Thay nước Hồ Tây, nguy cơ phá vỡ hệ sinh thái

Liệu cuộc sống của sinh vật Hồ Tây có còn đảm bảo khi thay nguồn nước.

Gần đây, nhiều nhà khoa học lo ngại về dự án “Nâng cao chất lượng nước Hồ Tây”. Họ cho rằng, việc thay nước hồ bằng nước sông Hồng sẽ làm hỏng hệ sinh thái nơi đây.

PGS - TS Hà Đình Đức, Hội Bảo vệ thiên nhiên môi trường thủ đô: “Liệu ngân sách TP có kham nổi?”. Tôi có mấy vấn đề băn khoăn. Thứ nhất, tính đa dạng sinh học và hệ sinh thái của Hồ Tây đã ổn định từ lâu đời. Nếu thay nước tức là động tới hệ sinh thái ở đây. Tác động này tốt hay xấu, ảnh hưởng ở mức độ nào thì chưa thấy dự án đề cập tới. Thứ hai, do nằm dưới Khu Công nghiệp Việt Trì và chịu sự tác động trực tiếp từ nhiều nguồn thải khác nhau nên chất lượng nước sông Hồng sẽ luôn thay đổi. Bởi vậy, việc xử lý nguồn nước từ sông Hồng (trước khi đổ vào Hồ Tây) rất khó đảm bảo.

Thứ ba là vấn đề tài chính. Tôi thấy toàn bộ gần 32 triệu USD của dự án này đều nằm trong khoản chi để xây dựng, thi công lắp ráp mua sắm thiết bị. Còn chi phí cho việc vận hành hệ thống lọc nước sông Hồng sau đó bơm vào Hồ Tây, đẩy nước bẩn từ hồ ra ngoài chưa được tính đến. Nếu số tiền để đảm bảo quá trình vận hành này quá lớn thì liệu ngân sách thành phố có kham nổi không? Xin lưu ý, đây là dự án về môi trường nên không sinh lời.

GS Mai Đình Yên, Phó Chủ tịch thường trực Hội Sinh thái Việt Nam: “Hệ thống sinh thái chắc chắn bị ảnh hưởng”. Trong 4-5 hồ nước ngọt cỡ lớn của Việt Nam thì Hồ Tây được xếp là hồ có hệ thống sinh học tự nhiên phong phú nhất. Nó được coi như một bức tranh về quỹ gene của đồng bằng Bắc Bộ bởi có tới 118 loài vi tảo, 43 loài động vật nổi và hàng chục loại cá, động vật đáy khác. Chính vì vậy, việc triển khai dự án nâng cao chất lượng Hồ Tây phải tính toán và khảo sát thật kỹ các tác động của nó tới hệ sinh học tự nhiên. Nếu không sẽ mất đi những giá trị mà không một dự án kinh tế nào có thể đem lại được.

Nhà sử học Dương Trung Quốc: “Không thể thấy có đầu tư mà bỏ qua giá trị hiệu quả thực tế của dự án”. Hồ Tây của Hà Nội đã tồn tại qua nhiều thế kỷ nhưng vấn đề ô nhiễm mới chỉ xuất hiện trong vài năm trở lại đây. Nguyên nhân gây ô nhiễm là bởi tốc độ đô thị hóa ngày càng mạnh. Nước thải công nghiệp, sinh hoạt đổ vào. Nếu chỉ tính đến chuyện thay nước mà không quản lý hạn chế và xử lý tốt các nguồn nước thải trước khi đổ vào hồ thì việc giải quyết vấn đề ô nhiễm mới chỉ làm được phần ngọn.

Theo tôi, cải tạo nâng cao chất lượng nước Hồ Tây là một ý tưởng tốt, tuy nhiên nên cân nhắc. Không thể đem sự thành công của nước ngoài mà khẳng định nó sẽ có hiệu quả tốt ở nước ta bởi mỗi hồ có một đặc điểm riêng. Càng không chỉ nghĩ đến các dự án đầu tư, tìm nguồn vốn mà bỏ qua hiệu quả thực tế của nó.

(Theo Lao Động, 9/3).