Khi voi ma mút giao tranh trên xứ sở sương mù

Bộ xương ma mút có lông 3.500 tuổi tại Steinheim, Đức.

Các hoá thạch mới được tìm thấy tại miền nam nước Anh cho thấy, hàng nghìn năm trước đây, trên mảnh đất này đã diễn ra các cuộc đụng độ giữa hai giống voi ma mút. Điều đó chứng tỏ rằng đã có lúc chúng cùng tồn tại trong thời tiền sử, điều mà giới khoa học chưa từng nghĩ tới.

Châu Âu và Siberia từng là quê hương của ba loài voi ma mút. Loài nguyên thủy nhất sống ở châu Âu vào khoảng từ 2,5 triệu năm cho đến 700.000 năm trước đây. Theo sau nó là loài voi ma mút thảo nguyên, tuyệt chủng cách đây 200.000 năm. Tồn tại cuối cùng là voi ma mút có lông, biến mất vào khoảng 3.500 trước.

Răng hàm voi ma mút có tuổi 150.000 năm ở nước Anh.

Nhưng vài năm gần đây, các bằng chứng mới ở châu Âu đã vẽ nên bối cảnh không khớp với bức tranh đó. Hoá thạch do nhóm nhà khoa học Nga và Anh vừa tìm thấy tại vùng Buckingham và Norfokl (Anh) cho thấy các loài voi ma mút khác nhau đã cùng chung sống qua hai giai đoạn bước ngoặt trong lịch sử tiến hoá của chúng.

Lần xung đột đầu tiên

Xung đột diễn ra vào khoảng 1 triệu năm trước đây, khi trái đất bắt đầu thời kỳ băng hà mới. Siberia là nơi đón nhận giá lạnh đầu tiên với sự xuất hiện của tầng đất đóng băng vĩnh cửu. Kết quả là voi ma mút nơi đây đã phải tiến hoá rất nhanh, sớm hơn nhiều so với voi ma mút đang yên ổn trong vùng đất ấm áp châu Âu.

Không lâu sau đó, đàn voi ma mút "hiện đại" này di chuyển xuống phía nam và xung đột với họ hàng châu Âu của chúng. Dấu ấn của vụ đụng độ đầu tiên này còn lưu lại trong các hoá thạch ở vùng West Runton, Norfolk, nước Anh. Cũng tại đây, những kẻ xâm lược đã thích nghi tốt hơn với khí hậu lạnh và cuối cùng giao phối với những người họ hàng xa của chúng, để lại dấu tích là bộ gene pha trộn của cả hai loại voi, ma mút nguyên thủy châu Âu và ma mút thảo nguyên Siberia.

Đụng độ lần hai giữa những người khổng lồ

Vụ đụng độ này xảy ra muộn hơn, cách đây khoảng 190.000 năm, giữa ma mút có lông từ Siberia và ma mút thảo nguyên ở châu Âu. Tiến sĩ Andrei Sher (thuộc Viện Sinh thái và Tiến hoá, Viện hàn lâm khoa học Maxcơva) và TS Adrian Lister (người Anh) đã tìm thấy dữ kiện của lần xung đột thứ hai này - những chiếc răng ma mút tại một ngôi làng trong vùng Buckingham. Theo Lister, những kẻ mới đến có thể đã thế chân các quần thể ma mút bản địa, vì chúng thích nghi khí hậu lạnh tốt hơn và ăn được loại thức ăn khắc nghiệt là cây bụi. Tuy nhiên, trong giai đoạn chuyển tiếp giữa hai loài, đã có sự giao phối hạn chế giữa chúng, tạo nên sự pha trộn gen.

B.H. (theo BBC)