'Mất' 100 triệu USD vốn ODA vì chậm dự án

Sau 10 năm thực hiện, thay vì xóa 29 điểm ngập nước ở quận 5, 6 như kế hoạch, dự án cải tạo hệ thống thoát nước rạch Hàng Bàng chỉ lắp được vài tuyến cống và chấm dứt 1 điểm ngập. Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) đã thông báo dừng tài trợ 100 triệu USD cho khoản vay 1702-VIE (SF).

Dự án rạch Hàng Bàng là công trình trọng điểm của TP HCM, nằm trong chương trình Cải thiện môi trường thành phố, được triển khai từ năm 1997. 

300.000 dân trong khu vực rạch Hàng Bàng lý ra được hưởng lợi từ dự án, đã phiền vì thay đổi môi trường ì ạch, nay còn phải chờ ngân sách thành phố rót "chạy" tiếp chương trình. Hiện nay khu vực này ngày càng bị ngập nước nghiêm trọng do triều cường hoặc mưa. Ô nhiễm trong khu vực cũng nặng hơn bởi rác và ngập úng...

Ô nhiễm trên rạch Hàng Bàng vẫn tồn tại đến nay. Ảnh: SGGP

Lãnh đạo TP HCM cuối tuần này đã quyết định báo cáo Thủ tướng về tình hình dự án, đồng thời tìm nguồn vốn thay thế để vẫn tiếp tục triển khai cải tạo hệ thống thoát nước cho khu vực. Tổng vốn đầu tư cho dự án mới, theo tính toán của Sở Tài nguyên môi trường, là gần 400 tỷ đồng, tương đương 25,1 triệu USD. Dự kiến có thể sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước và kêu gọi đối tác khác tài trợ.  

Ngậm ngùi chia tay với khoản vay 100 triệu USD của ADB, lãnh đạo TP HCM khẳng định đây là kinh nghiệm để các dự án tương lai của 2 bên trên địa bàn không lập lại tình trạng này. Thành phố cũng đang xem xét nguyên nhân cũng như trách nhiệm việc chậm dự án.

Giám đốc quốc gia ADB Ayumi Konishi hồi tháng 4 khi mang đến lãnh đạo TP HCM đề nghị ngưng tài trợ dự án cải tạo thoát nước lưu vực kênh Hàng Bàng, cho rằng thiết kế kỹ thuật trước đây cho khu vực đã quá cũ sau một thập kỷ nên không phù hợp tình hình hiện nay, trong khi tiến độ thực hiện quá chậm.

Tuy nhiên người đứng đầu ADB tại Việt Nam cũng mở cánh cửa khác cho thành phố, rằng nếu TP HCM vẫn tiếp tục thực hiện dự án và có đề nghị cụ thể thì Ngân hàng phát triển Châu Á sẽ xem xét hỗ trợ việc nghiên cứu lại thiết kế cải tạo môi trường rạch Hàng Bàng.

Năm 2001, ADB cho TP HCM vay ưu đãi 100 triệu USD để thực hiện dự án. Tình trạng "rùa bò" Hàng Bàng chậm khiến cuối 2005, ngân hàng này muốn rút tài trợ, nhưng sau đó thỏa thuận được với lãnh đạo thành phố giảm vốn vay còn gần 43 triệu USD, gia hạn đến năm 2008. 2 năm qua, tình hình triển khai cải thiện môi trường khu vực vẫn không khả quan đã làm nản lòng nhà tài trợ vốn ODA.

Phan Anh