Trẻ gái to bụng có thể do u buồng trứng

Khối u gần 4 kg lấy từ cháu bé 14 tuổi ở Đồng Nai (Ảnh: Tuổi Trẻ).

"Con nít làm sao bị u buồng trứng được; bụng nó to vậy chắc là bị 'thư' rồi, phải cúng cho nó thôi"; "Chắc là nó có thai nên bụng mới to như thế". Đây là suy nghĩ của không ít người khi thấy một bé gái bụng tự nhiên cứ to ra.

Đầu tháng 6, một cháu bé 14 tuổi ở quận 4 TP HCM được Bệnh viện Nhi Đồng 1 phẫu thuật cắt bỏ u buồng trứng to đường kính khoảng 20 cm. Trước đó, cháu thấy bụng mình to dần, nhưng người vẫn bình thường nên chỉ nghĩ mình béo lên. Gần đây, cháu đột nhiên đau bụng rất nhiều, được bố mẹ đưa đi siêu âm và mới phát hiện u buồng trứng.

Bệnh viện Nhi Đồng 2 cũng từng cắt u quái buồng trứng khổng lồ cho một bé gái khoảng 12 tuổi ở Long An. Trước khi được phát hiện bệnh, bụng của bé gái này cũng to dần, khiến mẹ cháu nghi ngờ con mình có thai. Bà đã nhiều lần đánh đập, la mắng, bắt con phải khai ra "thằng nào" là thủ phạm. Đến khi biết con bị u buồng trứng và tận mắt thấy khối u to đùng được bác sĩ lấy ra, bà mẹ cứ ngồi khóc mãi vì hối hận...

Không chỉ phụ nữ đã trưởng thành mà cả trẻ em gái cũng có thể bị u buồng trứng. Tại Bệnh viện Nhi Đồng 1 mỗi năm có hơn 100 trẻ em gái phải phẫu thuật để cắt u buồng trứng. Trong đó, khoảng 30 ca phải mổ cấp cứu vì biến chứng xoắn bó mạch máu nuôi buồng trứng.

Bác sĩ Trương Đình Khải thuộc khoa Ngoại Bệnh viện Nhi Đồng 1 cho biết, nguyên nhân gây u buồng trứng đến nay chưa rõ. Nhiều ý kiến cho rằng u xuất phát từ tế bào mầm, do quá trình phát triển buồng trứng không bình thường mà dẫn đến hình thành khối u. Có khi u buồng trứng làm thay đổi cả giới tính của bệnh nhân.

U buồng trứng thường là lành tính, nhưng cũng có khi là ác tính (ung thư). Để xác định, cần thăm khám, siêu âm và làm một số xét nghiệm chuyên biệt.

Theo bác sĩ Khải, nếu bé gái có biểu hiện bụng to ở vùng hạ vị (dưới rốn), lâu lâu đột nhiên đau bụng vùng này thì phải nghĩ đến khả năng u buồng trứng. Các bậc bố mẹ ít người biết điều này nên đa số trẻ vào viện khi u đã rất to, có trường hợp u nặng đến vài kg. Nhiều trẻ được phát hiện u rất tình cờ khi đi khám một bệnh nào đó.

Tùy theo độ tuổi của trẻ mà có thể bị những loại u khác nhau. Ở trẻ 0-3 tuổi, thường gặp nhất là u do tế bào mầm với độ ác tính rất cao, nhưng đáp ứng với phẫu thuật và hóa trị rất tốt, tiên lượng tốt hơn so với người lớn. Ở trẻ từ 6 tuổi trở lên thường là nang buồng trứng chức năng (nang cơ năng), có khi là u quái.

Với u quái buồng trứng, hiện nay một số đồng bào dân tộc vẫn cho là trẻ bị “thư” vì thường trong u có răng, xương, tóc. Đây là loại u lành tính ở trẻ lớn, nhưng đối với trẻ dưới 3 tuổi thì khả năng ung thư hóa rất cao.

Theo bác sĩ Đình Khải, hiện nay Bệnh viện Nhi Đồng 1 đã thực hiện nội soi cắt u buồng trứng với sự cân nhắc kỹ lưỡng về u lành hoặc u ác. Trẻ bị u ác sẽ được mổ hở để đánh giá giai đoạn ung thư và phải cắt phần phụ có u; không cắt tử cung của trẻ để bảo vệ chức năng làm mẹ của bé gái sau này. Trường hợp trẻ bị u buồng trứng hai bên thường là ung thư hạch, sau cắt u sẽ được hóa trị, kết quả khả quan.

Nếu là u lành có kích thước trên 5 cm, bác sĩ chuyên khoa có kinh nghiệm thường chỉ cắt u và bảo tồn buồng trứng cho trẻ. Thường trẻ được mổ nội soi để bớt sẹo, giảm đau đớn. Nếu u dưới 5 cm, trẻ sẽ được theo dõi bằng siêu âm trong thời gian ba tháng. Nếu u biến mất thì đó là nang cơ năng, không cần điều trị; nhưng nếu đau bụng vùng hạ vị thì đi khám ngay để phẫu thuật sớm ngừa biến chứng xoắn.

Như vậy khi trẻ gái - dù ở độ tuổi nào - than đau bụng vùng dưới rốn một lúc rồi thôi, phụ huynh nên đưa đi khám để phát hiện u buồng trứng. Nếu trẻ được phát hiện sớm, điều trị đúng thì dù bị ung thư cũng có khả năng khỏi bệnh rất cao.

(Theo Tuổi Trẻ)