Nạn nhân sập cầu thường bị hội chứng vùi lấp

Các bác sĩ đang cấp cứu cho nạn nhân vụ sập cầu. Ảnh: AP.

Việc cấp cứu, điều trị các bệnh nhân của thảm họa sập cầu Cần Thơ sẽ có những diễn biến phức tạp do hội chứng vùi lấp. Nếu không bị xây xát gì, nạn nhân rất dễ bị bỏ qua.
> Toàn cảnh thảm họa cầu Cần Thơ

Theo thống kê của thế giới trong các vụ thiên tai, thảm họa sạt núi, động đất, sập nhà cửa, sập cầu..., tỷ lệ nạn nhân bị hội chứng vùi lấp là 30-60% tổng số thương tích được cứu chữa sau hai giờ. Thời gian tìm kiếm nạn nhân càng lâu thì tỷ lệ này càng cao.

Khi các phần chi thể bị vùi và đè ép bởi đất cát, gỗ, đá... trong 1-2 giờ trở lên, các tổ chức cơ bị thoái hóa, chất myoglobin tràn vào các tổ chức xung quanh, gây phù nề. Chất này vào hệ thống tuần hoàn, kết tủa khi đi qua thận, làm tắc ống lượn gần, lượn xa, gây viêm thận cấp.

Hội chứng vùi lấp thường trải qua 3 giai đoạn:

Tiền phát: Là 10-12 giờ đầu sau khi được cứu ra khỏi nơi vùi lấp. Nạn nhân có cảm giác tê tê như kiến bò tại vùng chi bị vùi lấp. Nếu không bị sây xước da hoặc phần mềm thì họ hay bị bỏ qua. Ở một số ít người, nếu nhìn kỹ mới thấy viêm tấy, sưng nề.

Toàn phát: Lần lượt có các dấu hiệu:

- Phù nề vùng bị vùi lấp. Khi phù nề rõ thì bề mặt da căng bóng, lạnh xám hoặc nhợt nhạt; đôi khi tấy rộp gây đau đớn, các cảm giác khác giảm hoặc mất. Tổn thương có xu hướng lan tỏa khiến toàn bộ chi bị sưng, biến dạng, không cử động được.

- Sốc do thoát huyết tương tại phần cơ thể bị vùi lấp và nhiễm độc chuyển hóa. Nạn nhân tái nhợt, mạch nhanh nhỏ, huyết áp lúc đầu giảm ít, sau đó suy sụp nhanh chóng.

- Có dấu hiệu suy thận: Lượng nước tiểu giảm, urê máu tăng và tăng nhanh.

Vô niệu: Nạn nhân không đi tiểu được, urê và kali máu tăng cao trong khi NaCl giảm. Nạn nhân có thể hôn mê do nhiễm độc. Nếu đến giai đoạn này thì tiên lượng rất xấu.

Cách cấp cứu và điều trị

Sơ cứu: Bất cứ nạn nhân nào bị hội chứng vùi lấp cũng có khả năng viêm thận và sốc, cần xử lý càng sớm càng tốt. Cần nhanh chóng giải phóng chi thể bị vùi lấp, tránh gây thêm thương tích. Nếu bị vùi trên hai giờ thì dù không có vết thương cũng cần dùng băng cuộn để băng ép nhẹ (kiểu rắn cuốn) phần chi bị vùi, sau đó chuyển về tuyến y tế gần nhất.

Dự phòng sốc: Bằng cách giảm phù nề, giảm đau, trợ lực, trợ tim..., do nhân viên y tế thực hiện. Ăn uống đủ bằng các chất đường và mỡ, hạn chế protein.

Ngoài ra, các bác sĩ sẽ điều trị dự phòng viêm thận, chống nhiễm khuẩn... Những người bị viêm thận có thể phải lọc máu.

(Theo Sức Khỏe & Đời Sống)