Dân còn khổ vì cải cách hành chính chưa tới nơi

2 năm, dự án tái định cư dân xung quanh cảng Phú Định, quận 8, TP HCM ì ạch, trong khi có đến 108 văn bản từ chủ đầu tư đã được chuyển tới lui các nơi. Nhà đất người dân sinh sống hơn 30 năm vẫn không làm được sổ đỏ. Đăng ký kinh doanh thì chậm cả tháng mới trả lời được hay không, chứ chưa cấp chứng nhận.

Sáng 28/9, HĐND TP HCM tổ chức phiên chất vấn giữa 2 kỳ họp. Mặc dù thành phố đang nóng chuyện chống ùn tắc giao thông, vốn bùng phát trở lại gần một tháng nay, nhưng chất vấn chỉ xoay quanh vấn đề đầu tư, xây dựng cơ bản. Trong đó cải cách hành chính cho khâu này được đánh giá là chưa hiệu quả.  

Chỉ hai giám đốc sở Kế hoạch đầu tư Thái Văn Rê và sở Xây dựng Nguyễn Minh Dũng được chọn đăng đàn trả lời các câu hỏi của đại biểu HĐND và cử tri trong cuộc họp lần này. Thế nhưng diễn đàn lại cực kỳ sốt những thông tin tiêu cực liên quan đến thủ tục hành chính tại 2 sở.

Thông qua đường điện thoại trực tiếp, ngay tại phiên chất vấn, nhiều cử tri ở khu phố 2, phường Tân Hưng, quận 7, bức xúc là cư trú từ năm 1975 đến nay mà vẫn chưa được làm sổ chứng nhận quyền sử dụng đất và sở hữu nhà. Người dân ở quận 11 thì hỏi, tại sao mua bán nhà có giấy trắng lại không được đăng bộ để hợp thức hóa quyền sở hữu. Còn hơn 70 hộ dân thuộc diện tái định cư phục vụ dự án xây Khu công nghệ cao TP HCM cho biết, đã hoàn tất đóng tiền mua nền tái cư nhưng 2 năm qua vẫn chưa nhận được phần đất của mình. Nhiều gia đình phải sống di cư mà không biết bao giờ ổn định.

Hàng loạt công trình xây dựng có tiến độ triển khai quá chậm cũng được các đại biểu HĐND đặt lên bàn chất vấn giám đốc Sở Xây dựng. Dự án chợ Hóc Môn - đầu mối hàng nông sản của thành phố - 4 năm qua vẫn chưa hoàn tất. Khu nhà lồng chợ thịt hiện là bãi đất hoang, trong khi chợ thịt lợn Phạm Văn Hai đúng ra phải di dời đến Hóc Môn sớm thì vẫn phải chờ.

Đại biểu Đặng Văn Khoa: "Giao đất phải có dự án được duyệt, duyệt dự án đòi quy hoạch 1/2000, duyệt quy hoạch phải có quyết định giao đất: cái vòng luẩn quẩn khổ dân". Ảnh: P.A.

Trường phổ thông năng khiếu Nguyễn Thị Định có vốn đầu tư 100 tỷ đồng, thi công giai đoạn 2 đã trễ mất 2 năm. Trong khi đó trường năng khiếu lại thiếu thiết bị dạy học nên không có học sinh. Dự án tái định cư cảng sông Phú Định ở quận 7, 110 tỷ đồng vốn đầu tư, cũng dẫm chân ì ạch. Gần 2 năm qua, tiến độ thi công không đi đến đâu, trong khi có đến 108 văn bản đã được chuyển lên xuống, ngang dọc như bướm bay.

Đại biểu Đặng Văn Khoa nói, cái vòng luẩn quẩn trong thủ tục hành chính đang làm nhà đầu tư xanh mặt, người dân le lưỡi và tạo kẽ hở cho tiêu cực phát sinh. Nhà nước cũng chưa quan tâm xác đáng đến quyền lợi người dân. Cụ thể, quy định đến 1/1/2008, giấy trắng trong sở hữu đất đai không còn hiệu lực giao dịch. Tuy nhiên, theo ông Khoa, với năng lực của cơ quan hành chính hiện nay, còn 3 tháng nữa, liệu Sở Xây dựng có đảm bảo cấp đổi lại sổ hồng cho người dân. "Trong trường hợp cơ quan hành chính chưa giải quyết kịp thì quyền lợi của người dân được xử lý như thế nào", ông Khoa đặt vấn đề. 

Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Minh Dũng ngay buổi đầu chất vấn đã đề nghị được không đọc báo cáo, mà dành toàn bộ thời gian nghe và trả lời câu hỏi. Song suốt phần trả lời, ông chỉ có thể đứng để trình bày mặc dù cử tọa nhiều lần đề nghị giám đốc Sở ngồi trả lời cho thoải mái. Song lời đáp của giám đốc không làm đại biểu cũng như cử tri hài lòng. Theo ông Dũng, Sở đã làm hết sức mình như còn bị ràng buộc về cơ chế phải liên thông với các cơ quan khác; dự án chậm không phải do khâu phê duyệt của Sở Xây dựng mà vì quá trình chuẩn bị đầu tư rất lâu.  

Sở quá sợ quận huyện

Tiếng là một trong những cơ quan cải cách hành chính tích cực nhất TP HCM, nhưng chuyện chậm trả hồ sơ, yêu cầu bổ sung thông tin cấp phép kinh doanh liên tục xảy ra ở Sở Kế hoạch đầu tư.

Giám đốc Sở Thái Văn Rê thừa nhận tình trạng này nhưng đổ lỗi tại các quận huyện trả lời quá chậm, thậm chí không phản hồi những công văn yêu cầu thẩm định đối với dự án ngành nghề nhạy cảm. Bốn quận huyện bị ông giám đốc Sở "điểm mặt" ngay trên bàn chất vấn là Củ Chi, Bình Chánh, Tân Phú và Phú Nhuận.

"Quận huyện không thèm trả lời thì Sở Kế hoạch đầu tư cũng thua, vì chúng tôi sợ quá. Nếu cấp phép kinh doanh sai thì trả lời doanh nghiệp thế nào; chưa kể cho phép kinh doanh một ngành nhưng rủi sinh ra vụ kia (nhạy cảm) thì Sở không thể chịu trách nhiệm", ông Rê phân trần.

Đại biểu Huỳnh Công Hùng cho rằng, trong khi ngoài đường đang ùn tắc giao thông thì Sở Kế hoạch đầu tư cũng ùn tắc đơn xin đăng ký kinh doanh. Công tác hậu kiểm doanh nghiệp của Sở không hiệu quả, dẫn đến nhiều doanh nghiệp kê khai vốn cả tỷ đồng nhưng thực chất không bỏ ra xu nào, công ty ma liên tục xuất hiện.  

Nhiều ông hội đồng phản đối chuyện Sở Kế hoạch đầu tư đang gánh thêm việc của cơ quan hành chính khác mà không biết sắp xếp nhân sự, còn đòi phình to bộ máy không cần thiết.

Cụ thể, Sở Kế hoạch đầu tư tuyên bố từ 1/10 sẽ thay Cục thuế, Công an để thực hiện một cửa đăng ký kinh doanh, cấp mã số thuế, khắc dấu, nhưng lại xin Sở Nội vụ tăng thêm 20 cán bộ nữa cho Phòng đăng ký kinh doanh. Lý do là hồ sơ xin thành lập doanh nghiệp mới dự kiến sẽ gia tăng.

"Một cửa giúp doanh nghiệp đơn giản bớt thủ tục, thời gian là tốt, nhưng Sở cũng phải tính toán lại quy trình, đừng biến cái 'ôm' một cửa thành thành tích để báo cáo, thêm phiền cho dân", đại biểu Võ Văn Sen nhắc nhở.

Phan Anh