Thống đốc Ngân hàng bảo vệ tiền polymer

Trước nhiều băn khoăn của đại biểu về đồng tiền mới, thống đốc Lê Đức Thúy đã giải trình chi tiết lý do in, chi phí cũng như lợi ích lưu hành chúng. Ông tuyên bố con trai mình không dính dáng tới bất kỳ hoạt động in tiền "sân sau" nào.

Thống đốc Lê Đức Thúy. Ảnh: A.T.

Trước câu hỏi của đại biểu Nguyễn Thị Việt Nhân: "Ít nước dùng tiền polymer, vậy tính ưu việt của nó thế nào?", Thống đốc Thúy cho hay đề án về tiền mới được xây dựng từ năm 1995, Ngân hàng Nhà nước đã họp với Chính phủ tới 3 lần rồi trình cả Bộ Chính trị. Trước khi in tiền polymer cũng có nhiều cơ quan đề nghị Chính phủ xem lại. Tuy nhiên khi đó tiền giấy bị làm giả đến mức nghiêm trọng, theo quy định trên thế giới nếu trên 1 triệu đơn vị tiền tệ có trên 150 đồng tiền giả thì phải đưa ra khỏi lưu thông, trong khi ở VN tỷ lệ đó cao hơn nhiều, ngoài ra còn chưa kể tới những bất cập về kích cỡ, mệnh giá.

Ông Thúy liệt kê một loạt ưu điểm của tiền nhựa như độ bền cao hơn 2-3 lần so với tiền giấy, khả năng chống giả tốt hơn. Song ông cũng thừa nhận một số điểm yếu của chúng, chẳng hạn gặp nhiệt độ cao dễ biến dạng, gấp nếp khó mở ra.

Đại biểu vặn lại chi phí in tiền quá tốn kém, Thống đốc cho rằng chi phí in tiền polymer cao gấp đôi tiền giấy cùng một mệnh giá nhưng độ bền cao gấp 2-3 lần thì giá cả như vậy là hợp lý.

Khi đại biểu Lê Quốc Dung nhận xét: "Chất lượng đồng tiền mới chưa tốt, bị làm giả nhanh". Ông Thúy đáp trả ngay: "Có thông tin nói khi dấp nước vò xát mạnh tiền bị nhòe mực, Tổng bí thư gọi tôi lên hỏi. Tôi đã làm thí nghiệm cho Tổng bí thư thấy tất cả các đồng tiền nếu có bộ phận in nổi (để bảo mật) mà dấp nước rồi chà xát mạnh đều nhòe cả, ngay như đồng USD cũng vậy".

Về chuyện tiền nhựa nhanh bị làm giả, ông Thúy kể một loạt đồng tiền như euro vừa lưu hành đã bị làm giả, tiền USD nhiều màu phát hành năm 2004 thì 8 tháng sau có đồng đôla siêu giả. "Căn cứ vào đó nói chất lượng tiền polymer kém là chưa đúng", Thống đốc tin tưởng kết luận.

Ngoài nhận xét về tiền polymer, ông Dung còn chê tiền xu kém nhất so với các thời đại. Ông Thúy chỉ thừa nhận có hai loại mệnh giá 1.000 đồng và 2.000 đồng là nhanh bị xỉn màu do VN tự in, chưa có kinh nghiệm. Còn đồng 200 và 500 đồng, nguyên liệu và in tại châu Âu rất tốt. "Chúng tôi đã có phương án khắc phục trình Thủ tướng xem xét trong thời gian tới".

Đề cập đến thông tin con trai ông là Lê Đức Minh có liên quan đến hoạt động "sân sau" in tiền, Thống đốc tuyên bố hoạt động này có sự giám sát của của liên bộ Công an, Tài chính, Ngân hàng, mỗi năm đều có kiểm toán, mọi giao dịch mua bán đều thực hiện trực tiếp với nhà sản xuất. "Không thể nói con trai tôi là người môi giới. Xin báo cáo công khai trước Quốc hội và chịu trách nhiệm về tính trung thực", ông Thúy tự tin nói.

Vào WTO, ngân hàng phải cơ cấu lại

Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Ngân sách Đặng Văn Thanh nêu ra thực trạng lãi giả lỗ thật của các ngân hàng quốc doanh. Ông chất vấn: "Tại sao các tổ chức tín dụng chưa thiết lập đủ dự phòng rủi ro. Có phải trích đủ thì lỗ không?"

Chưa đồng tình với người đặt câu hỏi, Thống đốc cho hay các ngân hàng thương mại cổ phần đã trích đủ thậm chí thừa, còn ngân hàng thương mại nhà nước do cho vay nhiều dự án chính sách, khoanh nợ nhiều nên trích nộp mới đủ để bù đắp một nửa tổng số nợ. "Trích đủ ngay không những ảnh hưởng đến tín dụng mà còn ảnh hưởng tới cả chính sách của Nhà nước. Ví dụ bão lụt mà khoanh nợ ngay thì làm sao cho dân lui thời hạn trả nợ được".

Trước yêu cầu làm rõ những tiêu cực lớn trong lĩnh vực ngân hàng, ông Thúy khẳng định điều đó chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận chứ không ảnh hưởng đến khả năng thanh toán của các ngân hàng. Ông đơn cử trường hợp của Sở Giao dịch Ngân hàng Nông nghiệp trong năm 2004 kinh doanh ngoại tệ lỗ tới 500 tỷ đồng, trong năm đó Sở này cũng lãi được 500 tỷ đồng. Cơ quan điều tra vào làm việc kết luận có thất thoát nhưng chưa tìm ra dấu hiệu tiêu cực. Cán bộ sai phạm đã bị cách chức, khai trừ Đảng. "Dù không trực tiếp quản lý tôi xin trực tiếp nhận trách nhiệm. Trước đại hội Đảng tôi đã phải giải trình có chỗ nào xử lý cán bộ chưa đủ nghiêm".

Kết thúc phần chất vấn, người đứng đầu ngành ngân hàng nhận định khi gia nhập WTO, các nhà băng VN đứng trước nhiều thách thức. Tăng vốn và nâng cao trình độ quản lý, tái cơ cấu là những yêu cầu đặt ra trước mắt. "Quyền tự chủ của các tổ chức tín dụng đã được nới rộng đến mức họ có quyền bỏ qua yêu cầu thế chấp mà đánh giá chủ yếu vào hiệu quả dự án. Ngân hàng đang thiếu dự án cho vay nhưng như thế không có nghĩa là cho vay tùy tiện", Thống đốc tuyên bố.

Phong Lan