Thi hài cổ ở Nhật Tân thuộc dạng nguyên vẹn hiếm hoi

Mộ được xây nhiều lớp giúp bảo quản thi hài nguyên vẹn. Ảnh: ĐL

Theo PGS TS Nguyễn Lân Cường (thuộc Viện khảo cổ Việt Nam),  ngôi mộ ở Nhật Tân (Hà Nội) nằm trong số ít những ngôi mộ cổ hợp chất tại miền Bắc còn nguyên vẹn thi hài. Sáng nay, mộ này đã được bốc lên phục vụ công tác nghiên cứu.

Ngôi mộ thuộc kiểu hợp chất, có 3 lớp áo quan: trong cùng là quan tài bằng gỗ, rồi đến quách gỗ và ngoài cùng là một lớp hợp chất hoá rắn, được làm từ mật, vôi, giấy bản và cát. "Có lẽ chính nhờ những lớp áo quan kín này và thành phần chất ướp đặc biệt mà thi hài bên trong mới được giữ nguyên vẹn đến ngày nay", ông Nguyễn Lân Cường phán đoán.

Thi hài là một người đàn ông khoảng 60-62 tuổi (còn nguyên cả thịt, tóc), là người Việt, sống ở cuối thế kỷ 18. Ông được bọc trong 4 lớp vải mỏng, bên ngoài là 9 lớp áo liệm cùng với 2 chiếc quần. Xung quanh chèn nhiều gối và có hai chiếc túi, chiếc túi nhỏ chứa những lát cắt, mà theo phỏng đoán của các nhà nghiên cứu là những lát sâm. Dưới đáy quan tài là một tấm ván thất tinh, với 7 cái lỗ.

Sau khi bốc lên, thi hài đã được người dân trong vùng đem chôn ở nghĩa trang Nhật Tân. Toàn bộ vải liệm của người chết được thu gom và đưa về Viện 69, Bộ tư lệnh Lăng để sấy khô, bóc tách, trước khi đưa về Viện khảo cổ phục vụ nghiên cứu sau này. Theo giới khảo cổ, những bộ quần áo còn nguyên vẹn, nên sẽ là thông tin rất giá trị về cách ăn mặc của người dân cuối thế kỷ 18. Nước trong mộ được lấy mẫu, đưa về Viện khoa học Việt Nam để phân tích thành phần.

Theo PGS Lân Cường, đã có khoảng 35 ngôi mộ hợp chất được phát hiện ở vùng đồng bằng Bắc Bộ, trong khi ở miền Nam chỉ tìm thấy 1-2 ngôi mộ. Ngoài kiểu xây mộ độc đáo, người xưa thường bảo quản thi hài bằng dầu thông, dầu bạch đàn và dầu khuynh diệp. Tuy nhiên, đa phần đã bị phân huỷ nặng, khi mở ra chỉ được 15 phút là bốc mùi hôi thối, chứ không thơm ngát như ngôi mộ ở Nhật Tân.

Chiều nay, các nhà nghiên cứu sẽ tiếp tục khai quật để tìm hiểu cấu trúc đáy mộ. Ông Cường, cho biết khoảng 2 tuần nữa mới có kết quả phân tích các chất ướp trong ngôi mộ.

B.Hạnh - Đ.Loan