Chợ... bom ở Nghệ An

Đưa vỏ bom vào lò .

Hằng ngày ở xã Diễn Hồng, huyện Diễn Châu (Nghệ An) luôn vang lên tiếng chát chúa đục bom. Cái nghề cưa bom lấy thuốc, lấy sắt thép để bán phế liệu đã đem lại cơm áo cho nhiều người, nhưng nguy cơ bị tử thần đe dọa thì luôn rình rập.

Thấy khách ngần ngại bước vào đại lý phế liệu, một thanh niên trẻ đang phơi lưng trần dưới nắng đang ra sức nện búa, nói: “Không việc chi mô. Hàng này qua tay cửu vạn đi lùng sục trong rừng Lào rồi khiêng vác về, qua bao nhiêu đại lý mới đến, lại được bọn tui xem kỹ trước khi mua, làm gì có chuyện bom nổ mà hãi”. Anh ta giới thiệu tiếp về quả bom: “Đây là bom tấn, vỏ thép dày cỡ 15 cm nhưng bị tịt. Ngòi nổ được tháo từ bên Lào rồi. Bọn tui đã moi hết thuốc ra trước khi bán cho đại lý”.

Cả quyết vậy nhưng anh thợ trẻ lại bảo, lâu lâu gặp quả nào nghi ngờ thì trả lại cho người bán hoặc báo cho ông chủ, rồi nâng bom như trứng cho vào một đống ở cách xa khu vực dân cư. Khi có xe mang hàng đến, cả tốp thợ ùa ra cổng đón chiếc xe tải chất đầy những bì phế liệu mới về. Trong số cửu vạn có cả em 14-15 tuổi đội nón lá rách bươm, dáng vẻ lam lũ. Một chú nhanh nhảu nói khi thấy khách: “Các chú muốn mua bom tấn về làm kẻng thì phải tới chợ của ông Hưng phế liệu...”.

Hưng “phế liệu” là ông chủ của trung tâm buôn bán phế liệu cỡ lớn ở khu vực Bắc Trung bộ. Ông chủ xưởng năm nay mới ngoài 30 tuổi, nhưng nổi danh là người giàu có nhất làng nhờ nghề nung phôi thép từ năm 1997. Thợ làm việc ở đây khá đông, người lựa sắt, người điều khiển máy ép, người gia cố nâng cấp lò nung. Phía cuối xưởng, một đám thợ đang xúm lại để xoay vần từng quả bom mới mua.

Đục bom gỉ để lấy thuốc.

Giữa đống phế liệu nóng hôi hổi, một người thợ cong lưng kéo đầu một quả bom lên, nói: “Đây là một trong 15 chợ lớn nhất khu vực Diễn Châu. Dân sắt vụn khắp nơi trong huyện không có lò nung phải đem hàng đến đây, vì có lò nung đạt năng suất xấp xỉ 10 tấn phôi/ngày. Ở đây có đủ các loại sắt vụn, nhưng bọn tui mê nhất là bom, rồi đến các loại đạn”. Bom không cồng kềnh, lại đặc sắt. Những loại dưới 2 tạ có đường kính dưới 40 cm, dài 2 m đều đút lọt vô lò. Riêng bom tấn có đường kính gần 50 cm thì phải dùng máy hàn oxy để cắt nhỏ. Vẫn lời anh thợ, ở đây người ta từng cắt cả xe tăng gỉ đem bán.

Hiện xã Diễn Hồng có hàng chục chợ sắt, chợ bom và hàng trăm hộ chiếu sang Lào đi săn lùng bom, đạn phế liệu. Không thiếu những chàng thanh niên thôn quê lam lũ thi trượt đại học không biết xoay trở làm gì, đành đem sức lực vật lộn với cái nghề này, có người thành ông chủ có hàng tỷ đồng tiền vốn. Nhưng cư dân trong làng luôn canh cánh nỗi lo. “Biết đâu sau tiếng đục bom, đục đạn, một tiếng nổ ác nghiệt nào đó bất ngờ dội lên cướp đi sinh mạng của bao người. Đã có quá nhiều vụ do ghè đục bom, đạn lấy thuốc nổ mà gây tai nạn thảm khốc”, một cụ già trong làng Diễn Hồng nói. Nhiều người vẫn nhắc lại vụ sập lò gần đây chỗ Hưng “phế liệu”. Hôm ấy thợ để lọt một số kíp vào lò, kíp phát nổ làm lò sập. Rất may chỉ vài người bị thương.

Ông Trần Văn Tấn, chủ tịch UBND xã, cho biết, từ 10 năm trước, khi xã rộn lên cảnh kẻ bán người mua bom, đạn để nung hoặc bán, chính quyền đã họp bàn với cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cử cán bộ chịu trách nhiệm nhắc nhở hơn 100 đại lý, đặc biệt các lò nung thép bằng nguyên liệu bom, đạn. Quy định của xã rất cụ thể: “Nếu ai mua phế liệu là bom, đạn có thuốc hoặc có kíp nổ sẽ bị phạt trong vòng 500.000 đồng. Nếu ai vi phạm lần hai sẽ bị hạ biển, đình chỉ buôn bán”.

Tuy vậy, hiện tốc độ mua bán phế liệu vẫn tăng cao với lưu lượng 10-15 xe tải/ngày, mỗi xe vận chuyển 30-40 tấn, trong đó có không ít bom, đạn các loại khắp nơi dồn về. Từ Diễn Hồng, phong trào buôn bán phế liệu lan sang các xã trong huyện, đặc biệt xã Diễn Tháp với 1.000 hộ chiếu đi Lào.

(Theo Tuổi Trẻ)