Nguy cơ tuyệt chủng thú hoang lớn nhất kể từ thời khủng long

Gần 1/4 các loài thú trên thế giới có nguy cơ biết mất.

Gần 24% loài thú, hơn 12% loài chim và gần 14% tổng số loài thực vật đang bị đe doạ tuyệt chủng. Trong khi đó, chiến lược biến các vùng đất tự nhiên thành các khu bảo tồn lại không hoạt động, hoặc hoạt động rất kém hiệu quả.

Những con số này được đưa ra trong cuốn “Làm thế nào để nông nghiệp sinh thái nuôi sống thế giới và bảo vệ đa dạng sinh học”, do Tổ chức Bảo tồn Thế giới (IUCN) và tổ chức Thu hoạch Tương lai phối hợp công bố.

Theo đó, khoảng 45% các khu bảo tồn thiên nhiên lớn trên thế giới đã bị biến thành đất nông nghiệp, hoặc bị “bủa vây” bởi các vùng đất trồng trọt chuyên canh. Sự suy thoái này đang dẫn tới nguy cơ tuyệt chủng đối với thú hoang, mà theo các nhà khoa học là lớn nhất kể từ khi khủng long biến khỏi trái đất.

Nếu việc “dọn sạch” rừng vẫn tiếp tục diễn ra với tốc độ hiện tại, các cánh rừng trên thế giới sẽ mất hơn nửa số loài đang có vào năm 2050.

Chủ tịch IUCN, Tiến sĩ Jeffrey McNeely, cho biết: “Các khu bảo tồn đang bị cô lập thành hoang đảo do xung quanh chúng chỉ toàn là vùng nông nghiệp. Nếu quần thể dân số của loài quá nhỏ, dần dần bản thân loài sẽ tự diệt vong. Theo tính toán, các khu bảo tồn nhỏ có thể mất đi 30-50% số loài như thế. Do vậy, rất nhiều động vật cần được di chuyển tới các khu bảo tồn lớn hơn để tránh tuyệt chủng”. Mà các khu bảo tồn dường như không thể nở rộng thêm nữa do sự có mặt của con người.

Trong khi đó, nạn đói và suy dinh dưỡng vẫn lan rộng, thậm chí ở cả những nơi đa dạng sinh học cao hàng đầu thế giới.

Trước thực trạng này, các tác giả báo cáo đã đề xuất một chiến lược mới, vừa có thể cung cấp đủ lương thực cho người nghèo, vừa bảo tồn được nơi cư trú cho động vật hoang dã, bao gồm:

- Thành lập mạng lưới các vùng cư trú tự nhiên tại các khu phi nông nghiệp, liên kết chúng với nhau thành các khu bảo tồn lớn hơn.

- Đưa cây trồng lâu năm vào các hệ thống nông nghiệp để mô phỏng các hệ sinh thái tự nhiên.

- Ít sử dụng các phương pháp nông nghiệp gây ô nhiễm.

- Tăng năng suất trên các vùng đất nông nghiệp để làm giảm nhu cầu sử dụng đất hơn nữa.

- Biến các vùng đất nông nghiệp thành môi trường sống phù hợp với các sinh vật tự nhiên và thành lập các khu bảo tồn gần với vùng đất nông nghiệp.

Chiến lược này dựa trên các chứng cớ cho thấy con người và các sinh vật hoang dã có thể chung sống hoà bình trên cùng một vùng đất.

B.H. (theo BBC, 9/5)