Vì sao ve sầu có chu kỳ giao phối... 17 năm?
 |
|
Ve sầu septendecim có thể sống 17 năm không cần bạn tình. |
Dường như được lập trình sẵn, cứ sau 17 năm, ve sầu Bắc Mỹ lại tụ tập đen kín cả một vùng để hoàn thiện sứ mạng duy trì nòi giống. Trong thiên nhiên, không có loài nào có thể "chờ đợi" gần 2 thập kỷ như vậy. Các nhà sinh vật vò đầu bứt tai... Nhưng mới đây, các nhà toán học đã giúp họ.
Các nhà khoa học ở Santiago (Chile) và Dormund (Đức) đã phát triển một mô hình máy tính trong đó có tất cả các thông số về ba loại ve sầu Bắc Mỹ là magicicada septendecim, septendecula và casini. Khi đưa số liệu, họ tình cờ phát hiện, 17 là số nguyên tố, không chia hết cho bất kỳ số nào, trừ 1 và chính nó.
Đây là một phát hiện tuyệt vời, vì nhờ chu kỳ 17 năm, ve sầu không bao giờ giao phối hoặc sinh nở cùng thời điểm với bất kỳ sinh vật nào trên trái đất. Đây là lợi thế giúp ve sầu sinh tồn, vì trong thiên nhiên, kẻ thù thường săn bắt theo chu kỳ, trùng lặp với chu kỳ giao phối và sinh nở của con mồi (là lúc con mồi lơ đãng hoặc yếu đuối nhất).
"Giả sử ve sầu có chu kỳ giao phối là 12 năm. Vì 12 chia hết cho 2, 3, 4, 6, nên các loài săn bắt mồi có chu kỳ 2, 3, 4 hoặc 6 năm có thể làm quen với chu kỳ ấy để ăn thịt chúng. Nhưng với chu kỳ 17 năm thì chẳng có con vật nào có thể chộp được chúng", nhà toán học Mario Markus, Viện Max-Plank ở Dormund nói.
Tuy nhiên, có phải trong quá trình tiến hoá, ve sầu đã "học" được chu kỳ giao phối 17 năm hay không, vẫn còn là một bí ẩn. Mô hình toán học của Markus chỉ có thể giải thích lợi thế của số 17, chứ không thể cho biết, do những biến động tự nhiên nào, ve sầu đã thay đổi chu kỳ sinh học đến mức... không giống ai như vậy.
Minh Hy (theo SPIEGEL)