Di dời cảng Sài Gòn sẽ chậm ít nhất 1 năm

Năm 2008, cảng Sài Gòn sẽ bắt đầu di dời Ảnh: Tuấn Dũng

Là cảng được ưu tiên nhưng đến nay tiến độ di dời dường như vẫn "giậm chân" tại chỗ vì chưa xác định vị trí cụ thể để di dời. Tuy nhiên, theo ông Lê Công Minh, giám đốc cảng Sài Gòn, tiến độ di dời chậm còn có những yếu tố khác.

Theo kế hoạch của Cục hàng hải Việt Nam, năm 2008, sẽ bắt đầu di dời các cảng trong TP HCM. Trước tiên là cảng Nhà Rồng - một đơn vị thuộc cảng Sài Gòn. Sau đó, từ năm 2012 đến 2014 là cảng Khánh Hội và 2020 sẽ là toàn bộ cảng Sài Gòn.

Theo ông Minh, tiến độ di dời sẽ chậm tới 1 năm. Ngay sau khi thông tin cảng Sài Gòn sẽ được di dời, nhiều đơn vị và doanh nghiệp đã đầu tư "đón đầu" tại các vị trí có thể di dời bằng cách đổ xô đi mua đất, đặc biệt ở khu vực thành phố Vũng Tàu. Chính vì thế, Bộ Giao thông Vận tải phải "dừng lại" để xem xét và thỏa thuận kế hoạch phân bổ đất ở các nơi có cảng.

Bên cạnh đó, sự hạn chế về nguồn vốn vay để đầu tư cho các cảng cũng làm kéo dài thời gian di dời. Thực tế, tổng số vốn đầu tư để di dời cảng Sài Gòn xấp xỉ 400 triệu USD. Do đó, nếu chỉ vay vốn theo cơ chế "thương mại" đơn thuần thì sẽ rất khó khăn cho các đơn vị kinh doanh cảng trong việc trả lãi. Mặt khác, chủ trương vay vốn để xây dựng cảng phải đáp ứng được các yếu tố có lợi cho đơn vị vay như: phải được cung cấp thiết bị trọn gói, làm thủ thầu công trình... khiến nguồn vốn từ tổ chức nước ngoài bị giới hạn.

"Hiện chỉ có cảng Thị Vải - Cái Mép đã tìm được vốn vay từ Nhật Bản" - ông Minh nói, trong khi chờ đợi các nguồn vốn vay ưu đãi cần đẩy mạnh công tác huy động vốn từ doanh nghiệp. Số vốn huy động từ nguồn này sẽ rất lớn nếu như các đơn vị kinh doanh cảng chứng minh được hiệu quả kinh doanh. Để làm được điều này, ngay từ bây giờ, Nhà nước cần có cơ chế hỗ trợ thích hợp, tạo một môi trường kinh doanh lành mạnh.

Theo đó, Nhà nước nên cho phép đơn vị cảng Sài Gòn đảm nhận quản lý việc chuyển quyền sử dụng đất ở các cảng hiện hữu. Nguồn thu từ việc chuyển quyền sử dụng đất này sẽ dùng để đầu tư các cảng khác. Điều này sẽ giúp cảng Sài Gòn giảm bớt khó khăn về tài chính trong việc thanh toán lãi vay với các ngân hàng, nhất là khi thông tin di dời cảng đang trở thành yếu tố khiến khách hàng chuyển sang hợp tác với các cảng khác, gây thất thu đối với cảng Sài Gòn.

Về vị trí di dời cụ thể cảng Sài Gòn, hiện UBND TP HCM đang cân nhắc, lựa chọn một trong các đề án của các cơ quan nghiên cứu như: Công ty thiết kế giao thông vận tải phía Nam (Tedi South) và Trung tâm khoa học tự nhiên và công nghệ Quốc gia.

Tuấn Dũng