'Chữa cháy' sau đêm vui

Thuốc tránh thai khẩn cấp được xem là vị cứu tinh cho những người lỡ quan hệ tình dục không bảo vệ hoặc gặp sự cố (như bao cao su rách...) mà chưa muốn có con. Tuy nhiên, nếu lạm dụng hoặc dùng không đúng cách, bạn sẽ gặp tác dụng phụ hoặc làm giảm hiệu quả của thuốc.

Giáo sư Đỗ Trọng Hiếu, chuyên gia đầu ngành về sức khỏe sinh sản của Việt Nam, hiện công tác ở Bộ Y tế, cho biết, thuốc tránh thai khẩn cấp cũng sử dụng các hoóc môn tương tự loại uống hằng ngày, nhưng liều lượng cao hơn nhiều lần. Nếu được uống trong thời kỳ trứng chưa rụng, thuốc sẽ kìm hãm sự phát triển của nang noãn và ức chế rụng trứng. Nếu trứng đã rụng và thụ tinh, thuốc làm đặc niêm dịch tử cung, cản trở sự phát triển của niêm mạc tử cung để phôi không di chuyển đến và làm tổ được ở đây.

Thuốc tránh thai khẩn cấp phải được uống càng sớm càng tốt ngay sau giao hợp. Chẳng hạn, với sản phẩm phổ biến nhất hiện nay là Postinor2, một liều thuốc có 2 viên. Viên thứ nhất uống trong vòng 1 tiếng đồng hồ sau giao hợp và viên thứ 2 sau đó 12 tiếng. Nếu không kịp mua thuốc, bạn có thể uống 1 viên trong vòng 72 tiếng và viên cuối cũng sau đó nửa ngày. Dĩ nhiên, bạn càng uống muộn, hiệu quả của thuốc càng giảm, nghĩa là có thể mang thai ngoài ý muốn.

Theo giáo sư Hiếu, nếu không có sẵn viên khẩn cấp, bạn cũng có thể "chữa cháy" bằng cách tăng liều thuốc tránh thai thông thường như Choice, Rigevidon, Microgynon, Marvelon... Hãy uống 4 viên màu trắng (những viên sẫm màu trong vỉ thuốc tránh thai hằng ngày chỉ có sắt và axit folic chứ không chứa hoóc môn) trong vòng 72 tiếng kể từ khi giao hợp, càng sớm càng tốt, sau đó 12 tiếng đồng hồ lại uống thêm 4 viên trắng nữa.

Các thuốc tránh thai thường làm bạn buồn nôn nên tốt nhất là bạn uống cả viên chống nôn. Nếu vẫn không ngăn được "sự cố" này, bạn hãy uống "bù" ngay liều thuốc tránh thai đã bị nôn ra.

Giáo sư Hiếu cho biết, viên thuốc tránh thai khẩn cấp có hiệu quả khá cao, với Postinor2 là khoảng 80% nếu được uống sớm và đúng cách. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế có thể giảm do những sai lầm của chị em trong việc dùng thuốc. Sai lầm thường gặp nhất là mãi đến 3-4 ngày sau giao hợp mới uống thuốc, do quên hoặc chủ quan; hoặc uống viên thứ nhất mà quên mất viên thứ hai, hay mấy ngày sau mới nhớ. Có những người dùng thuốc khẩn cấp liên tục, lại có người chỉ uống một liều và yên tâm quan hệ tình dục không bảo vệ trong nhiều ngày sau đó. Thực ra, nếu thuốc được uống vào thời điểm nửa sau vòng kinh, tác dụng tránh thai sẽ kéo dài khoảng 10 ngày; nhưng nếu uống sau khi sạch kinh thì tác dụng này chỉ có trong 1-2 ngày. Tuy nhiên, bạn đừng nên mạo hiểm nếu chưa muốn sinh con và sợ phải phá thai. Sau khi uống đủ liều thuốc để chữa cháy cho một lần "lỡ", hãy tự bảo vệ trong những lần yêu đương sau đó. Thuốc khẩn cấp không phải là loại có thể dùng thường xuyên (tối đa 4 lần/tháng). Càng dùng nhiều, bạn càng hay gặp tác dụng phụ và hiệu quả của thuốc cũng giảm.

Dù đã uống thuốc tránh thai khẩn cấp, bạn vẫn phải để ý theo dõi cơ thể mình. Nếu sau 14 ngày không thấy kinh, hãy kiểm tra xem có thai hay không để có thể can thiệp kịp thời nếu cần.

Hải Hà