Trò chuyện với các teen về giới tính

Ảnh: Tuổi Trẻ

Nếu trẻ hỏi một câu mà bạn không có khả năng giải đáp, nên coi đó là cơ hội tốt để cùng con tìm tòi, trao đổi lời giải. Trẻ thường thấy mình cần có trách nhiệm hơn nếu được tham gia vào giải quyết vấn đề thay cho việc thụ động tiếp nhận thông tin.

Giải đáp đúng cách các thắc mắc mà con trẻ đặt ra về giới tính là một việc rất khó đối với các bậc cha mẹ, nhất là với tâm lý ngại đề cập đến chuyện tế nhị của người phương Đông. Một số gợi ý dưới đây sẽ giúp bạn tìm được tiếng nói chung với các teen trong những “thắc mắc biết hỏi ai” này:

Bạn phải là người chủ động khơi gợi vấn đề với con cái, tạo ra những buổi nói chuyện cởi mở để khuyến khích trẻ nêu bật những suy nghĩ thầm kín của chúng. Điều này cũng gây dựng niềm tin ở trẻ rằng bạn là người sẵn sàng giải đáp mọi thắc mắc, cung cấp mọi thông tin cần yếu về chủ đề “nóng” này. Từ đó, bạn sẽ dễ kiểm soát được quá trình phát triển tâm sinh lý của con trẻ hơn.

Dùng đúng các danh từ, thuật ngữ chỉ về các bộ phận giới tính trên cơ thể hay hoạt động tính giao. Điều này giúp trẻ có vốn từ cần thiết cho những cuộc trò chuyện, nghiên cứu sau này, đồng thời cũng truyền tải thông điệp rằng hoạt động giới tính hay các thắc mắc về giới không phải là cái gì dơ bẩn hoặc cấm kỵ ghê gớm.

Giúp trẻ hiểu rằng những gì chúng sắp trải qua như vỡ giọng, thay đổi về cơ thể, các cơ quan sinh dục... là một quá trình hết sức bình thường và cần thiết. Tuổi dậy thì là thời điểm diễn ra nhiều thay đổi về ngoại hình, xáo trộn về tâm sinh lý và điều này hoàn toàn khác nhau ở mỗi trẻ. Vì thế, những quan tâm đúng lúc, đúng mức của người làm cha mẹ rất quan trọng trong việc hình thành nhân cách một cá nhân sau này.

Bạn không cần là một chuyên gia về tình dục học, do đó nếu có câu hỏi nào không nằm trong phạm vi của mình, hãy xem như một cơ hội tốt để bạn và con cái cùng tham gia tìm tòi, trao đổi lời giải.

Tránh những suy nghĩ gán ghép mỗi khi trẻ thắc mắc. Không phải ai kể về một việc, sự kiện cũng nhất thiết phải tự tham gia trong đó. Bình tĩnh và lắng nghe kỹ là chìa khóa quan trọng trong các buổi chuyện trò tế nhị này.

Tránh phán xét vội vã nếu trẻ có những phản hồi không hợp ý bạn. Hãy từ từ tìm hiểu nguyên nhân, uốn nắn chậm rãi nhưng cương quyết nếu quan niệm ấy không đúng đắn và ngợi khen nếu chợt nhận ra mình cần “update”. Bạn có thể trao đổi thêm với các chuyên gia để nhận được nhiều lời khuyên giá trị.

Cần tạo cho trẻ cảm giác được lắng nghe và chia sẻ thay vì bị phán xét, tra vấn.

Kiểm tra lại chính bản thân mình. Nếu bạn có những suy nghĩ sai lệch về giới thì không thể nào bạn “vẽ” đúng đường cho “hươu chạy” được.

Tạo những liên tưởng vui nhộn, có những câu nói hóm hỉnh sẽ làm dịu đi “sức nóng” tỏa ra từ những thắc mắc của trẻ. Các thông tin bạn cung cấp cũng sẽ nhẹ nhàng đi vào tâm trí trẻ thay cho những giáo điều khô cứng mang nặng tính học thuật - điều chưa cần thiết lắm ở độ tuổi này.

Những điều cần tránh khi trao đổi với trẻ về giới

Đe nẹt, cấm đoán: Điều này chỉ khiến trẻ có thêm lý do để nổi loạn.

Thúc ép trẻ trao đổi với bạn các vấn đề liên quan đến giới: Trẻ sẽ tìm đến bạn khi nào thấy đã sẵn sàng và hứng thú.

Áp đặt quan điểm về giới của bạn lên trẻ: Không áp đặt nhưng cần cương quyết nếu biết chắc quan điểm của trẻ là lệch lạc.

Gán ghép hay cho trẻ là “khờ” với những vấn đề liên quan đến giới. Ngày nay thế giới thông tin rất rộng mở, mọi trẻ đều có khả năng tiếp cận với bất kỳ điều gì chúng tò mò dễ dàng hơn các thế hệ trước rất nhiều. Vì vậy, bạn cần đóng vai trò cố vấn hơn là chỉ huy.

Cười nhạo: Câu hỏi nào của trẻ dù có ngớ ngẩn đến đâu bạn cũng không nên chế giễu

Để trẻ lấn lướt: Cởi mở nhưng vẫn tạo giới hạn, không để trẻ lấn lướt quên đi vị trí của mình. Không đi sâu vào những trải nghiệm tình dục của bản thân vì rằng chắc chắn mỗi người đều có cảm nhận khác nhau về vấn đề này.

Trả lời điều mà bạn không chắc: Tránh những câu trả lời mà bạn không chắc lắm kiểu “hình như là...". Bạn phải nắm rõ, chính xác những thông tin truyền đạt lại cho trẻ. Với trẻ, đây là cơ hội quý giá đã chờ đợi từ lâu để khám phá một trong những thời điểm lý thú nhất của con người. Với phụ huynh, đây là cơ hội duy nhất để tham gia vào quá trình “chuyển giao công nghệ”, giúp định hình đời sống tình dục lành mạnh về sau. Sẽ không thể nào có thầy giáo tốt khi bản thân ông ta không làm chủ được kiến thức sẽ truyền thụ.

(Theo Tuổi Trẻ)