Bạo hành con

Ảnh: Corbis.com.

Mải vui sinh nhật, Thy về muộn. Vừa dừng xe trước cổng, cô bé đã nghe tiếng mẹ quát: “Mày đi đâu giờ mới về? Tí tuổi đầu không lo học, muốn ra đứng đường kiếm sống à?". Nhóm bạn về cùng hoảng vía chạy mất, quên cả dự định năn nỉ giúp Thy.

Hôm sau, trên blog của Thy xuất hiện entry mới với tựa đề “Xin ba mẹ hãy tôn trọng con” với nội dung: “17 tuổi, nghĩa là chỉ còn 365 ngày nữa, con sẽ trở thành người lớn, có đầy đủ quyền công dân và tự chịu trách hiệm trước pháp luật. Nhưng hiện nay, ba mẹ vẫn xem con như đứa trẻ. Con hiểu, ba mẹ thương con mới như thế, nhưng ba mẹ ơi, con đang và đã lớn rồi.

Mỗi lần gọi điện thoại cho bạn, ba lại mắng: 'Lại buôn chuyện phải không? Mày không làm ra tiền nên đâu có sợ tốn kém. Đồ không có lòng tự trọng'. Con lỡ nấu cơm quên nhấn nút thì bị mẹ la: 'Con gái hư thân, vô tích sự'. Bị mắng oan, con trả lời lại thì ba mẹ chửi là 'thứ mất dạy' và rất nhiều ngôn từ khác mà con không nghĩ là nó được dùng để nói với con cái mình. Rồi đêm qua, mẹ đã chửi con ngay trước mặt bạn bè. Mẹ ơi, mẹ không đánh nhưng con đau lắm, nhục lắm”.

Cũng như Thy, nhiều bạn trẻ bày tỏ sự buồn phiền, thậm chí bất mãn do bị cha mẹ bạo hành.

Theo bà Phan Thị Thanh Mai (Viện Gia đình và giới), một nghiên cứu gần đây của viện cho thấy: cha mẹ có học vấn, kinh tế cao chủ yếu bạo hành con bằng tinh thần còn cha mẹ học vấn thấp, kinh tế kém thì bạo hành bằng vũ lực.

Cũng theo nghiên cứu của Viện Gia đình và giới, với câu hỏi "Tại sao phải dùng bạo lực đối với con mà không giáo dục nhẹ nhàng?", nhiều bậc cha mẹ ở nông thôn cho rằng: “phải đánh chúng nó mới sợ”. Nhưng, nguyên nhân sâu xa là vẫn còn nhiều người quan niệm: “yêu cho roi cho vọt”.

Hãy là bạn của con

“Sử dụng roi vọt hay mắng chửi, đay nghiến con hoàn toàn không đạt hiệu quả giáo dục”, bà Hoàng Minh Tố Nga, giảng viên tâm lý Đại học Khoa học xã hội nhân văn TP HCM kiêm chuyên viên tư vấn của công ty Hồn Việt khẳng định.

Bà Nga giải thích: Cha mẹ thường đánh và mắng chửi con trong trạng thái nóng giận, thiếu kiềm chế nhằm trút cho hả cơn giận hơn là mang tính giáo dục. Hành vi này sẽ làm tổn thương và sang chấn tâm lý của con, vì khi đó trẻ sẽ thấy mình không được tôn trọng, giá trị bản thân bị xem nhẹ và giảm lòng tin vào cha mẹ. Hậu quả này sẽ theo con đến lớn. Có người sẽ chai lì với cuộc sống, có người luôn mang mặc cảm tự ti. Nguy hiểm hơn, những đứa con sinh ra trong gia đình bạo lực, lớn lên sẽ có xu hướng sử dụng bạo lực với vợ, con.

Khoa học tâm lý đã chứng minh, cách giáo dục con tốt nhất là lắng nghe và làm bạn với con chứ không đợi khi con xảy ra vấn đề, cha mẹ mới can thiệp bởi lúc đó đã muộn. Tuổi teen là lứa tuổi được các nhà tâm lý đưa vào diện khó dạy nhất. Vì vậy, dạy con phải có nghệ thuật: lúc mềm dẻo, lúc nghiêm khắc.

Chị Đặng Thúy Vân, công tác tại Bệnh viện Chợ Rẫy, đã thành công nhờ phương pháp giáo dục này. Chị có hai con trai, một 18 tuổi, một 16 tuổi. Ở tuổi dậy thì, hai cháu nhiều lần có dấu hiệu như con ngựa bất kham, cũng cãi lời, to tiếng với ba mẹ. Vợ chồng chị nhiều lần tức giận lắm nhưng cố gắng kiềm chế để không đánh con, thậm chí... nhịn con, chờ đến lúc con dịu lại mới phân tích, giải thích cho con hiểu về lỗi của nó. Những lúc đó, hai con của chị đều chịu nghe ba mẹ nói và đã có thay đổi rõ rệt.

Theo bà Tố Nga, để con vừa sợ, vừa thấy được lỗi của mình, cha mẹ chỉ nên phạt hành vi gây lỗi của con và để cho chúng lựa chọn hình phạt. Điều này còn rèn luyện cho trẻ ý thức trách nhiệm với bản thân trong mọi việc, từ lúc bé đến khi trưởng thành.

Theo khoa học tâm lý, 5 sai lầm lớn nhất của cha mẹ trong giáo dục con là:

- Bạo hành với con

- Chỉ quan tâm đến con khi con có vấn đề

- Không lắng nghe con, áp đặt con theo ý muốn chủ quan của mình

- Cha mẹ làm ngược với những điều mình dạy con

- Nuông chiều quá hoặc cứng rắn quá.

(Theo Phụ Nữ)