Các nền văn minh trong thiên hà đang ở đâu?

Liệu trái đất có cô độc trong hệ thiên hà?

Đã tròn 100 năm kể từ ngày Fermi, cây đại thụ của ngành vật lý học, ra đời. Nói đến ông, người ta nhớ nhất đến lò phản ứng hạt nhân mà Fermi xây trong một sân chơi quần vợt. Ít ai biết rằng năm 1950, một lời bình luận tình cờ của ông đã trở thành tâm điểm tranh luận về các nền văn minh ngoài trái đất (SETI) sau này.

Bữa đó, đã diễn ra một cuộc thảo luận sôi nổi bên bàn ăn về khả năng có nhiều xã hội có tổ chức cao trong hệ thiên hà. Ai nấy đều hỉ hả kết luận rằng chúng ta có vô số bạn đồng hành trong vũ trụ. Nhưng bất chợt, bộ não linh động của Fermi nhận ra rằng nếu điều đó là sự thực, nếu nhiều nền văn minh xa lạ đang tồn tại khắp nơi, thì một ngày nào đó, một trong số họ sẽ phải mở rộng lãnh thổ của mình sang các hành tinh khác.

Và cũng ngay lập tức, Fermi thấy rằng bất kỳ nền văn minh nào dù với công nghệ tên lửa còn khiêm tốn, nhưng có ham muốn khát khao bá chủ vũ trụ, thì cũng có thể nhanh chóng chinh phục toàn bộ hệ thiên hà. Trong vòng 10 triệu năm, tất cả các hệ thống sao có thể nằm dưới đôi cánh của một đế chế. 10 triệu năm nghe tưởng quá dài, nhưng thực tế chỉ là khoảnh khắc so với tuổi đời của thiên hà, chí ít cũng đã 10 nghìn triệu năm. Như thế, chinh phục Milky Way sẽ chỉ là một bài tập ngắn.

Fermi không nghi ngờ gì nữa: Các nền văn minh ngoài trái đất (nếu tồn tại) đã có thừa thời gian để reo rắc sự có mặt của mình trong hệ thiên hà. Nhưng xung quanh, không có bất cứ bằng chứng rõ ràng nào về sự tồn tại của họ, trong cũng ngoài trái đất. Một câu hỏi vang lên trong đầu ông: “Họ ở đâu”.

Giải thích thế nào đây về Nghịch lý Fermi, khi mà chúng ta không ngừng tìm kiếm (và đến nay vẫn cô đơn) trong hệ thiên hà, trong khi thiên hà đó lại được khẳng định là cái nôi của vô số nền văn minh.

Những cuộc tranh cãi kéo dài trong suốt nhiều thập kỷ qua. Có người lý giải rằng các nền văn minh khác chưa đến được trái đất vì các tàu không gian của họ đi rất chậm, bằng 1% hay 10% của tốc độ ánh sáng. Nhưng điều đó không quan trọng với một số nhà nghiên cứu khác. Hãy ngược dòng thời gian về với các con tàu chinh phục miền đất mới của Tây Ban Nha. Dù họ di chuyển với tốc độ hai hay hai mươi hải lý mỗi giờ, thì cuối cùng họ vẫn biến được châu Mỹ thành thuộc địa.

Người ta tự hỏi tại sao các nền văn minh xa lạ không treo gần với trái đất của chúng ta. Một số người khẳng định rằng không có nghịch lý chút nào: Lý do mà chúng ta không tìm thấy bằng chứng về các nền văn minh ngoài trái đất là vì không hề có nền văn minh như thế! Nhưng hy vọng tìm được bạn đồng hành trong vũ trụ vẫn là mơ ước ngàn đời của con người. Cho đến nay, Nghịch lý Fermi vẫn là bài toán chưa có lời giải.

B.H. (theo Space)