Oliu làm sa mạc hoá các nước Địa Trung Hải

Đất trồng oliu bị xói mòn nặng nề.

Bằng việc trợ cấp cho dân trồng oliu, Liên minh châu Âu (EU) đang vắt kiệt đất màu ở các nước phía nam châu lục gồm Hy Lạp, Italia, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, biến vùng này thành sa mạc, WWF (Quỹ môi trường toàn cầu) và Birdlife International (Tổ chức Chim quốc tế) cảnh báo.

Hai tổ chức bảo tồn này mong muốn EU chấm dứt việc khuyến khích nông dân mở rộng các đồn điền sản xuất oliu, đồng thời đề nghị đưa ra một cơ chế mới nhằm sử dụng đất đai bền vững và thân thiện với môi trường.

Trong báo cáo của mình, WWF và Birdlife cho biết hầu hết quỹ của Chính sách Nông nghiệp châu Âu (CAP) dành cho oliu, lên tới 1,4 tỷ USD, được dùng vào việc trợ cấp sản xuất. Điều này đã khuyến khích nông dân mở rộng diện tích trồng và phát triển mạng lưới tưới tiêu phục vụ oliu. Kết quả là đất canh tác bị khai thác đến kiệt quệ, dinh dưỡng và chất màu bị vắt cạn. Tính riêng vùng Andalucia của Tây Ban Nha, mỗi năm xói mòn đã cuốn trôi 80 triệu tấn đất bề mặt. Còn ở vùng Puglia của Italia và đảo Crete của Hy Lạp, dự trữ nước ngầm đang ngày càng cạn kiệt.

Tại một vài nước, những cánh rừng nguyên thuỷ và các khu cư trú tự nhiên được dọn sạch, lấy chỗ cho các đồn điền mới mọc lên. Tốc độ quay vòng đất quá nhanh cộng với việc lạm dụng thuốc diệt cỏ đang gây hại đến đời sống các loài chim trong vùng như chim cút, gà gô, chiền chiện, chim dẽ đá…

Hệ thống quản lý nông nghiệp kiểu cũ giờ đã khiến nông dân đứng giữa hai sự lựa chọn khắc nghiệt: hoặc tiếp tục mở rộng sản xuất hoặc là bỏ đất hoang. Việc sản xuất quá mức đã kéo giá dầu oliu xuống thấp, người làm vườn lao đao.

Hôm nay (19/6), các bộ trưởng nông nghiệp EU gặp nhau ở Luxembourg, sẽ xem xét một đề nghị của uỷ ban châu Âu nhằm trì hoãn việc cải cách hệ thống trợ cấp hiện hành cho đến năm 2003. Trước thực trạng này, WWF và Tổ chức Chim quốc tế đã thúc giục các bộ trưởng phản đối việc trì hoãn và phải nhanh chóng đưa ra quyết định để cải cách chính sách về oliu.

B.H. (theo BBC, 19/6)