Vũ trụ cần được “tổng vệ sinh”

Hàng ngày, các vệ tinh và tàu vũ trụ phải "tiếp" hàng ngàn vị khách nhỏ "không mời mà đến".

Con người đánh dấu sự có mặt ở khắp nơi nhờ… rác, ngay cả trên vũ trụ, “thánh địa trong lành” nhất. Nếu không dọn ngay, một lúc nào đó, các tên lửa và vệ tinh cũ lơ lửng trên quỹ đạo sẽ trở thành hiểm họa, đe dọa số phận các chuyến thám hiểm của con người trong không gian.

Cảnh báo này được Donald Kessler, một cố vấn tư nhân, và Phillip Anz - Meador của trung tâm khoa học và công nghệ Viking, Houston, Mỹ đưa ra trong một hội thảo gần đây tại Đức.

Họ kêu gọi các cơ quan vũ trụ cần hành động mạnh hơn nữa để giảm bớt tình trạng “ô nhiễm” vũ trụ do các thiết bị nghiên cứu, tên lửa… bị con người bỏ lại, đang lang thang trong không gian. Những vật thể bay này có thể tồn tại trong vũ trụ hàng trăm năm nữa, đe doạ sự an toàn của các chuyến bay trên quỹ đạo thấp.

Người ta dự đoán rằng có khoảng gần 10.000 vật thể nhân tạo cỡ lớn hơn 10 cm và khoảng chục triệu mảnh nhỏ hơn 1 cm đang trôi dạt trên quỹ đạo.

Có thực sự đáng ngại?

Bỏ qua lời cảnh báo trên, các cơ quan vũ trụ cho rằng họ đã có chính sách để làm giảm tối đa mối nguy hiểm này.

Các nhà nghiên cứu đã xem xét trường hợp phá huỷ một tàu không gian quân sự Mỹ năm 1985. Tháng 9 năm đó, người ta đã cố tình cho một đầu đạn nặng 16 kg đâm vào vệ tinh P-78, nặng 850 kg. Sau vụ va chạm, tàu không gian “biến” thành 285 mảnh vụn. Trong những năm tiếp theo, hầu hết các mảnh vụn của P-78 bốc cháy trong bầu khí quyển trái đất và đến tháng 1/1998, chỉ lại 8 mảnh của nó trong vũ trụ.

Trong vũ trụ, hiện tượng những vật thể nhỏ va chạm với các vệ tinh và tàu không gian có người lái vẫn thường xuyên xảy ra, nhưng cho đến nay, chưa có ảnh hưởng nào nghiêm trọng cả. Với Trạm Không gian Mir của Nga, trong 14 năm trên quỹ đạo, công việc của nó không hề bị gián đoạn bởi các mảnh vụn vũ trụ, mặc dù vỏ ngoài trạm bị lỗ chỗ do các mẩu nhỏ va vào.

B.H. (theo BBC, 26/5)