Hợp đồng mua bán nô lệ 5.000 năm tuổi

Sử dụng công nghệ hình ảnh hiện đại, Tom Malzbender, Phòng Thí nghiệm Hewlett-Packard, đã đọc được bút tích của người Sumer trên một tấm thẻ đất sét 5.000 năm tuổi, gần như bị thời gian bào mòn. Đó là một bản hợp đồng, trong có quy định cả điều khoản "đảm bảo bằng tiền".

Tạp chí New Scientist số ra hôm qua (4/4), cho biết, ông Tom Malzbender đã thiết kế một vòm plastic chống ánh sáng che lấy tấm thẻ, trên đỉnh để máy ảnh số và 50 bóng đèn do máy tính điều khiển để chiếu sáng và chụp thẻ từ các góc độ khác nhau. Sau đó, phần mềm xử lý hình ảnh kết hợp dữ liệu của tất cả 50 bức ảnh thu được, tạo ra một “bản đồ” cho thấy chi tiết tác động của ánh sáng lên từng phần của tấm thẻ. Lớp đất sét lồi lõm, đen thẫm trở thành một bề mặt láng bóng, phản xạ ánh sáng, trên đó các dấu vết nổi bật lên.

Nhà khảo cổ Bruce Zuckerman là người đã dành 20 năm qua triển khai kỹ thuật hỗ trợ đọc các chữ hình nêm (loại chữ cổ nhất, xuất hiện hơn 3.000 năm về trước, ví dụ chữ của các dân tộc Ba Tư và người Assyria cổ). Ông hết sức phấn khởi trước kết quả thu được, cho biết: “Thậm chí, chúng tôi còn thấy cả vân tay của người đã cầm tấm thẻ đất sét khi nó còn ướt”.

Các bút tích "mới hơn" mà các nhà nghiên cứu từng đọc được cũng là chữ ghi trên một bản dự thảo hợp đồng bán nô lệ, do một người Sumer có tên Ur Ningal lập cách đây khoảng 3.100 năm. Hợp đồng quy định nếu “hàng hóa” có lỗi, người mua có thể trả “hàng” và lấy lại tiền.

Đoan Trang (theo Reuters, 5/4)