Con người có thể học một cách vô thức

Trong một thế giới bận rộn như ngày nay, khả năng lưu giữ thông tin một cách vô thức của não bộ lại có hại.

Ở trường, thày giáo dạy "muốn học, các em phải tập trung" - Điều này không hẳn đúng! Thực tế, chúng ta có thể học - và chúng ta luôn luôn học - trong trạng thái lơ đãng. Đó là kết luận mới nhất của nhà nghiên cứu não bộ Takeo Wantanabe, Đại học Boston, Mỹ.

Wantanabe đã chứng minh điều đó bằng một thử nghiệm như sau: Ông tạo ra một nền (trên màn hình máy tính) gồm vô số chấm nhỏ chuyển động hỗn loạn. Trong đó chỉ có 5% chấm chạy theo một hướng nhất định. Bình thường, con người không thể nhìn ra được dòng chuyển động này, vì chúng bị chìm đi giữa tổng thể. Tiếp theo, Wantanabe lại đặt trên nền chấm ấy các chữ cái nhỏ. Ông đề nghị những người thử nghiệm phải tập trung để theo dõi những chữ cái ấy. Trong toàn bộ thực nghiệm, người tham gia không hề biết gì về sự chuyển động của 5% chấm trên nền.

Sau một tháng thử nghiệm, mặc dầu người tham gia chỉ tập trung vào các chữ cái, nhưng họ đều nhận thấy nền chấm có sự khác lạ. So sánh với những người chưa hề "tập luyện", họ có khả năng tìm ra hướng chuyển động của các chấm tốt hơn 20%.

Wantanabe đưa ra kết luận: con người có khả năng học những điều mà họ không chú ý, không nhận biết được, hoặc hoàn toàn không quan trọng với họ. Khả năng này tiềm ẩn từ thời con người còn ăn lông ở lỗ. Chính nó đã giúp tổ tiên của chúng ta nhận biết và lưu giữ những hình ảnh thoáng qua (nhưng có thể rất quan trọng cho sinh tồn) khi đang tập trung làm một việc gì đó, ví dụ như săn bắn chẳng hạn.

"Nghiên cứu cho thấy não bộ không bao giờ biết nghỉ ngơi", ông Robert Stickgold, Đại học Havard, nói. Tuy nhiên, điều đó (là lợi thế trước đây) lại tỏ ra bất lợi với con người trong xã hội thông tin. Hàng ngày, chúng ta bị vô số hình ảnh trên tivi, máy tính, điện thoại di động... đập vào mắt. Tất cả sẽ lưu lại trong não bộ, dù chúng ta không muốn. Điều đó sẽ gây khó khăn cho chúng ta trong việc phân biệt và lựa chọn giữ những thông tin quan trọng và không quan trọng.

Minh Hy (theo Nature, dpa)