'Ngọa hổ tàng long' - bản tình ca được hát bằng đao kiếm

Kiếm hiệp vốn dĩ là sự tưởng tượng. Nhưng sự tưởng tượng của Lý An lại làm cho người xem như bị hút hồn vào đó. Ông cho nhân vật của mình “bay” nhưng bay một cách tinh tế, làm cho khán giả cảm thấy như nó là có thật... (Lâm Tùng)

Lần đầu tiên tôi xem Ngọa Hổ Tàng Long là vào năm 2001, khi đang học lớp 9. Thưở ấy thị trường tràn ngập phim chưởng Hong Kong, Đài Loan. Tôi xem xong rồi thấy nó cũng được, không hay như nhiều phim khác. Gần đây khi xem lại, thật sự bộ phim đã mang lại cảm nhận khác cho tôi.

"Ngọa hổ tàng long" từng đem về niềm tự hào cho điện ảnh châu Á khi giành tới 4 giải Oscar vào năm 2001. Ảnh: Columbia Pictures.

Truyện phim kể về hành trình của thanh Lục mệnh kiếm. Thanh bảo kiếm đã theo Lý Mộ Bạch hành tẩu trên giang hồ nhiều năm. Lý Mộ Bạch muốn nhờ Du Tú Liên đưa thanh kiếm đến Bắc Kinh tặng cho Thiết bối lạc. Thiết bối lạc rất quý trọng Lý Mộ Bạch và chỉ nhận cất giữ hộ thanh kiếm để chờ Lý Mộ Bạch. Ngọc Kiến Long là con gái của một quý tộc người Mãn Châu. Cô say mê với những câu chuyện được kể về những hiệp khách giang hồ, hành hiệp trượng nghĩa, thế nhưng cô lại phải chịu số phận của một nữ nhi không thể tự quyết định cuộc đời mình. Cô lấy trộm thanh Lục mệnh kiếm. Nhưng sau đó vì sợ gia đình liên lụy, cô đã trả lại thanh kiếm cho Lý Mộ Bạch.

Lý Mộ Bạch nhìn thấy sự trong sáng cũng như thiên chất của Ngọc Kiến Long nên muốn nhận cô làm đệ tử và truyền dạy võ công phái Võ Đang cho cô. Nhưng cô không thể chấp nhận vì trước đó đã nhận một ác tặc trên giang hồ - Bích Nhãn Hồ Ly - làm sư phụ. Bích Nhãn Hồ Ly chính là kẻ thù giết sư phụ mà Lý Mộ Bạch đã tìm kiếm. Trước ngày đi lấy chồng, Ngọc Kiến Long gặp lại La Tiểu Hổ, người yêu của cô khi còn ở miền tây. Cô bị giằng xé giữa nghĩa vụ gia đình và tình yêu đôi lứa. Cô quyết định bỏ đi thực hiện ước mơ hành tẩu giang hồ của mình. Cô lại lấy trộm Lục mệnh kiếm và bỏ đi sống cuộc đời giang hồ, hành hiệp trượng nghĩa. Bộ phim kết thúc với một kết cục buồn. Sự ra đi của Lý Mộ Bạch, Ngọc Kiến Long, La Tiểu Hổ làm cho người xem cảm thấy xót xa.

Chương Tử Di trở nên nổi tiếng khắp thế giới chỉ sau vai diễn Ngọc Kiến Long trong "Ngọa hổ tàng long". Ảnh: Columbia Pictures.

Bộ phim đã diễn tả xuất sắc một câu chuyện về những con người chân thành, dũng cảm nhưng không thể chống lại được những định kiến xã hội. Mối tình của Lý Mộ Bạch và Du Tú Liên chỉ dám giấu trong tim mà không dám thổ lộ dù rằng cả hai người yêu nhau tha thiết, bất chấp sinh tử vì nhau. Vì rằng một người là bạn thân, một người là hôn thê của bạn thân. Càng xem người ta càng mong đợi hai người đến với nhau nhưng kết cục Lý Mộ Bạch lại chết trong cuộc chiến với Bích Nhãn Hồ Ly. Anh ra đi thanh thản nhưng đối với Du Tú Liên đó lại là một nỗi đau có lẽ khó có thể xóa nhòa.

Chuyện tình của Ngọc Kiến Long và La Tiểu Hổ thì khác, họ yêu nhau với sự cuồng nhiệt, chân thành của tuổi trẻ. Nhưng La Tiểu Hổ chỉ là một sơn tặc bình thường còn Ngọc Kiến Long lại là một quý tộc người Mãn Châu. Thành kiến xã hội không cho phép một người Mãn cao quý kết thân với một người dân bình thường. Kiến Long được gia đình hứa gả cho một quan lại người Mãn khác. Cô yêu Tiểu Hổ, cũng yêu cả gia đình mình, nhưng tình yêu lớn nhất cô dành trọn là tình yêu với cuộc sống tự do, phóng khoáng của một hiệp khách. Tới cuối phim cô cũng đã thực hiện được ước mơ dù rằng nó không như những gì mà cô tưởng tượng.

Có một số bài báo nói rằng Dương Tử Quỳnh mất đến 10 năm mới được Hollywood biết đến còn Chương Tử Di thì chỉ một bộ phim. Nhưng có một thực tế không ai có thể phủ nhận là Chương Tử Di đã hoàn thành vai diễn của mình xuất sắc. Vai của cô nhiều đất diễn hơn cả. Ngọc Kiến Long mà cô thủ vai đã thể hiện hình ảnh một nữ nhi trong xã hội phong kiến. Cô trong sáng, chân thành dù là đệ tử của một ác tặc. Cô mơ mộng một thế giới tự do vì nữ nhi vốn phải tuân theo lời cha mẹ như quan niệm nho giáo. Cô khao khát học võ thuật, và với tư chất thiên phú, cô đã đạt thành. Cô muốn học những võ công cao hơn nhưng vẫn tôn trọng sư phụ mình, không vì mụ ta chỉ là một ác tặc bị truy sát mà khinh rẻ. Cô muốn thể hiện mình, muốn mọi người biết tới, ương bướng, kiêu ngạo vì cô còn quá trẻ mà giang hồ thì quá rộng lớn và hiểm ác. Tuy những bộ phim sau này của Chương Tử Di cũng nhận được sự đầu tư lớn của các nhà sản xuất, đạo diễn, nhưng vai diễn này của cô vẫn được đánh giá là hay nhất.

Nam diễn viên Hong Kong Châu Nhuận Phát vào vai Lý Mộ Bạch. Ảnh: Columbia Pictures.

Đây là một bộ phim võ hiệp, thế nên không thể không nói đến những cảnh chiến đấu. Lý An đã thể hiện các cảnh võ thuật khác hẳn so với các bộ phim cùng thời. Cảnh chiến đấu đầu tiên là cảnh Du Tú Liên truy đuổi Ngọc Kiến Long. Đây là một trường đoạn đặc sắc. Nó thể hiện rõ ràng võ công của từng người. Du Tú Liên thì công lực thâm hậu, nhưng lại không nhẹ nhàng như Ngọc Kiến Long vì cô vốn học võ công từ một đại đạo. Chỉ với một cái bật nhẹ, Kiến Long đã lên được nóc nhà nhưng Tú Liên lại mất vài cú nhảy. Không ít lần hai người đọ lực với nhau. Có lúc tưởng chừng như Kiến Long thắng thế nhưng không thể thắng được Tú Liên, nhưng nếu chạy, Tú Liên không thể đuổi kịp được. Cô dùng niêm cước niêm dính đối thủ của mình dưới đất. Kiến Long cố gắng chạy thoát nhưng tất cả cố gắng đều không thành công. Đến khi có sự giúp sức của sư phụ, cô mới chạy thoát. Phong cách của hai người thể hiện rõ rằng, một người ngoài cương trong nhu, một người linh hoạt uyển chuyển.

Lý Mộ Bạch vốn là một nhất đại tôn sư. Phong thái của anh vốn dĩ uy nghiêm, đĩnh đạc. Cả trong lúc chiến đấu, Châu Nhuận Phát cũng thể hiện được phong thái này. Anh ung dung đỡ kiếm của Kiến Long dù rằng trong tay mình chỉ là một thanh kiếm bình thường. Cảnh chiến đấu trong rừng trúc cũng là một cảnh quay rất đẹp. Mộ Bạch như hòa vào thiên nhiên, đúng như tư tưởng Đạo gia của Võ Đang. Kiến Long cố sức đánh trả chỉ như một người gắng sức mà tấn công vào một đại tự nhiên quá hùng vĩ.

Bộ phim này dù mình có xem thêm một vài lần nữa thì cũng không hề cảm thấy nhàm chán. Mỗi lần xem lại mình lại cảm thấy nó có cái gì đó mới mẻ hơn. Không biết rằng bao giờ Việt Nam mới có được một bộ phim như thế.

* Trailer "Ngọa hổ tàng long"

* Clip: "A Love Before Time" - Coco Lee

* Thông tin phim: Ngọa Hổ Tàng Long (Crouching Tiger, Hidden Dragon) - Năm sản xuất: 2000 - Đạo diễn: Lý An - Biên kịch: Vương Độ Lư, Vương Huệ Linh, James Schamus, Sái Quốc Vinh - Sản xuất: Từ Lập Công, Giang Chí Cường, Lý An - Hãng phát hành: Sony Pictures Classics/ Columbia Pictures - Thể loại: Hành động/ Tình cảm - Thời lượng: 120 phút - Diễn viên: Châu Nhuận Phát, Chương Tử Di, Dương Tử Quỳnh, Trương Chấn - Kinh phí sản xuất: 17 triệu USD - Doanh thu: 213,5 triệu USD - Phim từng giành 73 giải thưởng lớn nhỏ trên thế giới, trong đó đáng chú ý nhất là 4 giải Oscar danh giá trên tổng số 10 đề cử vào năm 2001. Ngọa hổ tàng long cũng được tôn vinh tại Quả cầu vàng 2001 với hai danh hiệu Đạo diễn xuất sắc và Phim nước ngoài hay nhất.

Lâm Tùng

Cảm xúc của bạn khi đọc bài viết này và sau khi xem bộ phim "Ngọa hổ tàng long"?