Có thể giữ nước nhờ... cây sắn!

Từ tinh bột sắn tổng hợp ra polymer trương nở giữ ẩm.

Mới đây, Viện Hóa công nghiệp đã bước đầu tổng hợp thành công chất polymer trương nở, có khả năng trữ nước cho cây trồng từ nguyên liệu chính là sắn. Điều này rất có ý nghĩa vì hiện nay, gần như năm nào nước ta cũng phải đối mặt với tình trạng thiếu nước nghiêm trọng, nhất là vào mùa khô.

Mùa khô năm 1997-1998, hạn hán đã xảy ra trên những vùng rộng lớn của đồng bằng sông Cửu Long, Tây Nguyên, các tỉnh miền Trung, trung du và vùng núi phía Bắc. Thiệt hại do thiếu nước cho cây trồng vào thời gian đó lên tới trên 5.000 tỷ đồng. Riêng ở Tây Nguyên, 12.000 ha cà phê bị mất trắng, thiệt hại khoảng 3.500 tỷ đồng.

Theo các nhà khí tượng học, tình hình khô hạn, thiếu nước sẽ kéo dài và ngày càng trầm trọng trong thế kỷ tới ở nhiều vùng trên thế giới, kể cả ở Việt Nam. Để đối phó với tình hình thiếu nước tưới, trên thế giới đã có nhiều giải pháp, trong đó có một giải pháp tỏ ra có hiệu quả cao là dùng hợp chất polymer trương nở để trữ nước, cung cấp cho nhu cầu sống và phát triển của cây trồng. Đó là những polymer có trọng lượng phân tử cao, không độc hại, dễ bị phân hủy sinh học trong đất, có thể giữ được lượng nước lớn và cung cấp dần dần cho cây trồng trong quá trình phát triển.

Một trong các hướng nghiên cứu là phát triển vật liệu polymer “thân thiện” với môi trường sản xuất từ tinh bột. Trên cơ sở này, các nhà khoa học thuộc Viện Hóa công nghiệp đã nghĩ đến nguồn tinh bột dồi dào của nước ta, xác định rằng cây sắn đáp ứng đủ những điều kiện để sản xuất chất trương nở giữ ẩm. Sản phẩm của Viện là một loại polymer giữ ẩm có mức độ hấp thụ 300 g nước/1g chất hấp phụ (nghĩa là 1g chất hấp phụ rải trên đồng ruộng có thể giữ được 300g nước).

Thử nghiệm tại Hải Dương trên dưa hấu như sau: Dưa hấu được trồng trên đất thịt nhẹ, pH 5,5-6,0 và được chăm bón theo 4 công thức:

1) Không tưới nước, không bón phân, không có chất trương nở giữ ẩm để phát triển tự nhiên;

2) Hàng ngày tưới nước đầy đủ, bón phân bình thường, không có chất trương nở giữ ẩm;

3) Sử dụng lượng phân bón bằng một nửa so với công thức 2 cùng với việc bón chất trương nở giữ ẩm vào gốc cây (10 kg/ha), 15 ngày tưới nước một lần và lượng nước tưới bằng 50% so với công thức 2;

4) Bón chất giữ ẩm vào gốc cây gấp đôi so với công thức 3 (20 kg/ha), không bón phân, chế độ tưới nước tương tự công thức 3.

Kết quả cho thấy ở công thức 3 và 4, cây phát triển tương tự như trường hợp 2 (được bón phân và tưới nước đủ), mặc dù lượng tưới nước khi sử dụng chất trương nở chỉ bằng 50%. Không những vậy, năng suất dưa hấu cũng tương đương, tỷ lệ mắc bệnh héo lá giảm đi.

Mặc dù những kết quả trên chỉ là sơ bộ, nhưng cho thấy việc sử dụng chất trương nở giữ ẩm có thể làm giảm lượng nước, lượng phân bón sử dụng, giữ được khả năng chống sâu bệnh của cây dưa hấu và chất lượng quả dưa. Tuy nhiên, các nhà khoa học vẫn còn rất thận trọng trước khi đem chất này ra áp dụng đại trà, vì theo họ cần phải thử nghiệm trên diện rộng trong những chế độ canh tác khác nhau, ở các vùng đất có đặc tính thổ nhưỡng khác nhau mới có thể có kết luận đầy đủ.

(Theo SGGP)