Người biến 6 tấn báo cũ thành 'thư viện bách khoa'

Ông Đào Đăng và bộ sưu tập của mình.

"Với tình yêu đất nước, con người, yêu cuộc sống tôi ước muốn đi khắp mọi nơi trên quê hương mình. Và tôi đã “đi” bằng... báo chí, hình ảnh!” Đó là tâm sự của ông Đào Đăng (Hà Tây) - người đã tạo ra một “thư viện bách khoa mini” từ hơn sáu tấn báo cũ.

Với trên 27.000 ảnh in trên báo, gần 2.000 con tem và hàng ngàn bài viết, thơ... bộ sưu tập bách khoa có giá trị văn hóa - lịch sử của “Ông già sưu tập” quả là một công trình độc đáo và có giá trị. Từ năm 1988 đến nay, gần như mỗi ngày, bắt đầu lúc tám giờ sáng cho đến quá nửa đêm, ông miệt mài thu gom và lưu giữ những tài sản quý giá ấy...  

Căn nhà nhỏ số 22/387C đường Lê Đức Thọ, phường 15, quận Gò Vấp -TP HCM, rộng chừng 8 m2 nhưng án ngự là một tủ kính chứa các bộ sách bìa mạ chữ vàng, dưới nền nhà là ngổn ngang sách báo. Chủ nhân của nó là ông Đào Đăng (sinh năm 1938, tại tỉnh Hà Tây), người tự nhận say mê những hình ảnh đẹp, bài văn hay của sách Quốc văn Giáo khoa thư, những năm học cấp 2 đã tập tành làm thơ tặng bạn bè đồng lứa; trước năm 1975 từng là sinh viên Đại học Luật.  

Ông Đăng kể: “Tôi rất quan tâm, thương yêu con cái. Sắp đến sinh nhật con trai tròn tuổi ngọ, vì không biết tặng cho con quà gì nên tôi đã sưu tập hình ảnh và bài viết về ngựa đóng cuốn mạ vàng để làm quà sinh nhật”. Rồi món quà đó có dịp tham gia cuộc thi “Chạy đua mùa xuân” của Báo Phụ nữ TP HCM (năm 1990 - Canh Ngọ) và đoạt giải nhất. Phần thưởng toàn là sách báo nhưng ông rất vui và từ đó ông nảy ra ý định sưu tập.  

Đến nay ông đã có đủ bộ sưu tập 12 con giáp khá công phu. Có thể xem ông là một nhà sưu tập nghiệp dư nhưng công việc của ông không dư thừa tí nào. Khó ai có thể hình dung được ông đã thu gom hơn sáu tấn báo cũ từ những người bán ve chai để hình thành nên một “thư viện bách khoa mini” với hơn 100 bộ sách đủ các chủ đề có giá trị. Bộ sưu tập đầu tay đã hoàn thành của ông Đào Đăng mang chủ đề Nước Việt mến yêu gồm hai tập sách, có 1.244 bức ảnh của 298 tác giả, với đầy đủ chú thích đăng trên 75 tờ báo, tạp chí.

Công việc của ông thường ngày là từ tám giờ sáng. Ông đọc báo, “tuyển chọn” các bài viết, ảnh yêu thích sắp xếp thứ tự theo các chủ đề địa lý, lịch sử, các dân tộc, những sinh hoạt văn hóa, lễ hội, sinh hoạt đời thường, trang phục xưa và nay... Cuộc sống muôn màu muôn vẻ trên đất Việt Nam đã được ông tái tạo một cách tập trung, cô đọng khiến người xem vô cùng thích thú.

Ông Đào Đăng tâm sự: “Tôi từng làm nhiều việc, trong đó có cả bán bong bóng, bán kẹo kéo... để kiếm tiền nuôi gia đình, mua báo cũ dành cho việc sưu tập. Thời gian này, nhờ tiền nhuận bút nhận được từ các bài viết, thơ, ảnh đăng trên một số báo mà tôi có chút tiền đeo đuổi niềm say mê của mình.

Với tình yêu đất nước, con người, yêu cuộc sống tôi ước muốn đi khắp mọi nơi trên quê hương mình. Và tôi đã “đi” bằng... báo chí, hình ảnh!”. Và các bộ sưu tập đặc sắc, như: Bác Hồ trước năm 1945, Danh nhân Việt Nam, Thế giới tuổi thơ, Thế giới động vật, thực vật, Thú chơi tem, Các loài hoa, Lịch sử đường sắt - Hàng không - Đường thủy Việt Nam... lần lượt ra đời.

Và bên cạnh đó, ông vẫn không bỏ sót các vấn đề thời sự. Công trình cầu Mỹ Thuận -sưu tập tư liệu lúc khởi công đến giờ phút hợp long và hoàn tất; rồi đường hầm đèo Hải Vân, đường Hồ Chí Minh, đường hầm Thủ Thiêm... Bộ sưu tập hơn 500 bài viết và hình ảnh về Điện Biên Phủ cũng vừa được hoàn thành.

Bộ sưu tập của ông còn có hơn 700 hình ảnh về Bác Hồ do các phóng viên trong và ngoài nước chụp. Đây là một bộ sưu tập quý có giá trị lịch sử văn hóa về cuộc đời của Bác. Các bức ảnh thầy giáo Nguyễn Tất Thành, nhà báo Nguyễn Ái Quốc, rồi Chủ tịch Hồ Chí Minh được trình bày trang trọng trên mỗi trang sách sưu tập theo trình tự thời gian...

Chỉ riêng đi sưu tập về nhiếp ảnh thôi, đã thấy được kỳ công của ông. Tập 1 và 2 nhiếp ảnh kể như đã hoàn chỉnh, có mục lục ghi tên các nhà nhiếp ảnh theo vần A-B-C đánh số trang rõ ràng. Càng lần mở càng thấy thú vị. Tác giả -tác phẩm từ xa xưa đến nay đều hiện diện. Kể cả người còn sống cũng như người đã chết. Chỉ ở tập 1 đã có trên 200 tác giả kèm theo tác phẩm của họ là vài ngàn ảnh. Có hai nhà nhiếp ảnh nữ nước ngoài khá tên tuổi là bà Abby Robinson (Mỹ) và Hitomi Toyoma (Nhật) đã ghi lại bút tích cảm nghĩ về bộ sưu tập ảnh của ông Đào Đăng.

Xúc động trước bộ sưu tập có tiểu sử và ảnh của mình, nhà nhiếp ảnh Đào Hoa Nữ đã viết: “Cảm ơn người đã dày công đi tìm và ghi lại hình ảnh các nhà nghệ sĩ cầm máy cùng các tác phẩm của họ lưu lại làm kỷ vật đẹp, kho tư liệu quý...”.

Các bộ sưu tập được thực hiện âm thầm lặng lẽ nhưng ngày một đồ sộ và phong phú. Để bổ sung vốn kiến thức về ảnh và báo chí, ông đăng ký học lớp nhiếp ảnh của Hội Nhiếp ảnh TP từ cuối năm 1996, rồi qua năm 1997 học liên tục hai cấp 2 và 3.

Tay nghề và kiến thức nhiếp ảnh đã giúp ông “có nghiệp vụ” hơn khi chọn ảnh sưu tập. Hiện nay ông đang theo học lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí khóa 2 của Hội Nhà báo TP HCM. Ông nói có theo học mới biết cặn kẽ căn bản về các thể loại báo chí để bổ sung kiến thức nghề sưu tập.

(Theo Người Lao Động)