Thứ năm, 12/2/2004, 10:25 GMT+7

Sao Hỏa và cuộc chạy đua giữa các cường quốc (2)

Tàu Mars Obserbver của Mỹ.

Sau 18 năm vắng bóng, năm 1993 Mỹ trở lại tham vọng chinh phục hành tinh đỏ bằng Mars Observer. Nhưng họ không gặp may vì con tàu đã bặt tin 3 ngày trước khi đi vào quỹ đạo sao Hỏa. Hệ thống liên lạc mất tín hiệu và người ta không bao giờ nhìn thấy con tàu này nữa.

Tàu Mars Global Surveyor.

Không nản chí, chỉ 3 năm sau NASA lại cho phóng tàu thăm dò Mars Global Surveyor từ mũi Canaveral, bang Florida với nhiệm vụ vẽ bản đồ sao Hỏa. Cho đến nay, tàu đã thu thập được hơn 120.000 bức ảnh, trong đó khơi dậy trí tò mò của con người về sự tồn tại của nguồn nước bên dưới bề mặt hành tinh đỏ.

Tàu Mars 96 của Nga.
Tàu Mars 96 của Nga.

Trong khi đó, Nga cũng phóng một con tàu khác mang tên Mars 96. Nhưng cố gắng đầu tiên của nước Nga trên cơ sở kế thừa Liên Xô trong cuộc chạy đua lên sao Hỏa đã kết thúc thất bại. Tàu Mars 96 rơi xuống Thái Bình Dương ngay khi được phóng đi từ trung tâm vũ trụ Baikonur ở Kazakhstan tháng 11/1996.

Robot tự hành Mars Pathfinder.
Robot tự hành Mars Pathfinder.

Tháng 9/1997, lần thứ ba ngành hàng không vũ trụ Mỹ thành công trong việc cho robot tự hành đổ bộ lên sao Hỏa thám hiểm. Robot Mars Pathfinder đã hạ cánh thành công và gửi về trái đất 2,3 triệu thông tin các loại, trong đó có hơn 20.000 bức ảnh có độ phân giải cao cho thấy, hành tinh Đỏ từng ẩm ướt và ấm áp như trái đất của chúng ta.

Phóng tàu thăm dò Mars Climate Orbiter tại mũi Canaveral.
Phóng tàu thăm dò Mars Climate Orbiter tại mũi Canaveral.

Sứ mệnh ấn tượng của Mars Pathfinder cũng đánh dấu một bước phát triển quan trọng trong lịch sử internet khi lần đầu tiên có hàng triệu người trên thế giới được theo dõi robot tự hành này qua một website.

Ngất ngây với thành công của Mars Pathfinder, Mỹ quyết định đẩy nhanh tiến trình chinh phục sao Hỏa. Tháng 9/1999 NASA cho phóng tàu thăm dò Mars Climate Orbiter, nhưng đã vĩnh viễn mất nó khi tàu đến sát hành tinh đỏ. Nguyên nhân của mất mát này được xác định do lỗi của những người điều khiển tàu.

Mô hình Mars Polar Lander.
Mô hình Mars Polar Lander.

Chỉ 3 tháng sau, nước Mỹ lại một lần tiếc nuối khi con tàu Mars Polar Lander trị giá 165 triệu USD của họ "bặt vô âm tín" khi đang cố gắng hạ cánh xuống gần cực nam của hành tinh đỏ. Những thất bại liên tiếp trong năm đã khiến NASA phải đánh giá lại toàn bộ chương trình khám phá sao Hỏa.

Tàu Mars Odyssey.
Tàu Mars Odyssey.

Kết thúc một thập kỷ thu được nhiều thành công trong cuộc nghiên cứu sao Hỏa, tháng 4/2001 NASA lại cho phóng tàu Mars Odyssey với nhiệm vụ xác định thành phần cấu tạo của bề mặt hành tinh, truy tìm dấu tích tồn tại của nước và nghiên cứu môi trường bức xạ. Thành tựu nổi bật nhất mà Mars Odyssey thu được là lần đầu tiên vẽ được bản đồ địa chất có kích thước cực lớn của sao Hỏa, góp phần làm thay đổi nhận thức của con người về hành tinh này.

Phần I

Đình Chính (theo BBC)