Ninh Thuận không thể đánh tráo gạo Chính phủ cứu trợ

Cục phó Dương Thành Trung: "Chúng tôi có 19 đơn vị dự trữ quốc gia phân bổ trên toàn quốc".

"Gạo cứu trợ cho nhân dân tỉnh Ninh Thuận bị mốc là số gạo của Xí nghiệp Lương thực Ninh Thuận cấp trước ngày 11/4. Còn gạo của Cục Dự trữ cứu trợ theo quyết định của Thủ tướng đến ngày 12/4 mới xuất kho" - Phó cục trưởng Cục Dự trữ quốc gia Dương Thành Trung khẳng định với VnExpress sáng nay.

- Thưa ông, Cục dữ trữ quốc gia có biết việc người dân Ninh Thuận nhận được gạo cứu trợ kém chất lượng?

- Thực hiện quyết định cứu trợ lương thực cho các tỉnh bị hạn hán của Thủ tướng, đích thân tôi cùng đoàn công tác về vùng Nam Trung Bộ và Tây Nguyên để trực tiếp chỉ đạo và kiểm tra công tác cứu trợ. Khi về đến Hà Nội tôi đọc báo mới biết và thật sự bất ngờ trước tin dân nhận gạo cứu trợ của Chính phủ bị mốc vì thực tế lúc đó Cục Dự trữ chưa xuất gạo cho tỉnh Ninh Thuận. Thật ra đây một sự hiểu lầm đáng tiếc.

- Vậy số gạo mà người dân được hỗ trợ là của ai?

- Trong trường hợp phải cứu đói cho nhân dân thì tỉnh có thể huy động nguồn lương thực dự trữ của mình hoặc dùng tiền cứu trợ để mua lương thực về cấp phát cho nhân dân. Theo báo cáo của UBND tỉnh Ninh Thuận, trước Tết nguyên đán, tỉnh đã trích ngân sách mua gạo để cứu đói cho dân, nhưng cấp chưa hết. Ngày 30/3, tỉnh Ninh Thuận đã quyết định giao Xí nghiệp lương thực Ninh Thuận cấp phát gạo còn tồn, đang dự trữ tại kho của xí nghiệp, cho nhân dân bị hạn hán. Có thể số gạo này không được bảo quản tốt nên bị mốc, hư hỏng nhưng xí nghiệp vẫn cấp cho các huyện từ ngày 8 đến ngày 11/4.

Còn Cục Dự trữ quốc gia ngày 12/4 mới bắt đầu giao lô gạo đầu tiên cho tỉnh Ninh Thuận với đại diện tiếp nhận là Xí nghiệp lương thực Ninh Thuận (theo yêu cầu của tỉnh). Gạo xuất lần này là loại 20% tấm, của vụ Đông xuân 2005. Do vậy gạo cứu trợ bị mốc không phải là của Cục Dự trữ quốc gia và cũng không phải là Xí nghiệp lương thực Ninh Thuận đánh tráo gạo của Cục, vì lúc đó gạo cứu trợ chưa đến Ninh Thuận.

- Cục Dự trữ có đảm bảo được chất lượng gạo của mình?

- Chúng tôi xin đảm bảo chất lượng hàng lưu trữ tại kho của Cục. Để có nguồn cung cấp đạt tiêu chuẩn, chúng tôi tổ chức đấu thầu giữa các đơn vị sản xuất theo quy định về chất lượng. Gạo nào đạt tiêu chuẩn xuất khẩu thì chúng tôi mua. Trước khi nhập kho chúng tôi có cơ quan kiểm tra kiểm định về chất lượng sản phẩm. Sau đó gạo được bảo quản theo một quy trình công nghệ hiện đại và thường xuyên được kiểm tra. Trước khi xuất kho để cứu trợ, gạo cũng phải được kiểm định một lần nữa, nếu hàng kém chất lượng thì không được xuất. Trong trường hợp đơn vị nào xuất hàng kém chất lượng thì đơn vị đó phải đền bù.

- Trong trường hợp gạo nhập kho thì đảm bảo chất lượng nhưng không được sử dụng luân chuyển thì sẽ quá hạn, Cục sẽ xử lý thế nào?

- Thông thường gạo có hạn sử dụng là hai năm. Nhưng thực tế chưa bao giờ hàng bị quá date cả vì Cục thường xuyên phải xuất kho cứu trợ, lúc thì cấp cho dân lũ lụt, lúc thì dân bị hạn hán, hay thiên tai nào đó, có khi là mất mùa và cả cứu trợ cho bạn bè quốc tế nữa. Có đợt, gạo vừa nhập kho xong đã phải xuất ngay rồi.

- Cục Dữ trữ đảm bảo hàng cứu trợ như thế nào?

- Khi cần cứu trợ, tỉnh sẽ xin Chính phủ về số lượng hàng cũng như tiền, từ đó Chính phủ sẽ giao cho Cục Dự trữ quốc gia cung cấp hàng theo đề nghị của địa phương. Cục sẽ đảm bảo xuất đúng số lượng Chính phủ đưa ra và bàn giao cho đơn vị đại diện của tỉnh. Tỉnh có trách nhiệm bảo quản và cấp phát cho dân. Sau khi đã giao gạo, Cục dự trữ chỉ có thể giám sát xem địa phương có sử dụng hàng cứu trợ đúng mục đích hay không. Nếu phát hiện có sự vi phạm, sử dụng sai mục đích Cục có nghĩa vụ báo cáo với Chính phủ để có biện pháp xử lý, chứ Cục không có quyền trực tiếp xử lý các sai phạm.

- Sau vụ việc tại tỉnh Ninh Thuận, Cục có biện pháp gì để tránh hiện tượng này?

- Cục Dự trữ quốc gia đã gửi công văn đến các địa phương, yêu cầu có sự giám sát chặt chẽ hơn việc cấp phát cứu trợ. Mỗi khi xuất, nhập kho hàng phải có biên bản bàn giao, biên bản kiểm định chất lượng hàng hóa.

Chúng tôi thật sự bất bình trước việc làm sai trái của Xí nghiệp lương thực Ninh Thuận. Hành động này không chỉ gây tổn hại danh tiếng cho Cục Dự trữ quốc gia mà còn ảnh hưởng đến lòng tin của dân với Chính phủ. Tôi hy vọng đây là lần cuối cùng có sự sai phạm này.

Trịnh Vũ