Vườn tượng Huế kêu cứu

Gần đây, hàng chục tác phẩm điêu khắc được đặt bên bờ sông Hương, thành phố Huế, đã bị kẻ gian cạy, cưa, bẻ dẫn đến hư phế. Để có được các tác phẩm điêu khắc, Huế đã phải dày công gây dựng qua 3 trại sáng tác. Nhưng sau khi các trại này kết thúc, việc bảo quản dường như bị bỏ lửng

Tác phẩm "độc diễn" hiện chỉ còn trơ lại thế này.    Ảnh: Sông Lam

Trong khi các cơ quan chức năng vẫn chưa tìm ra thủ phạm cưa mất bức tượng người phụ nữ làm bằng đồng thau đặt trên tảng đá cao chừng 2m có tên gọi "Độc diễn" của điêu khắc gia Juliane Heise vào hồi tháng 6 thì mới đây, tác phẩm Nón và gió của tác giả Bùi Hoàng Văn (quốc tịch Mỹ) cũng chung cảnh ngộ. Bức tượng Nón và gió gồm tảng đá cao chừng 2m, được gắn 4 chiếc nón làm bằng đồng thau. Chiếc nón trên cùng nay đã bị kẻ gian cưa mất.

Chỉ tính từ tháng 3 đến nay, ngoài 2 tác phẩm điêu khắc trên còn có 3 tác phẩm điêu khắc khác cũng bị kẻ gian cưa cạy dẫn đến hư phế. Tại công viên Lý Tự Trọng, nơi đặt 36 tác phẩm điêu khắc của trại điêu khắc lần 1, tác phẩm ODOUV-HUS của nhà điêu khắc Vĩnh Phương (quốc tịch Hà Lan) đã bị kẻ gian lấy cắp mất 1 lá sen bằng đồng có kích thước 40cm-50cm và 1 quả tim bằng đồng. Giờ tác phẩm chỉ còn trơ lại 2 tảng đá cùng một đôi giày bằng đồng đơn độc. Tại công viên Phú Xuân, nơi đặt 27 tác phẩm của trại điêu khắc lần 3, tác phẩm 3+2+1 của một tác giả người Pháp đã bị "vặt" mất 2 con mèo bằng inox.

Trao đổi với VnExpress, ông Phan Đình Ngôn, Giám đốc Công ty Công viên cây xanh thành phố Huế, đơn vị được giao quản lý vườn tượng ở đôi bờ sông Hương tỏ ra bức xúc: "Bao giờ còn để dân vạn đò sống tập trung gần công viên thì còn mất cắp tượng. Chúng tôi không thể quản lý vườn tượng 24h/24h khi các bức tượng được đặt tại công viên mở, ai cũng có thể ra vào bất kỳ lúc nào".

Theo ông Ngôn, hầu hết các tác phẩm bị cưa, cạy, bẻ là để đem bán phế liệu, vì những tác phẩm này đều được làm từ chất liệu đồng, inox, sắt. Theo thống kê, trong số 96 tác phẩm điêu khắc quốc tế ở đôi bờ sông Hương, hiện có khoảng 17 tác phẩm được làm từ chất liệu đồng, inox nên rất dễ trở thành mục tiêu của những người thu lượm phê liệu.

Trong khi đó, ông Nguyễn Hiền, Trưởng khoa điêu khắc ĐH Nghệ thuật Huế, người đã 3 lần giữ chức vụ Phó Ban điều hành 3 trại điêu khắc quốc tế tại Huế, cho rằng, việc các tác phẩm điêu khắc bị mất cắp là điều... đương nhiên. Ông Hiền giải thích, hầu hết các tác phẩm bị xâm hại đều làm bằng chất liệu khó bảo quản và kém bền vững. Mặc dù trước mỗi trại điêu khắc, Ban tổ chức đã nhắc nhở các tác giả cần chọn lựa những chất liệu bền vững, dễ bảo quản nhưng vẫn có nhiều người không tuân thủ. Ví như tác phẩm của Vĩnh Phương, đây là lần thứ 4 quả tim và lá sen bằng đồng bị mất cắp vì nó được gắn một cách sơ sài lên đá. Có lúc, tác phẩm này vừa sửa xong thì một tuần sau lại... không cánh mà bay. 

Tuy nhiên qua khảo sát của VnExpress, không ít tác phẩm bền vững như đá thạch xám, đá granit không nằm trong mục tiêu của những người thu lượm phế liệu cũng phải "kêu cứu". Tình trạng hàng chục tác phẩm điêu khắc bằng đá bị kẻ vô ý thức xâm hại như khắc, vẽ bậy, đục đẽo là phổ biến nhất, đặc biệt đó là những dòng chữ, hình ảnh tục tĩu, thiếu văn hóa. Ông Ngôn cho hay, những tác phẩm kim loại khi hư hỏng sửa đã khó, với những tác phẩm bằng đá bị khắc chữ, vẽ bậy thì việc tẩy xóa lại càng hết sức khó khăn. Ngoài ra, kinh phí sửa chữa khi tượng bị xâm hại cũng là một vấn đề, bởi từ trước tới nay, đơn vị Công ty công viên cây xanh thành phố Huế không hề được cấp một nguồn kinh phí riêng nào cho việc bảo quản, sửa chữa tượng mà thường là lấy từ ngân sách của đơn vị.

Theo ông Ngôn, phương án bảo quản tốt nhất các tác phẩm điêu khắc quốc tế tại Huế là nên sớm quy hoạch, xây dựng vườn tượng quốc tế dưới chân núi Ngự Bình như định hướng của thành phố Huế. Khi đã có một vườn tượng biệt lập, có kinh phí duy tu, bảo quản riêng, nhân sự riêng thì việc gìn giữ tượng sẽ dễ dàng hơn.

Tuy nhiên, một vườn tượng theo phương án trên, lãnh đạo thành phố Huế vẫn chưa thể khẳng định là bao giờ sẽ có, vì tất cả cũng chỉ mới nằm trong "phương hướng sắp tới".

Tượng ở đôi bờ sông Hương vẫn đang kêu cứu từng ngày và lời kêu cứu đó lại càng trở nên bức thiết khi Festival Huế 2006 đã cận kề.

  Sông Lam