Hà Lan đề nghị thoả hiệp để cứu Kyoto 1997

Rừng có thể là giải pháp tốt cho việc giảm thiểu ô nhiễm?

Bộ trưởng Môi trường Hà Lan, Jan Pronk, đang đề xuất một kế hoạch mới nhằm cứu vãn Nghị định thư Kyoto về biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, người ta nghi ngờ rằng kế hoạch này khó có thể thuyết phục được EU và cả Tổng thống Bush, dù sự nhượng bộ này là rất có lợi đối với Mỹ.

Trước quyết định của Tổng thống Bush về việc Mỹ, quốc gia gây ô nhiễm nhất thế giới, sẽ không phê chuẩn Nghị định thư, ông Pronk, chủ tịch cuộc đàm phán từng bị bế tắc về Kyoto, đang đưa ra sự nhượng bộ với Mỹ. Tuy vậy, điều đó vẫn chưa đảm bảo rằng Mỹ hoặc Châu Âu sẽ chấp nhận ý tưởng này.

Bush cho biết Kyoto 1997 đã buộc Mỹ phải chịu những gánh nặng kinh tế không thể chấp nhận, cũng như phê phán rằng Nghị định này không yêu cầu các quốc gia đang phát triển cũng phải hành động.

Từ thất bại của hội nghị La Haye

Kyoto yêu cầu 38 quốc gia công nghiệp cắt giảm 6 loại khí bị coi là gây ra hiệu ứng nhà kính và phải cam kết cắt giảm 5,2 % mức phát thải năm 1990 vào năm 2012. Một số quốc gia đang phát triển có mức phát thải lớn cũng sẽ phải chấp nhận kế hoạch cắt giảm sau này. Tháng 10 năm ngoái, cuộc hội thảo tại La Haye đã thất bại do sự bất đồng cơ bản giữa Mỹ và EU về nơi phải cắt giảm.

Mỹ và những nước ủng hộ mong muốn được sử dụng rộng rãi các “bồn chứa” CO2 - những cánh rừng và đất nông nghiệp có vai trò tích luỹ CO2 từ khí quyển. Tuy nhiên, phe phản đối thì cho rằng điều này đồng nghĩa với việc Mỹ sẽ đạt được mục tiêu của Kyoto mà không cần thực hiện bất kỳ sự cắt giảm nào tại chính nước họ.

Nhượng bộ có thuyết phục được ông Bush?

Đề nghị thoả hiệp của Pronk bao gồm việc cho phép các quốc gia có thể đạt mục tiêu cắt giảm khí nhà kính bằng các “bồn chứa” carbon, cũng như cho phép họ trả tiền để mua bồn chứa từ các quốc gia khác. Kế hoạch này cũng sẽ cho phép những nước đã ký Nghị định thư Kyoto được mua và bán giấy phép phát thải. Chẳng hạn, Mỹ có thể mua quyền phát thải của Nga hay Ukraina mà các nước này chưa sử dụng hết.

Mặt khác, trong khi cộng đồng châu Âu (EU) tranh luận tại La Haye rằng các quốc gia giảm thải tối thiểu 50% bằng hành động tại chính quốc gia mình, kế hoạch của Pronk lại không đặt ra giới hạn cũng như cách thức nào để đạt được mục tiêu này. Họ có thể đầu tư các dự án tài chính ra nước ngoài hoặc mua giấy phép phát thải.

Tuy nhiên, kế hoạch chưa chắc đã thuyết phục được EU và Tổng thống Bush, dù thoả hiệp này đã đem lại lợi ích cho Mỹ.

Kalee Kreider, thuộc nhóm vận động cho Washington, nhận định: “Kế hoạch của Pronk đã đem lại cho mỗi bên một chút lợi ích mà họ đang tìm kiếm. Và tin tốt lành này có thể sẽ cải thiện triển vọng của cuộc thảo luận tại Bonn tháng 7 tới. Nhưng không chắc nó sẽ khiến Mỹ đột ngột đổi ý để ủng hộ Kyoto. Chính quyền mới chưa có kế hoạch nào gắn kết với khí hậu cả. Và không phải tất cả mọi người trong Nhà Trắng đều bận rộn với vấn đề này”.

B.H. (theo BBC, 12/4)