Giáo dục nên học tư duy của ngành... da giầy

"Năng lực tiếp thu của học sinh như bàn chân, còn chương trình như chiếc giày. Giáo dục cần học tư duy của ngành giầy da, đóng giày cho chân, đừng cố gọt chân cho vừa", Nguyên Giám đốc Sở GD-ĐT TP HCM, Hồ Thiệu Hùng, bức xúc.

Trình bày tại Hội thảo về sự sáng tạo trong quá trình tổ chức quản lý dạy và học, sáng nay, tiến sỹ Hồ Thiệu Hùng đưa ra so sánh: ngành đóng giầy phục vụ khách hàng với với vô số mẫu mã, thậm chí còn biết hai bàn chân của cùng một người không chỉ đối xứng mà còn khác nhau về kích cỡ. Còn ngành giáo dục thì tổ chức trường lớp, biên soạn chương trình theo luận điểm sai lầm là trẻ cùng độ tuổi thì cùng nhận thức.

Giờ nghỉ giải lao luôn hấp dẫn trẻ tiểu học với những trò chơi sáng tạo. Ảnh: L.H.

"Chung thời khóa biểu, cùng phân phối chương trình, nên học sinh phải dàn hàng ngang cùng tiến, dù khả năng tiếp thu khác nhau. Thiết kế công tác quản lý, dạy học như hiện nay chỉ có lợi cho thầy, bất lợi cho trò", ông Hùng nói.

Cũng theo vị tiến sĩ này, việc học sinh lưu ban chỉ vì có 1-2 môn không đạt điểm trung bình chuẩn, nhưng phải học lại toàn bộ chương trình trọn một năm là không hợp lý, gây lãng phí thời gian, sức lực tiền bạc, khiến các em chán nản và trượt dài.

Còn bà Hoàng Tuyết, ĐH Sư phạm thành phố, cho rằng quy trình dạy, học và tư liệu giảng dạy độc tôn với một bộ sách giáo khoa kèm sách giáo viên, khiến thầy lười động não, trò không hứng thú học tập, bóp nghẹt tình sáng tạo của thầy, trò.

Giáo viên bị phát triển theo quán tính tinh thần bám sát sách giáo khoa, không xem xét cân nhắc được các nội dung giảng dạy của sách trong mối liên hệ với trình độ và hứng thú học của trò.

"Các phân môn tập đọc, chính tả...bị quy định quá cụ thể các bước, chi phối hoạt động giảng dạy, và tình trạng phân bổ thời gian dàn đều cho mỗi tiết học từ 35-40 phút đi ngược với tính chất thực hành kỹ năng bậc tiểu học, vốn phải được thực hiện từ chậm đến nhanh", bà Tuyết phân tích.

Chuyên viên Phòng giáo dục quận 3, Trần Thị Hà cũng chỉ ra ví dụ về loạt bài "Điền giấy tờ in sẵn" với các nội dung như thư chuyển tiền, điện chuyển tiền, giấy đặt mua báo chí... để minh chứng cho sự không thực tế, xa lạ của nội dung sách giáo khoa với tầm hiểu biết của học sinh tiểu học.

"Ở lứa tuổi tiểu học, hầu hết các em chưa phải làm công việc này, mà do cha mẹ thực hiện, nên khi dạy, giáo viên rất khó khai thác được vốn sống của trẻ", bà Tuyết nêu ý kiến.

Giám đốc Sở GD&ĐT TP HCM Huỳnh Công Minh cũng thừa nhận, nội dung chương trình tiểu học hiện quá tải, nặng tính hàn lâm, ít thực hành, thiếu thực tế, chưa hấp dẫn học sinh.

 Ngành giáo dục thành phố đang cố gắng xây dựng những ngôi trường tiểu học đạt chuẩn cơ sở vật chất, trình độ giáo viên, với nội dung chương trình tiểu học phải nhẹ nhàng, cơ bản, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý học sinh.

"Tuy vậy, mô hình đó không dễ dàng xây dựng vì những khó khăn từ những quan niệm giáo dục đã cũ. Còn Luật giáo dục thì quy định nội dung chương trình phải do Bộ GD&ĐT ban hành, với một cơ chế hoạt động nặng nề, thiếu cơ động, khó thay đổi", ông Minh bày tỏ.

Lan Hương