Nhộn nhịp 'cò' hộ chiếu 

Sau 30 phút "cò kè", người thanh niên gật đầu đồng ý làm hộ chiếu cho bà Hoa với giá 4 triệu đồng. Theo thỏa thuận, chỉ khoảng vài tiếng nữa, bà Hoa sẽ có số hộ chiếu để bổ sung vào hồ sơ làm visa gấp, còn sổ sẽ nhận được sau 3 ngày.
> Ủy quyền văn phòng luật sư làm thủ tục cấp hộ chiếu /Trên 70 hộ chiếu sẽ được cấp qua bưu điện

Theo bà Hoa, trước đó tại Phòng quản lý xuất nhập cảnh (số 161, Nguyễn Du, quận 1, TP HCM) bà nhận được câu trả lời: thời gian giải quyết xong hộ chiếu cho bà là 15 ngày sau khi nộp hồ sơ.

Đang lo lắng vì cần có số hộ chiếu gấp để bổ sung hồ sơ làm visa đi Mỹ trong buổi chiều, bà Hoa được một thanh niên trên 30 tuổi, với dáng dong dỏng, ăn mặc lịch sự đến ngỏ lời "giúp". Sau khi nghe bà Hoa trình bày ý muốn được làm hộ chiếu nhanh, anh này rút điện thoại thầm thì to nhỏ rồi quay qua ra giá 4 triệu đồng. Thời điểm hẹn giao "hàng" là vào lúc 15h cùng ngày. Để đảm bảo, bà Hoa phải đưa trước 300.000 đồng tiền cọc, số còn lại thanh toán nốt khi nào cầm sổ hộ chiếu trong tay.

"Trước đó, tôi cũng đã nghe mấy người quen đã từng làm "dịch vụ" ở đây về "mách" lại, làm hộ chiếu nhanh cỡ nào cũng có và họ làm rất uy tín. Chi bao nhiêu tiền không thành vấn đề, quan trọng là mình đừng để công việc bị chậm trễ", bà Hoa nói với VnExpress.

Tại Phòng quản lý xuất nhập cảnh trên đường Nguyễn Du ngày 7/9 không khí rất ồn ào với gần trăm người đến làm hộ chiếu. Phía ngoài, vỉa hè bên kia đường cũng náo nhiệt sôi động không kém với dịch vụ ăn theo của đội ngũ "cò" làm hộ chiếu. Dịch vụ được khách "thích" nhất chính là ghi "giùm" hồ sơ, với giá 30.000 đồng/bộ.

"Cò" Tuấn đang ghi hồ sơ làm hộ chiếu cho một sư cô sáng 7/9. Ảnh: A.N.

Trên chiếc ghế nhựa nhỏ, một "cò" tên Tuấn đang ngồi bệt xuống đất, hý hoáy ghi chép hồ sơ cho vị khách ni cô ngồi cạnh bên. Thời điểm đông khách, Tuấn phải nhờ "đàn em" ghi hồ sơ hộ và lúc đó, giá ghi được "đẩy" lên 40.000 đồng/bộ, Tuấn "nhận lại" một nửa gọi là công giới thiệu. Chỉ trong vòng 3 giờ, Tuấn "giải quyết" trên 20 hồ sơ. "Sợ mình ghi không đúng, rồi vào nộp bị cán bộ tiếp nhận trả hồ sơ lại. Thôi thì bỏ ra vài chục ngàn mà khỏi mất thời gian", một khách hàng cho biết. Còn Tuấn không ngại ngần thổ lộ: "Chúng tôi viết nhiều đến mức mà giờ đây mấy cán bộ tiếp nhận quen luôn mặt chữ, biết hồ sơ nào là do ai ghi".

"Làm ăn" lâu dài, Tuấn có mạng lưới "tiếp thị" rất rộng rãi. Từ anh xe ôm, người giữ xe... đều "nhiệt tình" dẫn khách cho Tuấn để kiếm "hoa hồng". Khi có khách, Tuấn nhanh nhẩu rao: "Anh muốn làm hộ chiếu gấp hả? Nhanh nhất cũng là 3 ngày, phí 160 USD. Nếu anh muốn mức "mềm" hơn có mức 130-110 USD cho 5-7 ngày". Tuy nhiên, cò Tuấn chỉ nhận làm cho khách hàng đã nộp hồ sơ và phải có biên nhận của Phòng quản lý xuất nhập cảnh.

Tại khu vực này, ngoài Tuấn, còn có gần chục "cán bộ" khác hành nghề. "Mình không thể hoạt động độc quyền, vì ở đâu cũng có luật của nó", Tuấn nói. Theo Tuấn, trước SEA Games 23, "địa bàn" hoạt động của anh là bên vỉa hè, ngay cổng của Phòng quản lý xuất nhập cảnh. Nhưng sau đó, bị dẹp, nên anh chuyển qua phía bên này đường. "Tôi mới ra nghề khoảng 2 năm. Vợ tôi truyền nghề lại cho tôi", Tuấn kể chặng đường vào nghề của mình.

Với quán cà phê nhỏ trên vỉa hè, vợ chồng Tuấn gặp nhiều thuận lợi trong dịch vụ làm hộ chiếu từ A-Z. Người thanh niên này tỏ ra rất có năng khiếu "kinh doanh" khi "ôm" luôn nhiều "dịch vụ" chụp hình, photo... cho khách để tăng thu nhập. Tuấn nhiệt tình đến mức chở khách đến tận nơi chụp ảnh với giá khoảng 55.000 đồng/lần. "Nói thật, mỗi ngày hai vợ chồng tôi kiếm vài trăm ngàn. Chúng tôi chỉ ăn 10% trên số tiền khách trả, còn lại phải để chi phí cho các khoản", Tuấn chia sẻ.

Khi được hỏi làm nghề này rất "nhạy cảm" vậy có khi nào bị bắt, "cán bộ không chuyên" này khẳng định: "Hoạt động được thì mình cũng phải có "quan hệ" rộng chứ!".

Công ty du lịch lữ hành cũng "ăn" theo "cò"

Ngoài các "cò" giải quyết hồ sơ tại chỗ và hẹn ngày khách đến lấy, nơi này còn có 4-5 thanh niên dáng vẻ sinh viên, cầm trên tay những tờ quảng cáo công khai giới thiệu "dịch vụ".

Tại Công ty TNHH-TM-DV Du lịch V.M., trên đường Nguyễn Thiện Thuật, quận 3, biển hiệu ghi rõ đại lý bán vé máy bay nhưng nơi đây lại kiêm luôn thủ tục hướng dẫn làm hộ chiếu, visa gấp. Trên đường Trần Hưng Đạo, quận 1, bên ngoài có tên HTX Xe vận tải & Du lịch, chuyên vận chuyển hành khách hàng hóa nhưng trong tờ quảng cáo lại ghi hướng dẫn làm hộ chiếu, visa, mỗi bộ hồ sơ lấy phí là 100.000 đồng.

Công ty TNHH TM-DV- Du học... trên đường Võ Thị sáu quận 3, còn in cả bảng báo giá phát ra cho khách. Làm hộ chiếu khẩn cho người có hộ khẩu thành phố 5 ngày giá 110 USD; KT3 150 USD; 3 ngày hộ khẩu thành phố 150 USD... Đặc biệt, Công ty này làm luôn hộ chiếu cho người ở các tỉnh trọn gói giá 3 triệu đồng mà không cần khách hàng có mặt. Trao đổi với VnExpress, nữ nhân viên Công ty quả quyết sẽ giải quyết tất cả những khó khăn mà người làm hộ chiếu gặp phải, đồng thời đảm bảo sẽ đúng hẹn theo thỏa thuận.

Bảng báo giá của một công ty dịch vụ du dịch. Ảnh: An Nhơn.

Khó giải quyết dứt điểm vấn nạn 'cò'

Thượng tá Nguyễn Văn Anh, Trưởng phòng quản lý xuất nhập cảnh, TP HCM cho biết, mỗi ngày tổng hợp hai địa điểm trên đường Nguyễn Du và Nguyễn Trãi, phòng tiếp nhận khoảng 1.500 đến 2.000 hồ sơ. "Hiện tại hồ sơ tồn đọng tại đây chỉ khoảng 1%. Số ít này rơi vào trường hợp hồ sơ bị sai về chứng minh, hộ khẩu... nhưng cũng sớm được giải quyết", ông Anh khẳng định.

Thượng tá Anh cho biết, việc quản lý không để xảy ra tình trạng "cò" hoạt động trước cơ quan là rất khó. "Chúng tôi chỉ nắm người trong cơ quan. Còn bên ngoài không thuộc kiểm soát và thẩm quyền xử lý của chúng tôi. Tuy nhiên, để giải quyết tình trạng này chúng tôi nhiều lần đã kết hợp với Công an phường Bến Thành lập đội xe ôm, cho dân phòng quản lý trật tự trước cơ quan", ông Anh nói.

Khi được hỏi liệu có tình trạng làm hộ chiếu nhanh qua cò hay không ông Anh trả lời: "Tôi không dám khẳng định là cơ quan sạch 100%. Tuy nhiên, chúng tôi cố ngăn tiêu cực một cách thấp nhất".

* Tên nhân vật đã thay đổi

An Nhơn