Sao trẻ “hừng hực” vận động ở trung tâm ngân hà

Các cấu trúc hình vòng bao quanh một siêu tân tinh.

Sự va chạm giữa các làn gió sao (dòng năng lượng do một ngôi sao tỏa ra) cũng là một nguồn phát tia X, bên cạnh những nguồn ta đã biết trước đây như sao trẻ và các siêu tân tinh. Đây là kết luận rút ra từ nghiên cứu mới đây của ông Farhad Yusef-Zadeh, Đại học Northwestern (Mỹ).

Phát biểu tại cuộc họp báo hôm qua (6/6) ở California, Yusef-Zadeh cho biết, ông và cộng sự đã nghiên cứu 150 ngôi sao trẻ ở chùm Arches, một trong 3 chùm sao nằm gần trung tâm dải ngân hà của chúng ta.

Khác với hai chùm sao còn lại, Arches “nhồi nhét” tất cả các ngôi sao trẻ và nóng bỏng vào một không gian chật hẹp, đường kính chỉ có một năm ánh sáng. Nó cách trái đất 25.000 năm ánh sáng và cách một vùng nghi là hố đen, ở chính giữa thiên hà, không đầy 100 năm ánh sáng. Trong Arches, số lượng sao trẻ và nóng (sao O) nhiều hơn bất kỳ nơi nào trong dải ngân hà.

Sao O chỉ khoảng 1 triệu năm tuổi và rất nóng, sáng gấp 1 triệu lần Mặt Trời. Chúng cũng tạo ra những luồng hạt ion hóa tương tự gió Mặt Trời, với sức mạnh mà theo ông Yusef-Zadeh là "không kém gì khi ta… chạy đâm sầm vào tường với tốc độ 1.000 km/s". Gió và bức xạ dữ dội đã khiến không hành tinh nào có thể hình thành trong khu vực.

Nhiều năm nay, các nhà khoa học vẫn biết là sao trẻ có thể phát tia X, ngoài ra, khi các ngôi sao bùng nổ và trở thành siêu tân tinh, chúng cũng bức xạ tia X. Tuy nhiên, việc gió sao va chạm với nhau tạo ra bức xạ lại là một ý niệm hoàn toàn mới. Phát hiện này sẽ mở đường cho các nhà thiên văn học tìm hiểu sâu hơn về sự hình thành sao trong những ngân hà xa hơn.

Đoan Trang (theo Reuters, 7/6)