Cá nhà táng đổ về làm “chật” vịnh Mexico

Cá nhà táng là loài lớn nhất trong số những loài cá voi có răng.

Trước sự kinh ngạc của các nhà sinh vật biển, một bầy cá nhà táng, loại cá có nguy cơ tuyệt chủng, đông tới hơn 500 con dường như đang có ý định “đóng đô” lâu dài trong vịnh Mexico, nơi giáp ranh với cửa sông Mississippi tấp nập tàu bè và ẩn chứa đầy nguy hiểm.

Sự có mặt của của chúng trong phạm vi cách bờ biển Louisiana chỉ vài dặm là điều rất đáng quan tâm vì cá nhà táng hiếm khi đi săn quá gần bờ và dừng chân lâu dài tại một địa điểm.

Các nhà khoa học sẽ hạ thuỷ ít nhất hai tàu nghiên cứu để tìm hiểu thói quen của chúng và lý do tại sao chúng lại chọn nơi này để nghỉ ngơi. Chi phí cho dự án sẽ lên tới hàng triệu đôla và có thể tiếp tục qua năm 2003. Như trong các nghiên cứu trước, người ta sẽ gắn bảng số lên mình cá nhà táng để lần ra dấu vết của chúng bằng vệ tinh. Họ cũng sẽ thu thập mẫu da để xét nghiệm ADN, từ đó khẳng định xem những chúng là "dân nhập cư" hay là "thổ dân" đã sống ở phía bắc vịnh Mexico qua nhiều thế hệ.

“Vịnh này từng được coi là một vịnh thông thường và có hệ sinh thái kém phát triển. Nhưng sự thực, nó chứa đầy những điều kỳ lạ. Hàng trăm con cá voi khổng lồ đã sống trong các vùng nước sâu ở đây suốt 3 năm qua”, Robert Gisiner thuộc Trung tâm Nghiên cứu Hải quân Mỹ cho biết. Đàn cá nhà táng đông đảo này đang xoá đi tiếng tăm "vùng chết” của vịnh Mexico, nơi bị coi là quá nghèo ôxy khiến các sinh biển dần chết ngạt.

Đe dọa rình rập

Với ngành công nghiệp trong vùng, tin này không hẳn đã là một điều tốt. Vùng biển phía nam của New Orleans (trên vịnh Mexico) là con đường thông thương giữa các tiểu bang, nơi cá voi có thể chạm trán với các tàu chở dầu cực lớn, sà lan, tàu đánh cá hoặc tàu chiến.

Những con tàu sẽ gặp khó khăn trong việc tránh gây ảnh hưởng cho cá nhà táng vì đâu đâu cũng có mặt chúng. Phía bắc vịnh Mexico còn là nơi có các mỏ dầu quan trọng bậc nhất thế giới. Vì thế, cá nhà táng không những dễ gặp tai nạn do các vụ va chạm hoặc tràn dầu, mà còn phải chịu ảnh hưởng bởi tiếng động. Đó là các âm thanh chói tai từ tiếng chân vịt, tiếng động cơ diesel, tiếng bom chấn, tiếng khoan, nghiền và tiếng sóng âm… tất cả đều có thể huỷ hoại hệ thống giao tiếp và định vị nhạy cảm của chúng, kết quả là cái chết tất yếu với cá voi.

Tuy nhiên cho đến nay, chưa có con cá voi nào được phát hiện là bị thương ở đây. "Tàu của chúng tôi sẽ tự động ngắt các thiết bị thử nghiệm chấn động khi được cảnh báo là có cá voi xung quanh”, Thomas Michels, phát ngôn viên của Hiệp hội Công nghiệp Nghề khơi quốc gia cho biết.

Cá nhà táng đang suy giảm dân số

Cá nhà táng là một loài cá voi khá nổi tiếng. Gần như mọi thứ ở chúng đều là ngoại cỡ. Một con đực trưởng thành dài tới 15 m và nặng tới 50 tấn. Nó có thể lặn xuống nước trong hơn 1 giờ. Hai triệu con cá nhà táng từng lang thang trên khắp các đại dương thế giới. Tuy nhiên, việc săn bắn đã làm suy giảm số lượng của chúng một cách khủng khiếp, đến nỗi người ta buộc phải ban hành một lệnh cấm bắn cá voi 15 năm trước. Quần thể của chúng giờ đây ước tính còn chưa đầy 200.000 con.

Theo các nhà khoa học, có ba yếu tố lôi kéo lũ cá nhà táng lại gần bờ hơn. Thứ nhất, ra xa chưa đầy vài dặm ngoài khơi, thềm lục địa ở vùng vịnh Mexico đã tụt sâu xuống 300 m. Đây là điều kiện thuận lợi cho cá nhà táng (loài ưa sống ở các vùng nước sâu và các hẽm núi dưới biển) sinh sống. Hơn nữa, nơi đây có các xoáy nước lạnh và nóng từ Đại Tây Dương và Caribbean cùng đổ về, khiến vùng này có đa dạng sinh thái cao, nguồn thức ăn cho cá rất phong phú. Nhân tố cuối cùng là lượng lớn nước ngọt đổ về từ sông Mississippi mang theo nhiều chất dinh dưỡng, làm các chuỗi thức ăn trở nên dồi dào hơn.

B.H. (theo AP, 28/6)