TP HCM có thể lập thị trưởng

Phó chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thành Tài trao đổi với VnExpress bên lề kỳ họp HĐND khai mạc sáng nay, đề án chuyển đổi hành chính TP HCM sang chính quyền đô thị đã được Thủ tướng về cơ bản chấp thuận và sẽ thực hiện trong vài năm tới.
> Sẽ nhiều chất vấn về kẹt xe, ngập lụt ở TP HCM

Với đề xuất này, TP HCM trở thành tỉnh thành tiên phong nêu lên mô hình áp dụng một chính quyền đô thị để quản lý hiện đại trung tâm kinh tế tài chính văn hóa xã hội lớn của cả nước.

Theo mô hình do TP HCM đưa ra, ông Tài cho biết, cấp Hội đồng nhân dân quận, huyện, phường, xã sẽ được hủy bỏ. Quyền lực tập trung vào UBND thành phố. Chủ tịch UBND quận, huyện, phường, xã sẽ do Chủ tịch UBND thành phố bổ nhiệm. Phân cấp nhiều hơn cho các cấp chính quyền bên dưới.  

Tuy nhiên, có thiết lập cơ chế điều hành với cao nhất là thị trưởng hay không cho TP HCM, ông Tài cho rằng còn tùy thuộc luật và hiến pháp quy định, phải được Quốc hội thông qua. Và đề án này cũng chưa được đưa ra bàn thảo tại kỳ họp lần này. "Song, cá nhân tôi cho rằng gọi người đứng đầu TP HCM trong tương lai bằng chức danh như thế nào không quan trọng bằng chính quyền đô thị sẽ mang lại những lợi ích gì cho người dân thành phố", ông Tài nhấn mạnh.

Lãnh đạo UBND, HĐND TP HCM với Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu tại phiên khai mạc kỳ họp thứ 12 HĐND thành phố. Ảnh: P.A.

Báo cáo sáng nay của UBND TP HCM tại kỳ họp HĐND phiên cuối năm 2007, cho thấy thành phố vẫn tiếp tục đóng vai trò chủ đạo phát triển kinh tế xã hội, đóng góp 20% GDP cả nước. Chỉ riêng huy động vốn từ các nguồn, 11 tháng đầu năm thành phố đang gom được hơn 60.000 tỷ đồng. Bộ Tài Nguyên môi trường cũng đánh giá, công tác quản lý đất đai chỉ một quận của TP HCM đã tương đương một tỉnh trên cả nước. Có nghĩa 24 quận huyện của TP HCM có khối lượng công việc, đóng góp phát triển kinh tế xã hội văn hóa chung bằng 24 tỉnh thành khác cộng lại.

Đầu tàu kinh tế mà trục trặc là cả guồng máy bị bệnh lây. Đó là lý do chiều hôm qua, Thủ tướng đã đặc biệt dành cho TP HCM nhiều cơ chế mở để có quyền gần như "tiền trảm hậu tấu" khi giải quyết những vấn nạn đang làm trì trệ phát triển như kẹt xe, ngập nước, cải cách hành chính chưa tới nơi...

Cụ thể, đối với tình trạng bùng phát nạn kẹt xe, ùn tắc giao thông trên địa bàn thành phố hơn 3 tháng qua, Thủ tướng khẳng định không thể giải quyết trong một sớm một chiều mà phải lâu dài, kết hợp giữa giải pháp trước mắt tạm thời với quy hoạch căn cơ hơn.

Ước tính của UBND thành phố, TP HCM hiện có hơn 4 triệu xe gắn máy, ôtô các loại, chưa kể khách vãng lai. Mỗi ngày thành phố đón hơn 60.000 xe tải trên 10 tấn ra vào chở hàng; cùng với hơn 8 triệu người Sài Gòn chưa tính dân nhập cư. Chừng ấy con người cộng với ý thức chấp hành luật lệ giao thông trong dân chúng còn thấp kém, lượng xe lớn, hạ tầng giao thông yếu là những nguyên nhân chính gây nên tình trạng kẹt xe, ùn tắc.

TP HCM đã đề nghị Thủ tướng duyệt kế hoạch tăng lực lượng cảnh sát, dân quân điều tiết giao thông. Lập luận của thành phố là hằng năm Sài Gòn mất gần 100 triệu USD, nay đã tương đương 16.000 tỷ đồng (tính theo tỷ giá USD/đồng hiện hành), vì kẹt xe. Ông Nguyễn Thành Tài giải thích, "như vậy thành phố sẵn sàng bỏ ra 100 triệu USD để tăng quân điều tiết giao thông trong trước mắt để tính chuyện quy hoạch đường sá lâu dài, hơn là mất trắng".

Thủ tướng đã chấp thuận đề xuất này của TP HCM. Chiều 3/12, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã đồng ý phương án, TP HCM sẽ tuyển thêm quân (cảnh sát, dân quân) để chống tắc đường. Trong đó, quân số tăng thêm sẽ thuộc quản lý của Bộ Giao thông vận tải và Bộ Công an, song TP HCM đường quyền trực tiếp đào tạo, trả lương và quản lý công việc cho lực lượng mới.

Phương án chống ngập cho TP HCM cũng được Thủ tướng chỉ đạo Bộ Nông nghiệp phát triển nông thôn hỗ trợ giải quyết nhanh việc lập các dự án đầu tư có liên quan.

Theo tính toán của các nhà khoa học, trong năm qua, trái đất đã nóng lên thêm 2 độ C khiến ở Malaysia nước dâng cao gần 2 m. Tại Việt Nam, ước tính mực nước biển trong năm qua đã dâng cao thêm 1,49 m, gây ngập trên diện rộng TP HCM. Dự báo, nếu trái đất nóng thêm 1oC nữa, toàn bộ đồng bằng sông Cửu Long với 2 triệu người dân sẽ mất nhà ở vì chìm trong biển nước. TP HCM cũng ngập nặng hơn hiện nay nếu không có giải pháp căn cơ.

"Đây là lần đầu tiên Thủ tướng chấp nhận cho TP HCM những cơ chế mở táo bạo như vậy, vì sự nghiệp phát triển chung của thành phố cũng như cả nước", Phó chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Thành Tài bình luận với VnExpress.

Phan Anh