Nhà máy điện hạt nhân tí hon

Giấy phép xây dựng nhà máy là vấn đề lớn.

Các nhà khoa học Nhật Bản đang phát triển một lò phản ứng hạt nhân siêu nhỏ, tới mức có thể đặt vừa vào tầng hầm của một khu chung cư. Lò sử dụng hệ thống ngắt tự động bằng chất làm nguội lithium-6 nóng chảy thay vì các thanh điều khiển như hiện nay.

Dự án được tài trợ bởi Viện Nghiên cứu Năng lượng nguyên tử Nhật Bản. Theo tạp chí New Scientist, lò phản ứng kiểu mới, có tên gọi Rapid-L, được xây dựng từ ý tưởng cung cấp năng lượng cho các cư dân trên mặt trăng. Lò có công suất 200 kW, nhưng chỉ dài 6 m, rộng 2 m.

“Trong tương lai, việc xây dựng thêm các nhà máy năng lượng hạt nhân lớn sẽ rất khó khăn vì diện tích hạn chế. Để giảm bớt áp lực về đất đai, kiểu lò phản ứng nhỏ, tự điều chỉnh tại các khu đô thị như ở Vịnh Tokyo là rất hiệu quả”, Mitsuru Kambe, trưởng nhóm nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Điện công nghiệp Nhật Bản, nhận xét.

Các lò phản ứng hạt nhân thông thường sử dụng những thanh rắn (thanh điều khiển) để kiểm soát tốc độ giải phóng năng lượng, từ đó giữ ổn định nhiệt độ của lò. Các thanh này hấp thụ neutron và các hạt nhỏ bé dưới cấp độ nguyên tử, giúp cho chuỗi phản ứng xảy ra liên tục trong mức an toàn. Tuy nhiên, người ta phải kiểm soát nhiệt độ bằng cách hạ thấp hay nâng cao thanh điều khiển.

Để giải quyết bất tiện này, các nhà nghiên cứu Nhật Bản đã biến quá trình trên thành tự động hoá nhờ việc sử dụng lithium-6 dạng lỏng thay thế thanh điều khiển. Khi nhiệt độ trong lò phản ứng tăng bất thường, chất lỏng nóng chảy này sẽ nở ra và dâng lên, xuyên qua các ống vào trong tâm lò phản ứng, hấp thụ các neutron và làm chậm lại chuỗi phản ứng đến ngưỡng cho phép.

Ông Kambe rất lạc quan vào tương lai của nghiên cứu. “Các nước đang phát triển có thể xây dựng những nhà máy năng lượng loại nhỏ này ở các vùng sâu, nơi không có điện lưới quốc gia”. Tuy nhiên, loại lò phản ứng mới cũng vẫn phải đối mặt với vấn đề vận chuyển và loại bỏ chất thải như đã xảy ra với các trạm năng lượng lớn.

B.H. (theo BBC)