Tìm lại vũ trụ thời trứng nước

Tàu thăm dò MAP.

Tàu thăm dò MAP đã hoàn thành thử nghiệm cuối cùng hôm 12/6 và sẵn sàng cho chuyến thám hiểm ngày 30/6 tới. MAP có nhiệm vụ cung cấp những hình ảnh nguyên thủy của ánh sáng sau vụ nổ lớn (Big Bang), nhằm giải đáp những bí ẩn khoa học lớn như: vũ trụ được sinh ra thế nào, cấu trúc cơ bản và số phận của nó sẽ ra sao?

Tàu sẽ được phóng đi từ căn cứ Canaveral, Florida, Mỹ, thực hiện hành trình dài 3 tháng để tới được toạ độ quan sát cách trái đất 1,5 triệu km.

Từ quỹ đạo quan sát, MAP (Microwave Anisotropy Probe) sẽ chụp và đo nhiệt độ ánh sáng nguyên thuỷ tức là ánh sáng hình thành sau vụ nổ Big Bang. Nó có thể tính ra những chênh lệch nhiệt độ cực nhỏ (1/1,8 triệu độ). Sau khi xác định chính xác sự thay đổi nhiệt độ này, MAP sẽ tự động tính ra khoảng cách giữa những bước sóng nhỏ nhất của ánh sáng phát ra. Từ đó, nó sẽ phác ra một bức tranh về sự thay đổi quang phổ ánh sáng ở những giây đầu tiên sau Big Bang.

Mặt khác, sự chênh lệch nhiệt độ ánh sáng sẽ cho ta biết sự thay đổi mật độ vật chất ở thời điểm sơ khai. Phân tích cho thấy, những cấu trúc đặc thù của vũ trụ hiện nay đã hình thành ở những vùng có mật độ vật chất rất cao.

“Chúng tôi đang thực hiện cuộc tìm kiếm những hình ảnh nguyên thuỷ nhất của vũ trụ, một hoá thạch ánh sáng sẽ là bằng chứng giá trị nhất về vũ trụ sơ khai”, ông Alan Bunner, Trung tâm Nghiên cứu Cấu trúc vũ trụ của NASA nói.

Mầm sống của vũ trụ

Năm 1965, các nhà khoa học đã tìm ra bức xạ sóng siêu ngắn đầu tiên sau vụ nổ Big Bang. Nhưng vào thời điểm ấy, họ không tìm thấy sự khác biệt nào trong dãy hình ảnh quang phổ. Mãi tới năm 1992, trung tâm COBE thuộc NASA mới phát hiện ra sự khác biệt rất nhỏ về nhiệt độ, từ đó phác họa một cấu trúc đơn giản về hình ảnh bức xạ của ánh sáng nguyên thuỷ.

Ánh sáng nguyên thuỷ có dạng những sóng cực ngắn (microwave). "Hoá thạch" của nó phát ra từ trung tâm xa xôi nhất của vũ trụ. Các sóng này chính là những mầm sống của vũ trụ. Tất cả các thiên hà và các hành tinh đều có nguồn gốc từ những mầm sống này. Nếu tìm ra cấu trúc của chúng, ta sẽ tìm ra chiếc chìa khóa mở ra toàn bộ lịch sử cũng như số phận của vũ trụ!

Nếu tất cả đều suôn sẻ, tàu MAP sẽ đến địa điểm ấn định sau 3 tháng. Nó sẽ dừng lại trên không trung 18 tháng nữa để phân tích dữ liệu. Tức là khoảng tháng 3/2003, có thể chúng ta sẽ biết được “nội dung” của những mầm sống. “Tôi hy vọng kết quả tìm được sẽ làm thay đổi toàn bộ hình dung của con người về vũ trụ”, ông Charles Bennet, Tổng điều hành dự án MAP, nói.

Minh Hi (theo CNN, Reuters, 13/6)