Hiếm có người nào bị cách chức vì thiếu trách nhiệm

Tổng thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền. Ảnh: TTXVN.

"Cần xác định lại cơ chế trách nhiệm, nếu thanh tra đã kiến nghị xử lý người đứng đầu vì để xảy ra tham nhũng thì phải có người thực hiện. Nếu không thực hiện thì phải có biện pháp xử lý", Tổng thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền trao đổi với báo chí bên lề Quốc hội chiều 29/3. 
> 12 tỉnh, 3 bộ chưa có chương trình chống tham nhũng

- Theo báo Báo cáo của Chính phủ, tham nhũng nhiều nhưng rất ít người đứng đầu đơn vị bị xử lý trách nhiệm. Là cơ quan tham mưu cho Chính phủ, ngành thanh tra đã đề xuất giải pháp gì?

- Hiện nay, mặc dù đã có quy định trách nhiệm người đứng đầu nhưng thực tế hiếm có người đứng đầu nào bị xử lý xử lý cách chức, khiển trách vì thiếu trách nhiệm. Sắp tới, chúng ta sẽ chú trọng điều này. Trước hết, cần xác định lại cơ chế trách nhiệm, nếu thanh tra đã kiến nghị thì phải có người thực hiện. Nếu không thực hiện thì phải có biện pháp xử lý. Chúng tôi kiến nghị Chính phủ, những trường hợp cụ thể, cần làm rõ trách nhiệm người đứng đầu, trên cơ sở đó làm rõ trách nhiệm thu hồi tài sản.

- Ông vừa đề cập đến vấn đề thu hồi tài sản, ông lý giải thế nào về thực tế là thanh tra phát hiện sai phạm tài chính rất lớn, nhưng số thu hồi quá nhỏ?

- Thanh tra xác định sai phạm từ nhiều nguồn như thiếu trách nhiệm, cố ý làm trái, tham ô... Tuy nhiên, chúng tôi chỉ kiến nghị những vấn đề còn khả năng thu hồi. Với những vấn đề không có khả năng thu hồi, Thanh tra Chính phủ chỉ kiến nghị xử lý trách nhiệm. Do đó, kiến nghị thu hồi luôn thấp hơn số thất thoát.

Ngoài ra, khi đã có kiến nghị, việc thu hồi được bao nhiêu phụ thuộc vào trách nhiệm của những người thực hiện. Ví dụ đơn vị A bị kiến nghị thu hồi 100 tỷ đồng nhưng chỉ thu hồi 5-6 tỷ đồng thì đó là trách nhiệm của các đơn vị thực hiện. Vấn đề hiện nay là chế tài xử lý họ nếu không thi hành kiến nghị của thanh tra chưa rõ ràng. Luật Thanh tra tới đây chúng tôi sẽ đề nghị nếu trong thời hạn nhất định mà không thu hồi thì sẽ truy cứu trách nhiệm hình sự.

- Muốn chống tham nhũng hiệu quả thì cơ quan chống tham nhũng phải trong sạch. Ông nghĩ gì trước dư luận là các đoàn thanh tra về địa phương được tiếp đón rất nồng hậu? 

- Tôi có nghe một đại biểu Quốc hội nói đến chuyện này nhưng từ khi về Thanh tra Chính phủ, tôi thấy chưa có vụ nào như thế. Trong quy chế đoàn thanh tra, chúng tôi nghiêm cấm việc đó. Nếu phát hiện đoàn nào về địa phương mà được tiếp đón trọng thể, ăn ở nhờ vả vào địa phương, bộ, ngành, nhất định tôi sẽ kỷ luật. Tôi không loại trừ trong quá trình đi làm, anh em cũng có cái sai, nhưng cho đến giờ, tôi chưa phát hiện trường hợp nào 

- Từ khi nhận nhiệm vụ Tổng thanh tra Chính phủ, bản thân ông đã bao giờ gặp trường hợp các bộ, ngành "ưu ái" đặc biệt khi đến làm việc?

- Thường tôi không đi thanh tra trực tiếp. Nếu xuống địa phương thì cũng theo chế độ của Chính phủ đối với Tổng thanh tra chứ không có chuyện tiếp đón nồng hậu. Hồi trước tôi ở địa phương, cho đến bây giờ quan hệ giữa cấp trên với cấp dưới cũng ở trong khuôn khổ quan hệ công việc bình thường. Tôi chưa thấy trường hợp nào đón tiếp đặc biệt.

- Qua vụ án của nguyên trưởng đoàn thanh tra Lương Cao Khải, ông nghĩ gì về vấn đề "chạy án" trong ngành thanh tra?

- Theo tôi, bất cứ cuộc thanh tra nào, vụ án nào cũng có hiện tượng chạy án, có thể trực tiếp, gián tiếp, nhiều, ít. Với cán bộ cấp dưới, chũng tôi đã có cơ chế giám sát. |Tôi giao trách nhiệm cho trưởng đoàn thanh tra, vụ trưởng và họ chịu trách nhiệm trước lãnh đạo Thanh tra Chính phủ.

Tuy nhiên, quan hệ xã hội rất phức tạp, những trường hợp một số cán bộ thanh tra Chính phủ vừa qua vi phạm, lãnh đạo đâu có muốn. Quan niệm của tôi là phải làm cho anh em ý thức được đã chấp nhận làm thanh tra thì phải tự giữ mình.  

- Nhưng thưa ông, việc "chạy án" không chỉ trực tiếp đến thanh tra, mà còn thông qua vợ con thanh tra. Bản thân ông sẽ phải làm gì nếu xảy ra tình huống này?

- Đúng là có chuyện như vậy. Người ta "chạy" bằng nhiều con đường. Nếu trực tiếp thì tôi đã báo cáo Thủ tướng xử lý ngay. Các quy định Trung ương, pháp lệnh công chức cũng đã nói rõ những điều không được làm. Do đó, bây giờ ngoài giữ cho bản thân mình còn phải có trách nhiệm hướng dẫn vợ con cảnh giác, cẩn thận trong quan hệ. Bản thân tôi cũng phải luôn để tâm tới vợ con.

Việt Anh ghi