TP HCM chật vật lập nếp sống văn minh

Uống xong chai nước suối, nhanh như cắt, người phụ nữ buông tay, vỏ chai rớt xuống lăn lóc cạnh chân chiếc ghế đá trong Công viên 23/9, trước chợ Bến Thành, rồi bình thản đi tiếp. Cách đấy vài bước chân là thùng chứa rác của công viên.

Hành động này diễn ra ngay tại nơi mà hơn một tháng trước đó, TP HCM triển khai thực hiện nếp sống văn minh đô thị, trực tiếp lãnh đạo thành phố đi hốt rác, dọn dẹp đường phố. 

Theo giá của UBND thành phố, ý thức người dân làm đẹp đô thị, thực hiện nếp sống văn minh đã có nhiều cải thiện kể từ ngày 26/1. Tuy nhiên trên thực tế, VnExpress ghi nhận tình hình xả rác bừa bãi, phóng uế tự do vẫn phổ biến rất nhiều nơi. Các đội quản lý trật tự quận, huyện cũng phản ánh là khó có thể kiểm soát được tình hình vì không đủ lực lượng, quy chế xử phạt lại chưa nghiêm.  

Bãi rác tại trung tâm thành phố từng được Phó chủ tịchUBND Nguyễn Thị Thu Hà nhắc nhở nay được đóng "bình phong" bằng ván ép. Ảnh: Thiên Chương.

Ngày 29/2, đi bộ ngang nhiều con đường Sài Gòn, thậm chí ngay tại khu trung tâm như Nhà thờ Đức Bà, đường Lý Tự Trọng, nhiều người đã phải bịt mũi vì mùi hôi từ các chân tường, gốc cây do bị những người thiếu ý thức "oanh tạc" rác thải tự do. Đặc biệt, các khu vực gần bệnh viện, bến xe, nước tiểu đọng thành vũng khai nồng.

Trên đường đi họp, có điện thoại, anh Đoàn Huy Khang, giám đốc một trung tâm thương mại tại quận 6, tấp xe máy vào vỉa hè đường Ngô Nhân Tịnh để nghe. Vừa chống chân xuống đất, anh phát hiện mình dẫm phải bãi "mìn". Buổi họp của anh phải hoãn lại vì sự cố từ trên trời rơi xuống.

Một chị bán bánh mì trước Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, quận 5, cho biết, từ nhiều năm nay, vách tường của bệnh viện này đã trở thành nhà vệ sinh công cộng của giới xe ôm, taxi. Bảo vệ bệnh viện có nhắc nhở khi phát hiện nhưng vẫn không thể giải quyết triệt để nạn tiểu bậy.

Khu vực công viên thuộc giao lộ đường Nguyễn Chí Thanh, Hùng Vương, người ngồi nằm trên ghế đá la liệt. Nhiều phụ nữ không ngại đại, tiểu tiện luôn dưới các gốc cây cảnh. Theo ông Trần Văn Cảnh, một người dân sinh sống tại đây, cảnh tượng trên diễn ra hằng ngày và chẳng thấy đội trật tự địa phương nhắc nhở.

Góc tường trước Bệnh viện Nguyễn Tri Phương (đường Trần Phú, quận 5), quanh năm ẩm ướt, hôi thối vì nước tiểu. Ảnh: Thiên Chương.

Thừa nhận những tồn tại mất vệ sinh sau một tháng thực hiện phong trào văn minh thành phố, đại diện Quản lý trật tự đô thị quận, huyện đều cho rằng, ý thức của người dân còn rất kém.

Ông Thái Đức Độ, Trưởng đội Quản lý trật tự đô thị quận 1, cho biết, nhân viên Công ty Môi trường đô thị thường xuyên nhặc rác tại các tuyến đường trung tâm, nhưng rác vẫn bị người dân cố tình xả. "Người nhặt thì ít, người vứt lại quá đông và kém ý thức nên rất khó giám sát hết được", ông Độ nói.

Trong khi đó, lãnh đạo chính quyền các quận 1, 8, 10, Bình Chánh, Tân Bình đều khẳng định, mức xử phạt hành chính đối với hành vi xả rác, đổ nước nơi công cộng không quá 100.000 đồng là quá thấp, chưa đủ tính răn đe. Riêng hành vi tiểu bậy được thành phố quy định mức phạt 400.000 đồng. Song, chế tài này hầu như chỉ có thể áp dụng đối với công chức, còn người lao động và khách vãng lai thì rất khó. Trên thực tế hiện vẫn chưa có trường hợp nào bị xử phạt vì các hành vi thiếu ý thức nơi công cộng.

Bà Nguyễn Thị Thu Hà, Phó chủ tịch UBND TP HCM, Trưởng ban chỉ đạo, cho biết, thành phố sẽ yêu cầu các sở ngành rà soát mức xử phạt; sau đó đề xuất, kiến nghị với Trung ương xem xét có những quy định riêng cho thành phố. Tuy nhiên, theo bà Hà, cái chính là người dân cần ý thức rõ giữ vệ sinh đô thị sẽ phục vụ cho cuộc sống, môi trường của chính mỗi người, từ đó điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp.

Thiên Chương