Thứ năm, 15/3/2012, 13:12 GMT+7

Áp trần lãi suất huy động chỉ có lợi cho các ngân hàng lớn

Nên khống chế lãi suất cho vay, lãi suất đầu vào do các ngân hàng tự điều tiết. Ngân hàng nào có bộ máy cồng kềnh, hoạt động kém hiệu quả sẽ bị đào thải trong cuộc cạnh tranh trên thị trường tài chính.

Cả nước đều biết thời gian qua bằng lệnh hành chính Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã giảm lãi suất huy động (đầu vào) của các ngân hàng thương mại (NHTM) từ 17% xuống 14% và từ ngày 13/3/2012 là 13%.

Hiện nay, việc giảm lãi suất của vốn trên thị trường là đúng. Tuy nhiên, theo tôi thay vì khống chế đầu vào nên khống chế đầu ra (trần lãi suất cho vay) sẽ có lợi rất nhiều mặt cho đất nước. Chính sách khống chế lãi suất đầu vào chỉ có lợi cho các NHTM lớn, hơn là có lợi cho nhiều triệu người dân gửi tiết kiệm và nhiều vạn doanh nghiệp sản xuất kinh doanh cần vay vốn và cho cả các NHTM nhỏ.

NHNN nghiêm khắc xử phạt NHTM nhỏ huy động vốn đã vi phạm trần lãi suất đầu vào, trong khi không có gì ràng buộc các ngân hàng phải giảm lãi suất đầu ra phục vụ cho cả nền kinh tế.

Ở giai đoạn lãi suất đầu vào 17% rất nhiều doanh nghiệp sản xuất vẫn phải vay ngân hàng với lãi suất từ 22% - 25%. Gần đây nhất, giai đoạn lãi suất đầu vào 14% rất nhiều doanh nghiệp sản xuất vẫn phải vay ngân hàng với lãi suất từ 18% - 22%.

Lãi suất đầu vào được quy định bằng mệnh lệnh hành chính. Lãi suất đầu ra được thực hiện theo cơ chế thị trường. Các NHTM lớn tha hồ tận hưởng từ chính sách này, hậu quả là chặn khả năng tiếp cận vốn đối với các NHTM nhỏ. Vì cùng một mức lãi suất tiền gửi tiết kiệm là như nhau, người dân sẽ chỉ chọn các NHTM lớn để gửi.

Các NHTM nhỏ đã khó lại càng khó, vì không huy động được vốn. Thanh khoản cạn kiệt bắt buộc các ngân hàng nhỏ phải vay nóng của các ngân hàng lớn với lãi suất như là “chặt chém lẫn nhau, 40% năm”.

Chính sách này đã triệt tiêu sự cạnh tranh giữa các ngân hàng. Ngân hàng lớn (do lịch sử để lại) vẫn lại tiếp tục vị thế độc quyền (do mệnh lệnh hành chính tạo ra) không cần phải cải tiến quản lý, không cần phải tăng cường năng lực, không cần nâng cấp thái độ dịch vụ khách hàng, không cần công khai, minh bạch.

Có nhiều người nói rằng chỉ cần chênh lệch giữa lãi suất đầu vào và đầu ra là 3% thì các ngân hàng đã có lãi. Chênh lệch lãi suất đầu vào và đầu ra thời gian qua là từ 6 – 10%; phần lớn do các ngân hàng lớn hưởng thụ. Các ngân hàng con không huy động được vốn để cho vay. Hàng vạn doanh nghiệp sản xuất do cần vốn buộc phải tiếp cận các ngân hàng lớn, chấp nhận cửa quyền, chấp nhận lãi suất cao.

Tôi hoàn toàn ủng hộ chính sách hiện nay của Chính phủ là giảm lãi suất vốn trên thị trường. Tuy nhiên, thay vì khống chế lãi suất đầu vào nên khống chế lãi suất đầu ra. Nên khống chế lãi suất đầu ra bằng mệnh lệnh hành chính, lãi suất đầu vào để cho cơ chế thị trường điều tiết.

Ví dụ, nếu khống chế trần lãi suất cho vay của các ngân hàng là 16%, lãi suất đầu vào sẽ tự động phải giảm. Các ngân hàng, cả lớn và bé sẽ phải ra sức cải tiến, hợp lý hóa, tiết giảm các chi phí dịch vụ của mình và cạnh tranh nhau ở mức lãi suất huy động 12 – 14%.

Các ngân hàng lớn với bộ máy quản lý cồng kềnh, chi phí dịch vụ lớn nên khó có thể huy động vốn với lãi suất 14%. Ngược lại các ngân hàng con, bộ máy quản lý gọn, chi phí cung cấp dịch vụ thấp hoàn toàn có thể huy động vốn với lãi suất 14% và người dân sẽ đổ xô đến các ngân hàng này. Các ngân hàng con sẽ không bị thiếu vốn, thiếu thanh khoản. Nhiều triệu người dân lao động gửi tiền tiết kiệm được lợi, có nhiều mức lãi suất để lựa chọn.

Các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh dịch vụ được lợi. Các ngân hàng con cũng được lợi. Các ngân hàng lớn được lợi thông qua việc bắt buộc phải hoàn thiện mình để cạnh tranh thành công. Nhìn tổng thể cả nền kinh tế, cả đất nước được lợi. Chính phủ chắc chắn đạt được mục tiêu giảm lãi suất vốn trên thị trường.

Nguyễn Đức Thắng