Phát hiện chất nổ hoá học mạnh chưa từng thấy

Vụ nổ sizilium ở phòng thí nghiệm Munich năm 1998.

Từ một tai nạn ở phòng thí nghiệm Munich (Đức), các nhà khoa học tình cờ phát hiện ra khả năng giải phóng năng lượng rất cao của bọt silicium. Sau nhiều năm nghiên cứu, họ kết luận chất bọt này có sức công phá gấp 7 lần TNT.

Cách đây 3 năm, tại phòng thí nghiệm Munich, người ta chỉ muốn tìm hiểu tính phản quang của bọt silicium. Để tránh hiện tượng ôxy hoá, mẫu thử được đặt trong môi trường chân không. Sau đó, người ta hạ nhiệt độ của hệ thống xuống -180 độ C. Nhưng do một sự rò rỉ, ôxy lọt vào bên trong, và ngay lập tức chuyển thành thể lỏng, bám lên bề mặt bọt silicium, tạo ra một chuỗi phản ứng hoá học, dẫn tới sự bùng cháy. "Đó là một tiếng nổ long trời lở đất. Thoạt tiên, chúng tôi không hiểu gì cả. May lúc đó không có ai trong phòng thí nghiệm", Kovalev kể lại.

Sau khi phát hiện thủ phạm của vụ nổ chính là bọt silicium, nhóm khoa học đã lập lại thí nghiệm trên nhiều lần. Theo Kovalev, mẫu thử silicium sở dĩ có khả năng bùng phát mạnh như vậy vì hai nguyên nhân. Thứ nhất, nhờ cấu trúc "bọt", nên nó có bề mặt tiếp xúc cực rộng. Một centimét khối bọt silicium này có bề mặt tiếp xúc là 1.000 m2. Thứ hai, ở môi trường nhiệt độ -180 độ C, ôxy hoá lỏng, nên khả năng tiếp xúc với bề mặt của bọt silicium tốt hơn và toàn diện hơn ôxy ở thể khí rất nhiều. Vì vậy, chỉ trong 1 phần triệu giây, mẫu vật có thể bị đốt cháy hoàn toàn, giải phóng ra năng lượng vô cùng lớn.

"Bọt silicium hoàn toàn không nguy hiểm. Để có thể bùng nổ, phải có những điều kiện đặc biệt, cho nên nó rất an toàn ở môi trường thường", Kovalev nói.

Hiện giới khoa học đều đã công nhận kết quả của Kovalev. Tuy nhiên, làm thế nào để sử dụng nguồn năng lượng tiềm ẩn trong silicium lại là cả một vấn đề. Nhà vật lý Leigh Canham (Mỹ) đã thành lập một phòng thí nghiệm riêng để nghiên cứu chất nổ theo gương Alfred Nobel. Mới đây trên tờ New Scientist, ông tuyên bố rằng, tương lai sẽ có những vệ tinh chạy bằng silicium. Tuy nhiên các đồng nghiệp lại tỏ ra nghi ngờ giấc mơ này của ông. Họ thừa nhận rằng, trong đám bọt silicium có rất nhiều năng lượng, nhưng để giải phóng nó, người ta cần nhiệt độ -180 độ C. Điều này hoàn toàn không đơn giản khi đưa vào ứng dụng thực tế.

Minh Hy (theo SPIEGEL, Physik)