Ẩn họa mối ở các hồ đập Tây Nguyên

Đập thuỷ điện Azun Hạ, Gia Lai.

Trung tâm Nghiên cứu phòng trừ mối vừa tiến hành điều tra cơ bản các ẩn họa trong 5 hồ đập chứa nước thuộc 3 tỉnh Gia Lai, Kon Tum, Đăk Lăk. Kết quả, đã xác định được 12 loại mối (với 6 loài chính gây hại, trong đó có 3 loài đặc biệt nguy hiểm nếu có tổ chìm sâu trong thân đập).

Ngoài ra còn có 21 loài mối ở môi trường xung quanh các đập.

Sau khảo sát, Trung tâm đã đưa ra những cảnh báo về mức độ mất an toàn của 5 hồ đập này, theo thứ tự tăng dần là hồ Đắc Uy (Kon Tum), hồ Eacao (Đăk Lăk), kế đó là Biển Hồ, Hoàng Ân (Gia Lai) và Đắc Minh (Đăk Lăk).

Các nhà nghiên cứu đã sử dụng công nghệ thăm dò qua thiết bị radar xuyên đất, phân tích sóng điện và âm thanh để xác định vị trí, kích thước tổ mối. Sau đó xử lý bằng cách khoan lỗ vào tâm tổ mối, phụt thuốc diệt mối theo các hố khoan và cuối cùng phụt sét bịt lấp lỗ rỗng. Công việc này được tiến hành với tất cả các tổ mối phát hiện trong đập, nhằm lấp bịt tất cả các khoang rỗng trong thân đập do mối gây ra.

Tiến sĩ Lê Văn Triển, chủ nhiệm dự án này cho biết, Tây Nguyên là vùng đất còn nhiều tiềm năng phát triển nông, lâm nghiệp. Song, một trong những khó khăn lớn của vùng này là thiếu nước nghiêm trọng vào mùa khô. Nhà nước đã có sự đầu tư lớn về thuỷ lợi cho Tây Nguyên. Hiện trong vùng có trên 100 đập, hồ chứa lớn nhỏ. Tuy nhiên, một số hồ do địa phương tự xây dựng chưa thực sự đảm bảo an toàn trong mùa lũ.

Các hồ, đập thường được xây dựng ở vùng núi, phần lớn đều đắp bằng đất, hai vai đập gối vào các gò đồi, sườn đồi. Trong nhiều nguyên nhân thì sự rò rỉ, thấm, vết nứt do tổ mối tạo ra các lỗ rỗng trong thân đập, là hiểm hoạ tiềm ẩn đối với sự an toàn của các công trình thuỷ lợi này.

(Theo Nông nghiệp, 16/5)