Thủ khoa được đăng ký nguyện vọng làm tại Hà Nội

Bà Nguyễn Thị Vinh. Ảnh: T.D.

"Thành phố hiện mới có cơ chế tuyển thẳng, đào tạo, bồi dưỡng và bố trí công việc phù hợp chuyên môn. Theo đó, bất kể hộ khẩu ở đâu, thủ khoa cũng được tuyển thẳng vào các cơ quan", Phó giám đốc Sở Nội vụ Hà Nội Nguyễn Thị Vinh cho biết.
> Nhiều thủ khoa từ chối 'mời gọi' của Hà Nội

- Sau 4 năm, Hà Nội đã "trải thảm đỏ" mời được bao nhiêu thủ khoa, thưa bà?

- Thông qua Câu lạc bộ thủ khoa, chúng tôi phát hiện thực tế, không phải thủ khoa nào cũng có nguyện vọng về các cơ quan hành chính sự nghiệp của thành phố. Theo báo cáo, 60% các em có nhu cầu được học chuyển tiếp, du học và ở lại các trường làm giảng viên. Chỉ 10-15% các em có nhu cầu về làm việc cho thủ đô.

Năm 2003-2005, Hà Nội chỉ tiếp nhận được 15 thủ khoa xuất sắc nhưng riêng năm 2006 đã nhận được 24 bạn. Năm ngoái, chúng tôi đã gặp gỡ, đối thoại trực tiếp với các thủ khoa về cơ chế, chính sách thu hút của thành phố, về khả năng bố trí, sắp xếp công việc, môi trường làm việc...

40 thủ khoa này, khi về các cơ quan làm việc cũng đã phát huy được khả năng. Nhiều em đã đi học thạc sỹ. Điều này cho thấy Hà Nội đã có cơ chế công khai minh bạch, thủ tục thuận lợi đối với thủ khoa.

- Vậy trong 4 năm đó, bao nhiêu thủ khoa đã ra đi?

- Một số em khi làm việc, do thấy môi trường chưa phát huy được khả năng hoặc không phù hợp nên đã xin chuyển. Trong 4 năm, đã có 4-5 em xin thôi việc hoặc chuyển công tác tới các cơ quan Nhà nước, các văn phòng đại diện, doanh nghiệp nước ngoài....

Chúng tôi được biết, Tổng công ty Thương mại trả lương cho các em 4 triệu/tháng nhưng các em cũng không thích làm việc ở môi trường đó nên đã xin chuyển.

- Có ý kiến cho rằng, trong 4 năm Hà Nội chỉ thu hút được 40 trong tổng số 402 thủ khoa được tuyên dương là do môi trường làm việc chưa thực sự thông thoáng. Quan điểm của bà?

- Cái đó chưa thể khẳng định được. Theo cơ chế thị trường, nếu thấy môi trường, chế độ lương, chính sách đãi ngộ phù hợp thì người lao động có thể chuyển sang. Các cơ quan hành chính hiện vẫn áp mức lương theo hệ số. Chỉ các doanh nghiệp mới có thể đưa ra mức lương cao.

- Ngoài việc được vào làm tại các Sở, ngành và doanh nghiệp, cơ hội của thủ khoa tại các cơ quan chính quyền sẽ như thế nào?

- Số thủ khoa được thu hút về chủ yếu làm ở các cơ quan hành chính: Sở, Ban, ngành. Hai ngành thu hút đông nhất chính là các bệnh viện thuộc Sở Y tế (Bệnh viện Thanh Nhàn và Phụ sản Trung ương) và trường học thuộc Sở Giáo dục (THPT Chu Văn An và Hà Nội - Amsterdam). Thành đoàn cũng có 2 thủ khoa xin về công tác.

Trong 4 năm, chỉ có 40 thủ khoa về làm việc cho thủ đô. Ảnh: T.D.

- Ngoài cơ chế về tài chính, Hà Nội còn có những cơ chế đặc thù nào thu hút nhân tài?

- Dù quá trình học tập rất tốt nhưng thủ khoa chưa phải là nhân tài mà chỉ là kết quả học tập của các em. Khi công tác, ngoài kiến thức chuyên môn ở trường, cần phải có nhiều kiến thức bổ trợ khác. Vậy nên ngay khi về cơ quan, các em chưa thể phát huy được khả năng mà còn gặp rất nhiều bỡ ngỡ. Các em phải có quá trình để thích nghi, bồi dưỡng kiến thức khác.

Chính vì lý do đó, thành phố chưa có cơ chế là các em mới ra trường được tuyển dụng mà lương lại gấp 2-3 lần những người từng công tác 20-30 năm. Thành phố hiện mới có cơ chế tuyển thẳng, đào tạo, bồi dưỡng và bố trí công việc phù hợp chuyên môn. Theo đó, bất kể hộ khẩu ở đâu, thủ khoa cũng được tuyển thẳng vào các cơ quan.

- Hà Nội có giải pháp nào tạo môi trường thực sự, giúp người tài có thể phát huy được chất xám và đóng góp cho thủ đô?

- Các năm trước, sau 2 năm làm việc, thủ khoa sẽ được cử đi học thạc sỹ ở trong hoặc ngoài nước. Trong khi đó, nếu là công chức thì phải xem xét rất nhiều yếu tố như độ tuổi, quá trình công tác, năng lực, phẩm chất... mới được cấp kinh phí. Còn riêng đối với thủ khoa, họ được đào tạo bồi dưỡng như những công chức làm việc lâu năm.

Năm 2006, khi Bộ GD&ĐT quy định, sinh viên giỏi, xuất sắc được chuyển tiếp sang học sau đại học, thành phố đã sửa đổi quyết định bồi dưỡng thủ khoa. Theo đó, một số trường hợp, vừa tiếp nhận công việc và 1-2 tháng sau, đã được đi học ngay.

Nếu đi học thạc sỹ, ngoài tiền học phí theo quy định, mỗi tháng đi học các bạn được hưởng 1,5 lần mức lương tối thiểu. Khi làm luận án Thạc sỹ được 30 lần mức lương tối thiểu và làm luận án Tiến sỹ, mức trợ cấp này là 80 lần.

Nếu du học theo diện học bổng thì thủ khoa được hỗ trợ mỗi tháng 100 USD. Còn nếu du học tự túc thì sẽ được vay tiền đi học. Khi về, nếu được bằng giỏi, thành phố sẽ cấp 100% kinh phí, khá thì phải trả 30%, trung bình phải trả 50% và bỏ giữa chừng thì phải bồi hoàn kinh phí.

- Trong thời gian tới, nhu cầu tuyển dụng nhân lực của thành phố như thế nào?

- Mọi năm, thành phố rất cần nhân lực cho một số chuyên ngành nhưng không tuyển được. Trong gần 100 thủ khoa năm nay, có những chuyên ngành nếu nhận các em về cũng không thể bố trí công tác ở các cơ quan. 

Do đó, sắp tới, chúng tôi sẽ tổ chức buổi tọa đàm, đối thoại trực tiếp với các thủ khoa và công khai chuyên ngành cần tuyển, nhất là các khối phục vụ cho sự phát triển của thành phố như: quy hoạch, kiến trúc, đô thị, xây dựng, giao thông.... Đây là năm đầu tiên các thủ khoa được đăng ký nhu cầu và nguyện vọng để thành phố xem xét, bố trí công việc

Tiến Dũng ghi