VN chưa cấm dùng sudan trong mỹ phẩm
Ngay cả khi phát hiện chất sudan - được coi là có thể gây ung thư - trong mỹ phẩm được buôn bán hợp pháp tại Việt Nam, cơ quan chức năng cũng không thể thu hồi hay đình chỉ lưu hành, bởi chất này không nằm trong danh mục cấm dùng trong mỹ phẩm.
Tiến sĩ Nguyễn Văn Lợi, Phó phòng Quản lý mỹ phẩm, Cục Quản lý dược Việt Nam, cho biết, sudan là một hóa chất tổng hợp dạng bột, màu nâu đỏ, được sử dụng làm phẩm màu trong mỹ phẩm, dược phẩm. Một số thực nghiệm trên thỏ và chuột cho thấy, sudan gây ung thư khi dùng đường uống. Đến nay chưa có tài liệu nào chứng minh chất này gây ung thư trên người cũng như liều lượng, thời gian dẫn đến hậu quả này. Mặc dù vậy, sudan vẫn là chất có nhiều nguy cơ đối với sức khỏe con người.
Chính vì vậy, Trung Quốc đã cấm sử dụng chất này trong thực phẩm, mỹ phẩm và liên tục kiểm tra. Nhiều mặt hàng như trứng gà, ớt bột đã bị phát hiện chứa sudan. Gần đây nhất, son môi của hai công ty mỹ phẩm Heng Fang và Shilulan bị cơ quan chức năng Trung Quốc thu hồi vì chứa chất này. Tại Việt Nam, son môi của hai hãng cũng được bán với giá rất rẻ ở các chợ, lượng tiêu thụ lớn. Chiều 1/3, đoàn kiểm tra Sở Y tế Hà Nội đã thu giữ được nhiều thỏi son của Heng Fang và Shilulan. Tuy nhiên, lý do thu hồi không phải vì các sản phẩm này chứa sudan mà vì chúng là hàng lậu.
Nếu phát hiện sudan trong một loại mỹ phẩm đang lưu hành chính thức tại Việt Nam, liệu cơ quan chức năng có thu hồi?
Trả lời câu hỏi này, tiến sĩ Nguyễn Văn Lợi cho biết là không thể, bởi ở Việt Nam hiện nay, việc sử dụng sudan trong mỹ phẩm không phải là bất hợp pháp. Nước ta đã ký Hiệp định hòa hợp mỹ phẩm với các nước ASEAN, theo đó tất cả các thành viên đều thực hiện chung một hình thức quản lý đối với mặt hàng này. Danh mục hoạt chất cấm dùng trong mỹ phẩm của ASEAN không có sudan, vì vậy nó cũng không nằm trong danh mục cấm của Việt Nam.
Theo ông Lợi, sudan vẫn được sử dụng hợp pháp tại Mỹ trong các loại mỹ phẩm bôi ngoài da (với liều lượng nhất định). Cục Quản lý thuốc và thực phẩm Mỹ chỉ khuyến cáo không dùng chất này cho các sản phẩm đường uống và tiêm. Tuy nhiên, ở châu Âu, Hiệp định mỹ phẩm bản mới nhất khuyến cáo không dùng sudan trong mỹ phẩm, trừ các sản phẩm trên tóc như thuốc nhuộm tóc.
Thứ trưởng Bộ Y tế Cao Minh Quang cho biết, sau khi có thông tin về son môi chứa sudan ở Trung Quốc, Cục Quản lý Dược đã gửi e-mail đến cơ quan chức năng nước này để xác nhận thông tin về thu hồi sản phẩm và bằng chứng về việc sudan gây ung thư, nhưng chưa nhận được câu trả lời. Cục cũng đã trao đổi với Hội đồng khoa học về mỹ phẩm của ASEAN về chất sudan. Vấn đề này sẽ được đưa ra bàn bạc trong cuộc họp của hội đồng vào tháng 7 năm nay tại Lào (mỗi năm hội đồng họp 2 lần để cập nhật những quy định mới). Rất có thể, sudan sẽ được bổ sung vào danh mục chất cấm dùng trong mỹ phẩm. Khi đó, mỹ phẩm chứa sudan ở Việt Nam, dù đã đăng ký lưu hành hay chưa, cũng đều bị thu hồi, tiêu hủy nếu được phát hiện.
Trong tình hình hiện nay, các chuyên gia Cục Quản lý dược khuyến cáo người tiêu dùng chỉ dùng mỹ phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Mỹ phẩm rẻ tiền không nguồn gốc ngoài nguy cơ chứa sudan còn có thể chứa nhiều chất độc hại khác, rất nguy hiểm cho sức khỏe.
Hải Hà