Mỹ khó lòng tìm được bin Laden trong lòng đất Afghanistan

Một trại huấn luyện quân khủng bố tại Jalalabad, Afghanistan nhìn từ trên không.

Tổng thống Bush đã thề sẽ hun khói cho đến khi Osama bin Laden và tay chân của ông ta phải ra khỏi nơi ẩn náu. Nhưng, với những công nghệ hiện có, Mỹ không dễ gì phát hiện được các ma trận địa đạo này.

Trong điều kiện lý tưởng, các thiết bị công nghệ cao có thể định vị và vẽ được cấu trúc của các hang động ngầm, bằng cách đo đạc những thay đổi rất nhỏ của lực hấp dẫn, sóng địa chấn và điện trở xuống mặt đất. Antony Fraser-Smith, một nhà địa vật lý của Đại học Standford, nhận định: “Chẳng có gì khó khăn nếu anh có một nhóm sinh viên thong dong bách bộ trên mặt đất để đo đạc”. Nhưng với chiến trường Afghanistan nóng bỏng, việc dạo mát như thế lại là điều không tưởng.

Hầu hết các thiết bị do thám của Mỹ, bao gồm cả radar và các thiết bị nghe trộm, đều được chế tạo để phát hiện các vật thể. Mà hang động lại nằm ngoài danh sách các vật thể đó.

Trong cuộc chiến ở Việt Nam, lính Mỹ đã phải đối mặt với một đội quân tinh nhuệ trong các hầm trú ẩn. Một kỹ thuật tìm kiếm thành công nhất thời đó là theo dõi kỹ lưỡng dấu vết các cửa ra vào, khói hoặc mùi người. Vào thập kỷ 90, bằng các thử nghiệm địa chấn và radar, người ta đã tìm ra một đường hầm của CHDCND Triều Tiên, nằm sâu vài chục mét bên dưới vùng phi quân sự. Tại biên giới Mexico và Mỹ, bọn buôn lậu cũng đã đi theo những con đường ngầm xuyên giữa hai nước. Thường thì người ta tìm ra chúng qua những lời tố giác, chứ không phải nhờ công nghệ cao. Như thế, trong tất cả các trường hợp trên, con người trên mặt đất có công phát hiện chính.

Kỹ thuật hiện đại có thực sự hiệu quả?

Để việc truy lùng bin Laden hiệu quả hơn, yêu cầu quan trọng là phải áp dụng những phương pháp tìm kiếm hang động tương tự như trên, kết hợp với kỹ thuật mà các nhà địa chất sử dụng để thăm dò đường ống, trầm tích chứa dầu và các đứt gãy địa chấn.

Một kỹ thuật thông dụng để lập bản đồ lòng đất là đo đạc các sóng địa chấn phát sinh từ các vụ động đất, các vụ nổ cố ý hoặc đơn giản là tiếng gõ xuống đất bằng búa tạ. Tuy nhiên, nếu ở gần nơi nghi ngờ chứa kẻ ẩn náu có những vụ nổ nhỏ xảy ra, người ta sẽ tập trung đến đó và kết quả là không thấy gì hết! “Kỹ thuật địa chấn không phải lúc nào cũng lý tưởng cho việc phát hiện hang động ngầm, vì sóng địa chấn không đi xuyên qua chiếc hang đó, mà chúng đi vòng. Như thế, người ta sẽ rất khó tìm thấy hang", Fraser-Smith nói.

Một công nghệ khác là radar xuyên đất, có cơ chế làm việc tương tự như các sóng định vị dưới nước. Các nhà khảo cổ học đã sử dụng nó để tìm kiếm cổ vật. Công nghệ này hiệu quả nhất trên các bề mặt bằng phẳng. Tuy nhiên, hạn chế của nó là không thể với tới độ sâu mong muốn.

Trong một kỹ thuật khác, các nhà nghiên cứu đo đạc những dao động cực nhỏ của lực hấp dẫn. Lực này biến thiên theo sự thay đổi khối lượng của trái đất. Công nghệ này tuy có ích trong việc tìm kiếm trầm tích chứa dầu, dò ra nhiều loại cấu trúc ngầm, nhưng lại không hiệu quả trong việc phát hiện sự vắng mặt của một vật nào đó. Và mặc dù có thể thực hiện từ trên không, kỹ thuật đo lực hấp dẫn còn lâu mới đạt tới độ tin cậy cần thiết.

Người ta cũng có thể phát hiện ra các hang động bằng cách đo đạc sự thay đổi của dòng điện khi cho nó chạy qua lòng đất. Tuy nhiên, kỹ thuật này cũng không phải là hoàn hảo, vì nó chỉ phát huy tác dụng trong điều kiện yên tĩnh chứ không phải trong tình hình chiến sự.

Trước tình hình này, Mỹ có thể sẽ phải tung ra các công nghệ bí mật khác. Trong cuộc chiến vùng Vịnh, khi lính Mỹ đối mặt với một lực lượng giấu mặt trong các boongke, người ta đã tiến hành nghiên cứu nhiều kỹ thuật phát huỷ và phát hiện hơn. Theo phân tích của Bộ Quốc phòng Mỹ, việc sử dụng các ảnh vệ tinh có độ phân giải cao là một công nghệ tối ưu. Nó cung cấp những biểu hiện của cuộc sống ngầm trong các hang động, chẳng hạn khói bốc lên từ một lối ra vào và những con đường cụt. Các đầu dò hồng ngoại có thể phát hiện ra nhiệt từ các lò bếp, từ các máy phát điện hay con người. Và như thế, Mỹ vẫn có cơ hội tìm ra bin Laden.

William Martel, một giáo sư quân sự, nhấn mạnh: “Kiên trì là yếu tố quan trọng. Tôi tin rằng nếu có đủ thời gian, chúng ta sẽ tìm ra mọi thứ”.

B.H. (theo AP)