Thứ ba, 24/11/2009, 17:21 GMT+7

Sự được mất trong chính sách tỷ giá ngoại tệ VNĐ/USD

Cứ như thông lệ, tỷ giá VNĐ/USD về cuối năm lại tăng cao. Không được công nhận và không được khuyến khích nhưng giá USD thị trường tự do từ lâu đã trở thành một tỷ giá thứ hai, tồn tại song song với tỷ giá chính thức được ngân hàng nhà nước (NHNN) quy định. (Ngô Anh Dũng)
> Giá đôla chợ đen áp sát ngưỡng 19.900 đồng

Vậy trong thị trường USD Việt Nam có 2 loại giá áp dụng cho giao dịch mua bán, nhưng chỉ có một mặt hàng, với cùng một chất lượng, kiểu dáng, qui cách... Chỉ khác nhau ở cách định giá giữa một kênh chính thức (NHNN) và kênh phi chính thức (thị trường tự do).

Rất nhiều doanh nghiệp (DN) đã lên tiếng than phiền với “cơ chế 2 tỷ giá” này. Để mua được USD trên thị trường tự do DN phải trả chi phí theo hóa đơn tính theo tỷ giá của kênh chính thức, cộng thêm khoản phí chênh lệch giữa tỷ giá thị trường tự do và tỷ giá NHNN, phí này ngoài hóa đơn.

Được mất của cơ chế 2 tỷ giá này là ở chỗ:

Nhà nước sẽ mất một khoản thu thuế do sự chênh lệch tiền mua bán ngoài hóa đơn này. DN mua USD bị thiệt do chỉ được xuất hóa đơn với tỷ giá thấp hơn thực tế phải trả. Cái thiệt lớn nhất là sự mất cân đối trong cung cấu ngọai tệ của nền kinh tế, vô tình cổ vũ cho thị trường USD tự do mặt sức tung hòanh. Trong cơ chế hai tỷ giá này ai dám chắc không phát sinh tình trạng ưu tiên, cửa quyền của một số quan chức trục lợi từ sự chênh lệch tỷ giá này. Sự khan hiếm USD vô tình được thổi phồng quá mức, mà trước hết là do sự chênh lệch quá lớn giữa tỷ giá USD giữa hai thị trường.

Vô hình chung chúng ta đang cổ vũ cho cơn sốt USD giả tạo, trong một thế giới mà USD hầu như đang tràn ngập. Cứ nhìn ra bên ngòai sẽ rõ, USD rớt giá liên tục so với các đồng tiền mạnh khác thì điều đó lại diễn ra theo chiều ngược lại ở Việt Nam. Vâng, VNĐ không phải là đồng tiền mạnh; vâng, chúng ta đang thực hiện chính sách tỷ giá có lợi cho xuất khẩu. Nhưng tất cả những điều ấy chưa giải thích thỏa đáng sự nóng dần lên từng ngày của giá USD.

Cái được trước mắt của việc tồn tại thực trạng hai tỷ giá này là ở chỗ, nó cho chúng ta thấy “cái nên” và “cái không nên” làm trong chính sách khuyến khích hay không khuyến khích của nhà nước ta. Những ngành nghề, doanh nghiệp được ưu tiên khuyến khích phát triển sẽ mua được USD với giá thị trường chính thức, những ngành, doanh nghiệp không được khuyến khích hay cần hạn chế thì phải mua USD với giá cao. Điều này tạo áp lực cho DN phải tìm nguồn hàng thay thế trong nước, hay hạn chế nhập khẩu đến mức thấp nhất. Áp lực lên nhập siêu sẽ được giảm bớt trên lý thuyết và dưới cách nhìn này.

Thực tế thì nhà nước vẫn thấy, vẫn quản lý tỷ giá USD thị trường tự do, nhưng USD nhìn chung vẫn là một món hàng, sự chênh lệch giá sẽ phát sinh thị trường chợ đen, điều không thể tránh khỏi trong cơ chế thị trường. DN đứng trên góc nhìn vi mô, còn ngừơi làm chính sách buộc phải đứng trên cách nhìn vĩ mô tổng thể. Họ có thể tính tới việc chấp nhận khiếm khuyết trong cơ chế tỷ giá này để đánh đổi, để đạt được cái lớn hơn là hạn chế nhập siêu và khuyến khích DN tăng cường nhập khẩu hàng trong nước phục vụ cho nhu cầu sản xuất.

Nếu nói nhà nước ta không quan tâm đến sự tồn tại hay những khó khăn của DN đến từ sự nóng dần lên từng ngày của USD là không đúng. Sự quan tâm đó đã thể hiện trong chính sách hỗ trợ lãi suất trong thời gian vừa qua và sẽ tiếp tục trong thời gian tới. Chỉ có điều những ngành nghề, những DN nào cần phải quan tâm, khuyến khích phát triển, những ngành nghề nào không cần. Không thể cào bằng, nếu cào bằng sự quan tâm ấy thì thay cho chính sách hỗ trợ lãi suất trong thời gian qua có thể đã là chính sách hạ mức lãi suất cơ bản xuống dưới 7% để tất cả đều hưởng lợi.

Trong khi nguồn lực hạn chế, chúng ta buộc phải chọn bước đi thích hợp. USD sẽ dần hạ nhiệt khi nền kinh tế lại lại sự thăng bằng sau ảnh hưởng của suy thóai kinh tế thế giới.

Ngô Dũng PYV

Cảm ơn ý kiến đóng góp

Trước hết Dũng xin cảm ơn ý kiến của các cô chú, các bạn.

Dũng xin trả lời câu hỏi của Le Dịep:

Câu hỏi:

" Một câu hỏi nhỏ với Anh Ngô Dũng
Tôi xin có một câu hỏi nhỏ với Anh Ngô Dũng là với việc chấp nhận cơ chế 2 tỷ giá nhằm hạn chế nhập siêu, điều này chỉ đúng với các mặt hàng trong nước đã sản xuất được. Trường hợp đối với các mặt hàng mà nước ta chưa sản xuất được thì sao? Như vậy có phải là cơ chế 2 tỷ giá là con dao giết dần các doanh nghiệp nhập khẩu hay không? (Le Diep )"

Trả lời :

Dũng viết bài này đứng trên góc độ khách quan, và tình hình cụ thể của nền kinh tế. Đúng là thật phi lý nếu buộc phải mua USD trên thị trường với giá cao quá mức phục vụ cho nhập khẩu. Nhưng khi việc quản lý thị trường tự do còn gặp nhiều khó khăn, cộng với sức ép từ nhiều mặt của nền kinh tế : như thâm hụt cán cân thương mại, FDI giảm sút, kiều hối giảm, xuất khẩu giảm….dự trữ ngọai tệ có hạn. Diep sẽ làm gì?

Hôm nay mình có câu trả lời rồi đó, tăng lãi suất cơ bản, để nâng cao sức mạnh VNĐ, thu hẹp biên độ dao động VNĐ/USD xuống + 3% nhằm giảm tính lỏng của USD thị trường trong nước, tăng tỷ giá liên ngân hàng để đón lượng USD chảy ra thị trường vào ngân hàng chứ không phải thị trường tự do. Hút VNĐ vào ngân hàng, tạo lập nguồn vốn cho nền kinh tế.

Trước đây làm sao NHNN dám làm như thế khi mà tình hình kinh tế còn rất nhiều khó khăn, doanh nghiệp chịu đựng kém trước chi phí vốn.

Hạn chế chứ không nhằm mục đích bóp chết doanh nghiệp. Với 4% hỗ trợ lãi suất ngắn hạn, nếu xem đó là hành động sai? 2% hỗ trợ lãi suất mua sắm thiết bị tiếp đến là bóp chết doanh nghiệp.

Cơ chế 2 tỉ giá này sẽ không tồn tại chênh lệch quá lớn lâu nữa. Nó đang đi đến hồi kết, khi đó Diep nhớ mail cho mình nhé!

Có ý nào hay Diep chia sẻ thêm.

Câu bình :

"Cảm tính và không khoa học"

Đây là biện pháp phi thị trường. Nếu cứ áp dụng biện pháp trên thì càng khuyến khích doanh nghiệp và ngưới dân găm giữ và đầu cơ ngoại tệ (vì đợi giá lên). Tình hình ngày càng thêm tồi tệ. Nếu xấu hơn thì có thể xảy ra khủng hoảng do một số quỹ đầu cơ nhảy vào làm lũng đoạn. Bài viết trên mang tính cảm tính và không khoa học. Tình hình này chỉ có lợi cho một nhóm người đang nắm giữ quyền bán và mua ngoại tệ theo tỷ giá chính thức.(Vũ Văn Bốn)

Phản biện:

Cảm ơn Bốn đã góp ý.Nếu có bài hay hơn Bốn nên chia sẻ với đọc giả nhé!

Trân Trọng

( Ngô Dũng PYV - xnk.adung@pyv.com.vn )

Nguồn gốc sâu xa

Theo tôi thấy thì nguồn gốc sâu xa thì vẫn ở chỗ nguồn lực dự trữ $ của nhà nước là yếu, cộng với sự điều hành vĩ mô không tốt dẫn đến đầu cơ, thổi giá.

Lực bất tòng tâm

Tôi tin rằng nhà nước cũng muốn xóa bỏ sự tồn tại của tỷ giá chợ đen, cơ chế 2 hoặc 3 tỷ giá như các bạn bàn luận. Nhưng vấn đề là lực bất tòng tâm, nhà nước không đủ dự trữ USD để làm như vậy. Năm nay kiều hối giảm, Xuất khẩu giảm, đầu tư gián tiếp giảm như vậy nguồn thu USD giảm đáng kể; cộng với nước ta lại là nước nhập siêu từ lâu rồi nên việc căng thẳng USD là khó tránh khỏi.

Mặt khác nhà nước lại không muốn phá giá mạnh đồng VND (vì sẽ ảnh hưởng lạm phát, tới dân sinh), chính vì vậy tiến thoái đều lưỡng nan.

Chỉ khi nào không kìm được như thời gian vừa qua mới phá giá VND một chút như quyết định ngày hôm qua (25/11) của Thống đốc.

Muốn giải quyết tình trạng trên thì ngắn hạn là tăng nguồn USD. Có thể từ xuất khẩu, nhưng xuất khẩu thì lại rất khó năm nay. Kiều hối thì đang phải vận động (các bạn thấy trên TV có hẳn những chương trình kêu gọi bà con Việt kiều đấy). Còn vay nợ nước ngoài, phát hành trái phiếu thì khó khăn.

Về lâu về dài, Việt Nam cần phải có thay đổi mô hình phát triển kinh tế tận gốc rễ mới ổn được, trong đó cần tăng sức cầu nội địa giảm phụ thuộc xuất nhập khẩu trong khi lại tăng giá trị xuất nhập khẩu (bằng cách chuyển từ xuất khẩu nguyên liệu thô giá rẻ sang các mặt hàng có giá trị gia tăng cao hơn) thì mới bền vững được.

Vấn đề tỷ giá sẽ còn căng thẳng nữa, và chỉ là phần nổi, phần biểu hiện ra ngoài của cả một nền kinh tế còn nhiều vấn đề. Vậy người dân phải làm gì? Cố gắng chung tay xuất hàng mà tăng thu USD, cố gắng tiêu dùng hàng Việt để góp phần giảm nhập siêu.

Cảm tính và không khoa học

Đây là biện pháp phi thị trường. Nếu cứ áp dụng biện pháp trên thì càng khuyến khích doanh nghiệp và ngưới dân găm giữ và đầu cơ ngoại tệ (vì đợi giá lên). Tình hình ngày càng thêm tồi tệ. Nếu xấu hơn thì có thể xảy ra khủng hoảng do một số quỹ đầu cơ nhảy vào làm lũng đoạn. Bài viết trên mang tính cảm tính và không khoa học. Tình hình này chỉ có lợi cho một nhóm người đang nắm giữ quyền bán và mua ngoại tệ theo tỷ giá chính thức.

Vũ Văn Bốn

Ty gia phai thuc su phan anh cung cau thi truong

Thi truong Vietnam dang ton tai 2 loai ty gia la ty gia nha nuoc chap nhan va ty gia thi truong cho den. Tuy nhien, ty gia nha nuoc cong bo lai bao gom 2 loai khac la ty gia lien ngan hang va ty gia ngan hang thuong mai.

Tren thuc te, cac doanh nghiep va ngan hang chi su dung ty gia ngan hang thuong mai chu chang bao gio quan tam den ty gia lien ngan hang. Ty gia nay chi duoc su dung de hach toan ke toan va qui doi luong nhan vien, no khong co gia tri tren thuc te giao dich.

Nhu vay, co the noi rang chung ta co he thong ty gia gom 3 loai ty gia, trong do ty gia thi truong chap nhan lai la ty gia khong duoc nha nuoc cong bo. Viec ton tai nhieu loai ty gia da va dang lam loi cho mot so it doanh nghiep va ngan hang, dong thoi gay thiet hai cho rat nhieu doanh nghiep va ca nhan khac.

Mong rang, ty gia phai thuc su phan anh cung cau cua thi truong bang cach nha nuoc dieu tiet thi truong tien te hieu qua de ty gia ngoai te khong bien dong nhu hien nay.

Sự được mất trong chính sách tỷ giá ngoại tệ VNĐ/USD

Đã gọi là thị trường chợ đen thì đó là thị trường bất hợp pháp.

Để quản lý tốt chính sách tiền tệ thì Chính phủ và Nhà nước chỉ có một hệ thống tỷ giá là do NHNN quy định, đồng thời nhà nước phải xử lý nghiêm những "đầu nậu" thì trường chợ đen để tập trung nguồn USD vào ngân hàng và quy định rõ ràng những trường hợp mua bán chuyển đổi ngoại tệ ngoài hệ thống ngân hàng là vi phạm pháp luật và sẽ bị xử lý.

(Trong trường hợp là đại lý thu đổi của Ngân hàng thì phải có sổ sách theo dõi và kiểm tra của ngân hàng cấp phép đại lý và của ngân hàng nhà nước).

Khi nào NHNN quản lý được như vậy thì tỷ giá mới ổn định được.

Một câu hỏi nhỏ với Anh Ngô Dũng

Tôi xin có một câu hỏi nhỏ với Anh Ngô Dũng là với việc chấp nhận cơ chế 2 tỷ giá nhằm hạn chế nhập siêu, điều này chỉ đúng với các mặt hàng trong nước đã sản xuất được. Trường hợp đối với các mặt hàng mà nước ta chưa sản xuất được thì sao? Như vậy có phải là cơ chế 2 tỷ giá là con dao giết dần các doanh nghiệp nhập khẩu hay không?

USD/VNĐ

Đúng vậy, theo tôi thì với tình trạng như thế này thì doanh nghiệp kinh doanh vừa và nhỏ (đặc biệt là các doanh nghiệp nhập khẩu hàng và cung cấp cho thị trường trong nước) sẽ có hai con đường.
1. Hoạt động và chịu thua lỗ do tỷ giá
2, Ngưng hoạt động để tránh sự thua lỗ.
Vậy vấn đề ở đây là do đâu? do thị trường hay do trình độ quản lý vĩ mô của lãnh đạo.

Theo mình thì không hoàn toàn như vậy

Có vẻ phân tích của bạn chưa hoàn toàn hợp lý.

Nếu nhà nước muốn phát triển một ngành nào đó trong nước mà không muốn nhập khẩu thì có thể không bán hoặc hạn chế bán USD cho họ.

Ý kiến của bạn

 
 Thay hình khác
  
Off Telex VNI VIQR
 
Link Site
Bài đọc nhiều
Hải Đế Lao - vớt đến tận cùng của đáy biển
Cái Tâm là gốc của thành công
Làm giàu, ai bảo không khó?
Hà Dũng đã có thể làm tốt hơn
Văn hóa mua sắm ở Hà Nội
Thư gửi chồng doanh nhân
Nhật ký giá vàng một tuần 'lên cơn điên'
Giá đất loạn - chủ đầu tư tội to nhất
CÁC CHỦ ĐỀ BẠN ĐỌC QUAN TÂM
Lien he quang cao