Trung tâm việc làm ‘ma’ hoành hành ở Hà Nội

Trong 688 trung tâm, doanh nghiệp có chức năng dịch vụ việc làm của Hà Nội chỉ 22 cơ sở thực sự hoạt động, còn lại toàn đăng ký cho “oai”. Gần 1/3 doanh nghiệp được cơ quan quản lý nhà nước gửi công văn nhưng nhân viên bưu điện không tìm thấy... địa chỉ.

Văn phòng giới thiệu việc làm của Công ty cổ phần dịch vụ thương mại Thái Sơn (Ảnh minh hoạ). A.T.

Báo cáo đánh giá tình hình hoạt động giới thiệu việc làm 5 năm 2001-2005 do Sở Lao động Thương binh và Xã hội công bố giữa tuần qua cho thấy sự bát nháo của lĩnh vực này. Trong 677 doanh nghiệp được Sở Kế hoạch và Đầu tư cấp phép, hoạt động theo Luật doanh nghiệp, thì chỉ 11 đơn vị thực sự tư vấn cho gần 500.000 lượt người, giới thiệu việc làm cho 24.350 lao động (tính từ 1998 đến nay), còn lại đến 60% không hoạt động.

Đặc biệt, có trên 30% doanh nghiệp đã nhiều lần được cơ quan quản lý chuyên môn là Sở Lao động Thương binh và Xã hội gửi công văn, nhưng nhân viên bưu điện không tìm thấy địa chỉ. Chính vì thế, giữa tháng 4, khi Sở gửi giấy mời 677 doanh nghiệp đến phổ biến nghị định 19 và thông tư 20 quy định điều kiện hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ việc làm thì vỏn vẹn có đại diện của 23 doanh nghiệp tham dự.

Ngay cả trong 11 doanh nghiệp đang tư vấn giới thiệu việc làm thì số đảm bảo điều kiện hoạt động rất hiếm hoi. Trừ Công ty TNHH Trường Anh - Taco (30 phố Nam Ngư) dành 2/3 số vốn điều lệ (1 tỷ đồng) cho hoạt động dịch vụ việc làm, còn lại rất ít công ty đạt mức vốn 50 triệu đồng. Trong khi đó, theo nghị định 19, riêng tiền ký quỹ ngân hàng để giải quyết rủi ro cho lao động đã lên 300 triệu đồng. Các công ty như TNHH Xây dựng và thương mại Hùng Thịnh, Hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực, chỉ có 1-2 cán bộ đạt trình độ cao đẳng trở lên, trong khi quy định tối thiểu phải 5 người.

Điểm sáng duy nhất trong bức tranh dịch vụ việc làm của Hà Nội là hệ thống 11 trung tâm do cơ quan nhà nước, đoàn thể thành lập theo Bộ luật lao động. Trong 5 năm (2001-2005), hệ thống này đã tư vấn việc làm cho 269.000 người, cung ứng và giới thiệu việc làm cho 109.000 lao động. Các điều kiện hoạt động như diện tích mặt bằng, vốn đầu tư, cán bộ tư vấn, tất cả đều đáp ứng yêu cầu của Chính phủ.

Buông lỏng quản lý nhà nước

Hiện nay, Sở Kế hoạch và Đầu tư thoải mái cấp giấy phép đăng ký kinh doanh, trong đó có chức năng dịch vụ việc làm cho doanh nghiệp, không cần biết hoạt động ra sao. Còn Sở Lao động Thương binh và Xã hội, theo thừa nhận của Phó giám đốc Đỗ Thị Xuân Phương, thì “thực sự chưa quan tâm đến vai trò quản lý nhà nước về dịch vụ việc làm. Hằng năm chưa có kế hoạch cụ thể về thanh tra, kiểm tra hoạt động này”.

Chính vì không quan tâm đúng mức nên Sở Lao động Thương binh và Xã hội Hà Nội đã rất đủng đỉnh triển khai các nghị định, thông tư về dịch vụ việc làm. Nghị định 19 ban hành ngày 28/2/2005 về siết chặt quản lý trung tâm dịch vụ việc làm, thông tư hướng dẫn ra đời từ tháng 7 năm ngoái, nhưng đến tháng 4 này Sở mới triển khai việc tập huấn. Trước đó, trao đổi với VnExpress, Trưởng phòng chính sách lao động việc làm Nguyễn Châu Long giải thích do “chưa trình UBND thành phố đề án quy hoạch hệ thống trung tâm giới thiệu việc làm”.

Hệ quả tất yếu của sự buông lỏng chỉ có lao động phải hứng chịu. Nhiều người vì quá khao khát có việc làm đã sẵn sàng bỏ ra 250.000-300.000 đồng gọi là lệ phí tìm việc, nhưng rốt cuộc tiền thì mất, việc chẳng như thỏa thuận. Họ quay lại đòi tiền không được vì doanh nghiệp đã chuyển đi nơi khác, hoặc tìm mọi lý do để khấu trừ. Chính Phó giám đốc Sở Lao động Thương binh và Xã hội cũng phải thừa nhận: “Nhiều đơn vị có biểu hiện làm sai pháp luật, thu phí giới thiệu việc làm tuỳ tiện. Đặc biệt, một số đã lợi dụng chức năng dịch vụ việc làm để lừa đảo lao động có nhu cầu tìm việc và tham gia xuất khẩu lao động”.

Loại bỏ doanh nghiệp yếu kém, chỉ còn lại 100

UBND Hà Nội đang quy hoạch lại mạng lưới dịch vụ việc làm cho phù hợp với thị trường lao động của thành phố. Với những doanh nghiệp không đủ điều kiện hoạt động, thành phố sẽ rút chức năng giới thiệu việc làm ghi trong giấy phép đăng ký kinh doanh. Đối với doanh nghiệp mới được thành lập, muốn đăng ký kinh doanh phải có sự thẩm định điều kiện hoạt động của ngành lao động. Phó giám đốc Đỗ Thị Xuân Phương cho biết, trong giai đoạn 2006-2010 sẽ chỉ tồn tại 100 doanh nghiệp, bên cạnh 11 trung tâm hoạt động theo Bộ luật lao động.

Bên cạnh đó, thành phố sẽ chú trọng phát triển mạng lưới dịch vụ việc làm ở các vùng ngoại thành, nhất là vùng đô thị hoá, các khu công nghiệp có nhu cầu lao động lớn. Nhằm tránh việc lao động thiếu thông tin, rồi bị lừa đảo, thành phố cũng thiết lập mạng lưới thông tin thị trường lao động, nối mạng hệ thống dịch vụ việc làm trên toàn địa bàn, trên cơ sở website www.vieclamhanoi.net đã có.

Như Trang