Có đê, sông càng thêm hung dữ

Lụt ở St. Louis.

Hệ thống đê điều có thể giúp vùng này bình an trước lũ, nhưng sẽ làm mực nước sông ở các khu vực lân cận khác dâng cao hơn, tạo ra những cơn lũ kinh hoàng. Đó là vì con người đã "xén bớt" vùng đệm bảo vệ của nó, những vùng đầm lầy bằng phẳng ven sông.

Những vùng đất này vốn có nhiệm vụ "hút và giữ" nước sông vào mùa lũ, “nhả” nước từ từ vào mùa khô.

Tuy nhiên, trong quá trình phát triển, với việc hình thành đê ngăn lũ hay lấy nước tưới tiêu đồng ruộng, con người đã chia cắt hẳn dòng sông với vùng đầm lầy tự nhiên. Hậu quả là, các vùng không có đê điều sẽ hứng chịu những cơn lũ hung dữ bất thường.

Tấm gương điển hình

Trật lụt kinh hoàng năm 1993 tại thành phố St. Louis dọc sông Mississipi, Mỹ, cũng xuất phát từ việc xây dựng công trình đê Swamp Act.

Swamp Act chính là một vùng đầm lầy tự nhiên của sông Mississipi. Nó có thể hút vào lòng đất 5,6 triệu lít nước. Nhưng thay vào đó, người ta đã xây đê để phát triển nông nghiệp. Khi những cơn mưa đổ về, cả vài triệu lít nước không còn chỗ ẩn nấp đã nhấn chìm nhiều nơi ở St. Louis.

Đô thị hoá cũng góp phần không nhỏ tạo nên các cơn lũ lớn. Nước mưa khi đổ xuống đường nhựa không thấm được vào lòng đất mà đổ thẳng ra sông, kênh rạch gần đó, khiến nguy cơ ngập lụt càng cao.

(Theo Người Lao Động, 9/5)