Một lĩnh vực, ba bộ trưởng 'đá bóng'

"Sản xuất rau quả là Bộ Nông nghiệp quản lý, nếu đang tiêu thụ thì là Bộ Công thương, còn Bộ Y tế chỉ gác mâm cơm", câu trả lời của Bộ trưởng Y tế Nguyễn Quốc Triệu về an toàn thực phẩm chiều 12/11 khiến hội trường Quốc hội dội những tiếng cười.
>Bộ trưởng Giáo dục day dứt với khối mầm non/ Bộ trưởng Công Thương điều trần về xuất khẩu gạo

Là người đầu tiên đặt câu hỏi, đại biểu Nguyễn Thị Bạch Mai dẫn cảnh báo của WTO là hằng năm có 24% hoa quả nhiễm chất bảo quản độc hại nhập vào VN, có khả năng gây ung thư và chất vấn: "Bộ Y tế đã kiểm tra chưa, tỷ lệ thế nào và có khuyến cáo gì với người tiêu dùng?".

Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu. Ảnh: Hoàng Hà.

Bộ trưởng Triệu trích dẫn Pháp lệnh an toàn vệ sinh thực phẩm rằng các bộ ngành trong phạm vi quyền hạn của mình có trách nhiệm phối hợp với Bộ Y tế bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm.

Được Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng yêu cầu trả lời, Bộ trưởng Cao Đức Phát lại cho rằng, dư lượng trong chất bảo quản thực phẩm nhập khẩu và thực phẩm lưu thông trên thị trường do Bộ Công thương quản lý.

Cả hội trường bật cười. "Điều đó có đúng không, Bộ trưởng Công thương?", Chủ tịch Trọng kiên nhẫn. Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng đồng tình: "Bộ Công thương là đầu mối kiểm tra, phát hiện, nếu thấy vi phạm quy định về tiêu chuẩn chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm thì lực lượng quản lý thị trường sẽ xử lý, nhẹ là phạt tiền, nặng là rút giấy phép đăng ký kinh doanh".

Dù được đẩy tới 3 bộ trưởng, nhưng cuối cùng câu hỏi của mình vẫn chưa được trả lời, đại biểu Nguyễn Thị Bạch Mai tiếp tục: "Tôi biết vấn đề này liên quan đến nhiều bộ, nhưng phải có một nhạc trưởng. Cá nhân tôi cho rằng chất bảo quản độc hại ảnh hưởng đến sức khỏe người dân thì trước hết phải là trách nhiệm của Bộ Y tế. Nếu không làm rõ cái này thì rất khó quy trách nhiệm".

Bộ trưởng Triệu phân trần quản lý nhà nước có lĩnh vực đơn ngành, có lĩnh vực đa ngành. Nhạc trưởng là Bộ Y tế, nhưng Pháp lệnh phân công từng công đoạn có trách nhiệm của Bộ Nông nghiệp, Công thương. Bộ Y tế tham mưu cho Chính phủ ban hành quy chuẩn, cùng với các bộ, địa phương thanh kiểm tra. "Cái này đòi hỏi riêng ngành nào rất khó, mong đại biểu thông cảm", ông Triệu nói.

"Nếu đại biểu phê bình phối hợp chưa chặt chẽ, tôi chắc cũng phải suy nghĩ. Còn nói một mình ngành nào chịu trách nhiệm thì cũng khó", nhiều đại biểu nhíu mày sau câu chốt của Bộ trưởng Triệu.

Người đứng đầu ngành y tế ví việc buôn bán hoa quả nhiễm chất độc hại thành cuộc đấu tranh giữa cái thiện và cái ác và "không biết bao giờ mới có hồi kết". "Ông Thích Ca hơn 2.500 năm trước kêu gọi từ bi đến bây giờ vẫn kêu gọi đấu tranh giữa thiện và ác...", câu ví von của ông Triệu khiến đại biểu ở dưới hội trường rộ lên cười.

"Câu hỏi của tôi rõ ràng, nhưng từ nãy đến giờ không biết ai trả lời. Trái cây Trung Quốc tràn ngập thì ai kiểm tra, đưa ra cảnh báo? Nếu hôm nay Bộ trưởng chưa nói được thì cần có văn bản trả lời sớm", đại biểu Bạch Mai đề nghị. Bộ trưởng Triệu cam kết sẽ trả lời bằng văn bản trực tiếp.

Đại biểu Nguyễn Thị Bạch Mai: "Trái cây Trung Quốc tràn ngập thì ai kiểm tra, đưa ra cảnh báo?". Ảnh: TTXVN.

Một vấn đề được đại biểu quan tâm là chất thải y tế. Đại biểu Phan Trung Lý và Nguyễn Thị Bạch Mai đều chung câu hỏi ô nhiễm môi trường do chất thải y tế có thể gây bệnh trầm trọng. Đề nghị Bộ trưởng có biện pháp gì để giải quyết và làm sao để không còn tình trạng 60-70% bệnh viện không có kinh phí xử lý chất thải?

Bộ trưởng Triệu thông tin có hai loại rác thải bệnh viện, rác sinh hoạt và rác độc hại nguy hiểm. Rác độc hại mới xử lý được 40% bằng cách đốt trong lò đủ tiêu chuẩn, 33% đốt bằng lò thủ công. Còn lại 27% đốt ngoài trời hoặc chôn lấp. Nước thải xử lý đúng tiêu chuẩn chỉ 33%, khoảng 30% xử lý chưa đạt chuẩn và còn lại không qua xử lý.

"Bộ có quy định bệnh viện ký hợp đồng với công ty môi trường đô thị để xử lý chất thải. Riêng để xử lý nước thải của hơn 1.000 bệnh viện toàn quốc thì cần 1.200 tỷ đồng, xử lý rác thải cần 800-1.000 tỷ đồng. Chúng tôi sẽ báo cáo Chính phủ tìm nguồn để giải quyết đồng bộ", ông Triệu giải trình.

Từng chất vấn về chất thải y tế ở kỳ họp thứ ba, nhưng chưa hài lòng khi Bộ trưởng Y tế đẩy trách nhiệm cho địa phương, hôm nay đại biểu Trịnh Thị Nga lên tiếng: "Tôi đề nghị Bộ trưởng làm rõ trách nhiệm quản lý nhà nước về chất thải y tế và giải pháp sắp tới?".

"Chất thải y tế nếu nói rạch ròi về ai thì khó, Bộ tham mưu Chính phủ ban hành quy phạm pháp luật và kiểm tra việc thực hiện. Hiện Bộ chỉ quản lý 35 bệnh viện, còn lại thuộc các tỉnh. Bộ vẫn có trách nhiệm trong kiểm tra, nhưng theo quy định thì những bệnh viện giao cho tỉnh thì chỉ có nắm thông qua tỉnh", ông Triệu trả lời.

Đại biểu Hoàng Thương Lượng đặt câu hỏi Bộ trưởng về việc có giải pháp gì liên quan đến y tế dự phòng, tấm áo giáp quan trọng của ngành y tế. Cũng chung quan điểm này, đại biểu Hà Minh Huệ đề nghị Bộ trưởng bình luận khi có ý kiến phản ánh VN giỏi dập dịch, nhưng lại kém phòng dịch. Năm nào cũng vậy đến hẹn dịch lại lên.

Không đi vào câu trả lời trực tiếp, người đứng đầu ngành y tế phân trần: "Nói thật GDP đầu người hiện chưa đến 1.000 USD, môi trường bẩn, thức ăn ô nhiễm, phòng bệnh thuốc men cũng chỉ ở mức độ thì việc ta cấp thẻ bảo hiểm y tế cho 15 triệu người nghèo đã là cố gắng. Dù sao Đảng, Nhà nước đã quan tâm, 98% có trạm y tế xã, tiêm phòng không mất tiền, tuổi thọ trung bình của người dân 72 tuổi". Cả hội trường lại rộ lên cười với câu trả lời của Bộ trưởng, người đã từng làm chủ tịch UBND TP Hà Nội.

Đánh giá về phần trả lời của Bộ trưởng Triệu, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng cho rằng, "cách trả lời sinh động, ngắn gọn, đi vào vấn đề, có sự trao đổi tranh luận, tạo không khí sôi nổi".

Hồng Khánh