Luật Giáo dục sửa đổi chưa đáp ứng kỳ vọng của xã hội

Mặc dù đã dự thảo lần thứ 10, nhưng Luật Giáo dục sửa đổi vẫn mang tính chắp vá, chưa giải quyết được những vấn đề bức xúc của giáo dục hiện nay. Nhiều ý kiến đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo nên nghiên cứu, soạn thảo một bộ luật mới thay vì tiếp tục "điệp khúc" sửa đổi.

Thi ĐH, CĐ đang là vấn đề bức xúc nhất hiện nay. Ảnh: Anh Tuấn

"Cải cách giáo dục hiện nay giống như sửa chữa, cơi nới những khu nhà tập thể xây dựng từ thời bao cấp. Ngành giáo dục nên dành thời gian nghiên cứu, xây dựng một bộ luật mới. Nếu sửa đổi chắp vá kiểu này thì luật ra đời năm trước, năm sau có thể lại phải... sửa đổi", GS Hoàng Tụy gay gắt nói.

Theo GS Tụy, ba "khối u" của giáo dục hiện nay là thi cử nặng nề nhưng học giả, bằng giả tràn lan. Học thêm, dạy thêm với cường độ cao, nhưng chất lượng đào tạo lại thấp kém. Sách giáo khoa thường xuyên được sửa đổi, huy động nguồn tài chính khổng lồ, nhưng sách đến tay học sinh vẫn còn nhiều sai sót, giá cao ngất ngưởng. Để cắt bỏ những "khối u" này, cần một bộ luật mới mang tính đột phá, tạo hành lang pháp lý để giải quyết những vấn đề bức xúc của giáo dục Việt Nam.

Đồng tình với quan điểm trên, GS Trần Xuân Nhĩ, nguyên Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng, luật hiện hành quá dài nhưng lại chưa đề cập tới một số vấn đề bức thiết hiện nay như: thay đổi hình thức thi ĐH, THPT, THCS, xóa bỏ dạy thêm... "Đã học thì phải thi nhưng không nhất thiết phải tổ chức căng thẳng, tốn kém như hiện nay. Nếu các trường làm tốt khâu kiểm tra từng học kỳ thì kỳ thi tốt nghiệp chỉ cần tiến hành nhẹ nhàng. Riêng kỳ thi tiểu học, theo tôi nên bãi bỏ", ông Nhĩ đề xuất.

Theo các nhà khoa học, Luật Giáo dục sửa đổi "nặng" về giáo dục trong nhà trường, trong khi quan điểm mới về giáo dục hiện nay là "học tập suốt đời". Luật sửa đổi chỉ dành một phần nhỏ cho giáo dục phi chính quy trong khi gần 60 triệu người dân không ngồi học trong nhà trường, nhưng có nhu cầu lớn về học tập. GS Nguyễn Lân Dũng đề xuất, giáo dục ngoài nhà trường không chỉ đơn thuần là đưa thêm Trung tâm học tập cộng đồng vào luật mà cần phải huy động các hội nghề nghiệp, nhân dân góp sức. Quy chế các trường tư thục phải được đưa vào luật.

Một trong những vấn đề gây tranh cãi nhiều là quy định hiệu trưởng được quyền cấp bằng tốt nghiệp. Bộ trưởng Nguyễn Minh Hiển giải thích: "Bộ muốn giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho các trường. Trường nào dạy các em thì trường đó phải được cấp bằng". Tuy nhiên, Chủ tịch Hội khuyến học Nguyễn Mạnh Kha đặt câu hỏi: "Khi ngành giáo dục hiện nay còn nhiều tiêu cực, Bộ trưởng có dám đảm bảo về độ công tâm của các hiệu trưởng? Liệu các trường có đủ khả năng đảm trách công việc này?".

Theo Chủ tịch Hội Khuyến học Phú Thọ Nguyễn Kim Trân, quy định giao thẩm quyền cấp bằng cho các trường là hợp lý, nhưng không nên vội vàng. Trước mắt, chỉ nên giao thẩm quyền cấp bằng cho hiệu trưởng các trường THCS, tiểu học. Kỳ tốt nghiệp THPT do tính chất quan trọng, mang tầm quốc gia nên Bộ phải cấp bằng.

Việt Anh