(HN) - (TP.HCM)

Kinh doanh đa cấp 'rất dễ bóp méo sự thật'

Nếu như các nhà làm quảng cáo phải chịu trách nhiệm về sản phẩm mình làm ra, chiếu minh bạch trên ti vi, và nếu có sai sót thì chính các đối thủ sẽ kiện cáo này nọ, thì việc quảng cáo theo cách truyền miệng của các thành viên kinh doanh đa cấp rất dễ bóp méo sự thật.
>Sinh viên mơ kiếm 680 triệu đồng đa cấp/Dính bẫy lừa đảo đa cấp vì dân trí thấp

Đầu tiên, tôi muốn làm rõ với các bạn là kinh doanh đa cấp là gì, ưu nhược điểm ra sao?

Kinh doanh đa cấp, hay còn gọi là kinh doanh đa tầng, kinh doanh theo mạng, là “việc bán lẻ hàng hóa thông qua mạng lưới người tham gia gồm nhiều cấp, nhiều nhánh khác nhau” (theo Điều 3- Luật Cạnh tranh 2005).

Về cơ bản, người tham gia, vừa là khách hàng của công ty (bước đầu tham gia), vừa là một thành phần của công ty đó (sau khi đã tham gia). Hưởng lợi của người tham gia là từ tiền hoa hồng của sản phẩm bán được (do bản thân mình, hoặc người cấp dưới).

Mô hình này hơn các mô hình “cổ điển” ở điểm nào? Hay nói cách khác, ưu điểm của loại hình kinh doanh này ra sao? Dựa theo định nghĩa trên, mô hình này sẽ tiết kiệm được khá nhiều chi phí, cụ thể là quảng cáo và dự trữ hàng hóa. Bạn không phải tốn công thuê các công ty PR, Marketing, Quảng cáo… Hay đưa xuống các đại lý cấp 1, cấp 2…

Chính người tham gia sẽ thực hiện việc này thay cho các bạn, họ sẽ tự bản thân họ quảng cáo sản phẩm cho người khác, và thậm chí là bán sản phẩm (điều này không chính thức). Như vậy, số tiền tiết kiệm được sẽ được chia chác như sau:

Một phần lớn sẽ được chuyển vào tay người tham gia, và một phần “kha khá” sẽ trở lại công ty, với mục đích là nâng cao sản phẩm (về số lượng lẫn chất lượng). Còn số tiền chuyển vào tay người tham gia sẽ được phân chia theo cách “đa tầng” và tỷ lệ ăn chia thế nào thì tùy thuộc vào sự hoạt động của nhóm người lãnh đạo (họ gọi là các “thủ lĩnh” )

Nhìn thì rất hay, tương lai rất sáng sủa. Tuy nhiên, đó là “lý thuyết”, và đời thường không đẹp như mơ. Hãy cùng xem nhược điểm của nó là gì?

Điểm thứ nhất dễ thấy là tính minh bạch. Nếu như các nhà làm quảng cáo phải chịu trách nhiệm về sản phẩm mình làm ra, trình cơ quan chức năng xem xét, chiếu minh bạch trên ti vi, và nếu có sai sót thì chính các “đối thủ” sẽ kiện cáo này nọ, thì, việc quảng cáo theo cách truyền miệng của các thành viên kinh doanh đa cấp rất dễ bóp méo sự thật.

Họ có thể tung sản phẩm của họ tới trời, đè bẹp các sản phẩm của đối thủ xuống đất và nhiều mánh mung khác tùy ý, người nghe chỉ biết chịu trận mà thôi. Nếu như mua sản phẩm, dùng thử mà không như họ nói, cũng chả biết kiện cáo với ai, vì “lời nói gió bay”. Hay tệ hơn là các đổi thủ có thể xâm nhập lẫn nhau, nói xấu và chơi bẩn với đủ thể loại.

Thông thường, hậu quả là người dùng chịu trận. Các cụ có câu “lời tốt khó truyền, tiếng xấu lan xa”, chỉ cần vài điều không vừa ý tung lên mạng là đủ để đè bẹp uy tín của sản phẩm, hay công ty đó rồi.

Điểm thứ hai, tôi muốn nói là các sản phẩm này thuộc vào loại khó tiêu thụ. Nghĩa là, các sản phẩm này “không thật hoàn chỉnh”, hoặc là giá cao… Tâm lý đám đông, thông thường, khi sử dụng sản phẩm thuộc dạng “ngon, bổ, rẻ” thì họ có xu hướng “bật mí” chỉ với những người thân quen mà không phổ biến ra bên ngoài.

Một số ít hơn, với sự hòa đồng, họ sẵn sàng chia sẻ những thứ này cho tất cả, nhưng thông thường, họ ít đòi hỏi sự đền đáp theo kiểu này hoặc kiểu khác. Nói tóm lại, khi sử dụng “đồ tốt”, khách hàng sẽ có xu hướng trực tiếp hoặc gián tiếp “quảng cáo” cho sản phẩm đó.

Điều này rất dễ hiểu, khi khách hàng “tự động” quảng cáo, nhà sản xuất sẽ cắt giảm chi phí quảng cáo, số tiền này sẽ được đưa vào nâng cao chất lượng sản phẩm, hoặc giảm giá thành sản phẩm, người mua có lợi, họ tiếp tục mua và tiếp tục “tự động” quảng cáo.

Về cơ bản thì kinh doanh đa tầng cũng từa tựa như thế, đem số tiền này “trả lại” cho người mua, nhưng ít minh bạch hơn. Thế nên, kinh doanh đa tầng thường chỉ sử dụng đối với sản phẩm “khó tiêu thụ” như nước hoa, mỹ phẩm, các thiết bị công nghệ cao… Chính điều này khiến họ có được ít khách hàng, thế nên, “chiêu bài” của họ là đi câu “ai đó”.

Tiếp đến, tôi muốn đề cập mô hình kinh doanh ở nước ngoài. Đọc những cuốn sách về kinh doanh đa tầng dẫn chứng ở những nước công nghiệp thì có vẻ như những ông trùm như Bill Gates, Steve Job, thậm chí là Obama đều có xu hướng “thích” loại hình này.

Tôi vẫn tin là loại hình này “không xấu”, nhưng nếu so sánh giữa nước ngoài và nước mình, thì việc áp dụng loại mô hình này vào Việt Nam thì lại có những điều “rất xấu”. Rất dễ thấy, ở nước ngoài, anh phải có trách nhiệm với những gì anh phát ngôn, cho nên, có bằng chứng anh bêu xấu đối thủ thì anh có khả năng vào tù. Còn ở Việt Nam thì điều này khó thực hiện hơn, vì lý do đơn giản là luật và hành chính chúng ta chưa đủ mạnh.

Một điều nữa là cơ quan quản lý vẫn còn mỏng. Sự thật, chúng ta vẫn chưa có luật đủ mạnh để xử lý những mô hình như vậy; chưa kể có luật rồi thì chúng ta lại thiếu người; và thậm chí, trong trường hợp có cả “luật” và “người” thì vẫn còn những điều "bất cập".

Cuối cùng, suy nghĩ thế nào cho đúng về hình thức kinh doanh đa cấp? Tôi muốn nói với những ai yêu thích hay chống đối mô hình này như sau:

Kinh tế là một môn khoa học “phi lý”, nó không được chứng minh chặt chẽ như các môn khoa học khác như Toán, Lý, Hóa… nó chỉ dựa vào các dẫn chứng lịch sử, và các suy đoán để đưa ra kết luận. Do đó, những chuyên gia kinh tế đối với bài toán kinh tế, họ vẫn “giải sai”, điều đó là bình thường.

Tuy nhiên, họ vẫn bám chặt vào lịch sử, và dùng sự thật để dẫn chứng. Thế nên, các bạn dù yêu thích hay chống đối, muốn thuyết phục người khác thì cần đưa ra dẫn chứng hợp lý, không nên chỉ bâng quơ một câu “ở nước ngoài rất phát triển” là đủ. Ít ra, cũng phải chỉ ra, nước nào, bao nhiêu người, thu nhập ra sao, điều kiện tồn tại là gì, dẫn chứng xuất phát từ đâu…

Điều tôi muốn nói ở đây, một mô hình chỉ được coi là “hiện hữu” khi có một đất nước, hoặc một khu vực nào đó áp dụng thành công. Khi chưa thành công, nó chỉ đơn giản là “lý thuyết”. Và cá nhân tôi, vẫn cho “mô hình kinh doanh đa cấp” này là một “lý thuyết đẹp đẽ”.

Nguyên Dung

Tôi cũng là một người đã học về KT và thấy bạn Nguyen Dung viết rất hay, tuy nhiên, theo tôi với trình độ dân trí của VN thì chúng ta chỉ cần đặt ra hai câu hỏi cơ bản đối với kinh doanh đa cấp, câu trả lời sẽ ...    

Các bạn đọc rất nhiều ý kiến tốt, xấu có cả. Ý kiến của bản thân tôi là KDĐC bản chất là tốt chỉ có con người thực hiện nó là có vấn đề. Cảm ơn các bạn.

Dạo này bán hàng đa cấp phát triển nhiều thật. Tôi có vài người bạn tham gia mô hình này, cứ vài bữa thì có người gọi cho tôi bảo: anh có muốn làm giàu ko? có cơ hội làm giàu mà không phải tốn công sức..bằng cách tham gia ...    

Tôi cũng có xem qua vài tài liệu về MLM và có nhận xét vậy, khi đọc bài viết của tác giả và các ý kiến tham gia thì thấy có nhiều ý kiến đứng đúng ở góc độ khách quan còn vài ý kiến thi mang tâm thái cá ...    

Ngành nghề nào cũng có 2 mặt: tiêu cực và tích cực. Nghề y thì cũng có bác sỹ như cha mẹ hiền, tâm huyết nghề nghiệp, nhưng không thiếu bác sỹ vô trách nhiệm thiếu lương tâm. Nghề luật thì cũng có luật sư có đức nhưng không thiếu ...    

 Tôi cũng đồng ý hình thức kinh doanh đa cấp không xấu, nó sẽ giúp tiêu thụ hàng hóa khá hiệu quả, cũng là kinh doanh chân chính thế nhưng thử hỏi ở Việt Nam đã có công ty kinh doanh đa cấp nào làm ăn chân chính đàng hoàng? ...    

Có những người làm đa cấp không chịu đi bán hàng mà chỉ chăm chăm dụ dỗ, lôi kéo người khác tham gia để ép người mới mua hàng nhằm trục lợi cho bản thân dù công ty thực tế không hề ép buộc. Có người nói rất đúng, tiền ...    

Theo bản thân mình đã từng tham gia vào các buổi tư vấn và tuyển dụng trên 8 công ty kinh doanh về đa cấp, từ mỹ phẩm cho đến TMĐT.... và thêm vào đó mình tự tìm thêm tài liệu trên mạng để đọc thì mình rút ra được ...    

Mình không phải là dân kinh tế, nhưng có nhận được khá nhiều lời mời tham gia kinh doanh đa cấp. Nhưng từ đầu mình đã thấy có vấn đề nên rất may mắn không tham gia vụ nào hết.

Cái đầu tiên khi mà rất nhiều người mời ...    

Mô hình kinh doanh đa cấp được áp dụng ở nhiều nước và đã có những thành công nhất định, vậy theo tôi bản chất của nó là tốt. Nhưng khi mô hình này được áp dụng tại Việt Nam thì bị bóp méo đi rất nhiều. Tại sao?

   

Kinh doanh thứ gì cũng vậy, phải xem đối tượng kinh doanh có TÂM hay không, và cách làm của những nhà phân phối ra sao. Nếu sản phẩm có thể giúp cho 80% người nghèo của chúng ta sử dụng được và từ đó tiết kiệm được tiền cũng ...    

Tôi nhận thấy rằng trong kinh doanh bình thường cũng có Cty làm ăn chân chính cũng có công ty làm ăn bất chính thì tôi nghĩ rằng trong kinh doanh đa cấp cũng vậy.

Cơ bản người tiêu dùng phải biết lựa chọn đúng sản phẩm mà mình ...    

 
 
 
 
 
 
Video xem nhiều nhất tuần: 'Giải cứu họa mi rơi xuống kênh'

Video người đàn ông lội xuống kênh Nhiêu Lộc để giải cứu chú chim họa mi bị chết đuối được nhiều người xem nhất trong tuần qua.
Xem video do bạn đọc Hồng Phúc chia sẻ.
Vào quán nhậu ăn trộm ghế

Tên trộm đi ra đi vào, nghiêng ngó, chờ thời điểm thuận lợi. Sau đó hắn vào nhiều chuyến bê trộm ghế trong quán nhậu.
Xem video do bạn đọc Trần Văn Toàn chia sẻ.

Tiêu điểm
Những chiêu bẻ khóa trộm xe điển hình ở Việt Nam

Với động tác thành thục và "chuyên nghiệp", chiếc xe máy bị cuỗm mất chỉ sau vài giây kể từ khi lọt vào tầm ngắm của bọn đạo chích.
Video xem nhiều nhất tuần: Trộm bỏ chạy vì xe báo động

Hai tên trộm bỏ chạy vì chiếc xe rú còi báo động, tên trộm gương Mercedes dù đã bọc kín là những video được nhiều người xem nhất tuần qua... Xem video do bạn đọc Nguyen Tri Dung chia sẻ.
Video xem nhiều nhất tuần: Chặn đường ôtô để rước dâu

Hàng loạt thanh niên náo loạn đường phố để rước dâu, hay tên trộm SH giật mình nghĩ bị bắt quả tang..., là những video được quan tâm nhất tuần qua.
Xem video do bạn đọc Tong Duc Uy chia sẻ.
Video xem nhiều nhất tuần: Thiếu nữ ngã trước đầu ôtô

Hai chàng trai dừng xe trên cầu mặc áo mưa vô tình gây tai nạn liên tiếp cho hai xe máy, thanh niên dừng mua hoa bị mất xe Air Blade..., là những video gây chú ý nhất tuần qua.
Xem Video do bạn đọc Nguyễn Bá Tứ chia sẻ

 
Đặt VnExpress làm trang chủ Về đầu trang