10 sự kiện công nghệ thông tin thế giới năm 2003

Năm nay, những thách thức lớn nhất đối với các nhà quản lý CNTT là việc liên tiếp đối mặt với các cuộc tấn công của đủ loại sâu và virus, nhu cầu kết nối không dây của người sử dụng không ngừng gia tăng, chuyển sản xuất ra nước ngoài và bài toán đưa công nghệ 64 bit vào hệ thống.

Các vấn đề CNTT đã lan sang cả lĩnh vực xã hội khi mà giới chính trị trên khắp thế giới xắn tay áo, nhảy vào cuộc đấu chống thư rác. Người sử dụng gia đình chứng kiến một năm mà những sản phẩm điện tử tiêu dùng phục vụ sát nhu cầu thực tế của mình hơn, trong khi các nhà cung cấp không chỉ còn chú trọng vào mỗi thị trường máy tính.

Bức tranh CNTT thế giới năm 2003 có thể xếp lại bằng 10 sự kiện dưới đây (không theo thứ tự tầm quan trọng):

1. SCO làm chao đảo con tàu Linux

Tháng 3, cộng đồng mã mở Mỹ đang sung sướng ngắm nhìn con đường ngày càng mở rộng cho các phần mềm Linux thì bỗng dưng bị dội một gáo nước lạnh khi SCO Group đâm đơn kiện IBM với lời cáo buộc ăn cắp bí quyết kinh doanh. SCO khẳng định Big Blue đã bắt chước mã Unix có bản quyền của họ và đưa vào sử dụng rộng rãi trong cộng đồng mã mở.

Người sử dụng Linux hiểu rằng hành động này không chỉ đơn thuần là một cuộc tranh chấp hợp đồng. Nhiều người lo ngại những yêu sách của SCO, nếu được chấp nhận, sẽ làm hạn chế nghiêm trọng khả năng phổ biến một công nghệ vốn được coi là mở. Tuy nhiên, chính phủ và các doanh nghiệp trên khắp thế giới vẫn tiếp tục phát triển những phiên bản khác nhau của Linux và quảng bá phần mềm này như một giải pháp thay thế cho Windows Microsoft. Mặc dù vụ kiện của SCO khó có thể đánh chìm con tàu mã mở đang lao rất nhanh, tiếng vang về mặt pháp lý của nó chắc chắn sẽ là tiền đề cho nhiều cơn địa chấn khác đối với cộng đồng mã mở.

2. Oracle và PeopleSoft tranh nhau "con mồi" J.D. Edwards

Đây là một cuộc đấu pháp lý rất gay go khi mà PeopleSoft đang nỗ lực “nuốt gọn” đối thủ J.D. Edwards, nhà sản xuất phần mềm phân bổ tài nguyên doanh nghiệp ERP, thì buộc phải quay ra đấu với một con cá lớn khác với cú "đớp" nặng tới 5,1 tỷ USD - Oracle. Sau khi bị Oracle thọc gậy bánh xe, phá hỏng kế hoạch sáp nhập J.D. Edwards, PeopleSoft liên tiếp hứng chịu các đơn kiện phản thùng bởi chính con mồi hụt của mình.

Góp thêm lửa cho cuộc cạnh tranh phức tạp là những "trận võ mồm" trên phương tiện truyền thông của hai ông chủ Larry Ellison (Oracle) và Craig Conway (PeopleSoft). Cuộc vật lộn chưa phân thắng bại này đã tạo ra một động lực phát triển mới cho thị trường ERP năm 2003.

3. Spam đi từ sự khó chịu thành một vấn đề chính trị

Năm nay, thư rác đã trở thành một trong những đối tượng được nói nhiều nhất trên các diễn đàn thảo luận của quốc hội và chính phủ châu Âu và Mỹ. Tháng 10, một văn bản chỉ đạo không có tính bắt buộc được đưa vào thực hiện ở 15 nước thành viên EU, đưa ra một số quy định và chế tài đối với việc gửi thư quảng cáo không theo yêu cầu. Đến tháng 12, quốc hội Mỹ cũng đưa lên Tổng thống Bush phê chuẩn đạo luật chống spam.

Tuy nhiên, với sự bất nhất trong các quy định quốc tế và việc các nước châu Á chưa sẵn sàng ra tay đối với vấn đề spam, những kẻ phát tán thư rác vẫn còn khối đất tung hoành. Các chuyên gia an ninh mạng khẳng định hiện tại, để yên thân không bị thư rác, người sử dụng chỉ có thể dựa vào công cụ phần mềm chứ đừng trông mong vào công cụ pháp lý.

4. Outsourcing - kẻ thêm miếng bánh mỳ, người mất đi cân gạo

Việc các công ty phương Tây chuyển máy móc và công nghệ sang thuê công nhân Ấn Độ làm việc đã không còn là chuyện gì mới từ nhiều năm nay. Tuy nhiên, năm 2003 đã có sự đột biến khi Romania, Bulgary, Nga, Trung Quốc, Ghana, Philippines và hàng chục nước khác bước vào danh sách những điểm đầu tư công nghệ của các cường quốc.

IDC dự báo giá trị dịch vụ CNTT cung cấp cho các doanh nghiệp Mỹ từ những nguồn hải ngoại sẽ tăng gấp đôi lên 16 tỷ USD vào năm tới và lên 46 tỷ USD năm 2007. Những dự báo như vậy làm dấy lên nỗi lo của công nhân CNTT tại các nước phát triển về một sự cạnh tranh khốc liệt vì miếng cơm manh áo. Các nhà lập pháp ở một số bang Mỹ thậm chí đã bỏ phiếu thông qua những đạo luật chống đưa việc làm ra nước ngoài (anti-outsourcing).

Hiện nay, với việc ngày càng nhiều công ty tăng cường số chỗ làm ở các nước đang phát triển, vấn đề này sẽ tiếp tục là điểm nóng trong các chính sách phát triển công nghệ của phương Tây nhiều năm tới.

5. Sâu và virus tung hoành trên Internet

An ninh mạng năm 2003 mở màn bằng cú sốc Slammer, có tốc độ phát tán nhanh nhất từ trước đến nay. Điều này càng cho thấy an ninh Internet vẫn là một bài toán quá lớn cho các nhà quản lý. Mặt tích cực rút ra sau những sự cố này là các doanh nghiệp và cá nhân bị ảnh hưởng đã trở nên cẩn thận và có trách nhiệm hơn với cơ sở hạ tầng CNTT của mình bằng việc đầu tư vào những công cụ phòng vệ mới. Điểm đáng buồn nhất vẫn là những lỗ hổng trong các phần mềm phổ dụng, tạo kẽ hở cho tin tặc khai thác và tấn công. Các chuyên gia ước tính số khiếm khuyết phần mềm phát hiện trong năm nay nhiều hơn 80% so với năm 2002.

6. Cuộc cách mạng không dây đến gần hơn bao giờ hết

Mặc dù những điểm truy cập Wi-Fi hotspot bắt đầu xuất hiện nhiều tại những nơi công cộng trên khắp thế giới từ năm ngoái, phải tới năm nay, người sử dụng mới thực sự cảm nhận được hết sự thuận tiện khi tìm một điểm kết nối máy tính tại những quán cafe ở khắp các thành phố lớn của thế giới. Khi mà người ta có thể vừa truy cập Internet qua mạng không dây, vừa nhấm nháp một ly cafe Espresso trong không gian thoáng đãng ngoài trời thì chắc chắn một xu hướng mới của người tiêu dùng đã bắt đầu.

Gói công cụ Centrino của Intel, thiết kế chuyên cho các ứng dụng máy tính di động, đã góp phần thúc đẩy sự quan tâm của người tiêu dùng đối với truy cập không dây. Bên cạnh đó, những chuẩn mới như 8011.g, kết hợp với công nghệ ăngten thông minh mới, cũng sẽ tăng cường thêm tầm hoạt động và chất lượng tín hiệu Wi-Fi, đẩy nhanh hơn nữa tiến trình không dây hóa CNTT thế giới.

7. AMD đưa công nghệ 64 bit tiến một bước dài

Mặc dù không phải là một xu hướng chủ đạo như lĩnh vực không dây, công nghệ máy tính 64 bit chi phí thấp đã đánh một dấu mốc lớn trong năm nay. AMD - chàng David so với gã khổng lồ Goliath Intel - đã đóng vai trò then chốt trong việc thắp lên một đám lửa mới trên thị trường dưới cái tên 64 bit mà họ tung ra vào tháng 4 với chip Opteron và tháng 9 với chip Athlon 64. AMD hy vọng sẽ nhận được những phần thưởng xứng đáng từ món đầu tư này vì cả hai loại chip trên đều chạy được cả các ứng dụng 32 bit lẫn 64 bit, giúp khách hàng vừa tận dụng được hạ tầng cũ vừa chuyển dần sang cơ cấu mới.

Tuy nhiên, người sử dụng máy để bàn vẫn phải đợi ít nhất đến nửa cuối năm 2004 mới có thể có được nhiều ứng dụng phổ biến chạy 64 bit, chẳng hạn một phiên bản Windows 64 bit. Nền 64 bit đem lại khả năng mã hóa video nhanh, hoạt động tốt hơn trên các ứng dụng phức tạp như CAD và tạo ra một môi trường phong phú hơn cho các trò chơi.

8. Các đại gia PC tìm đường kiếm ăn mới

Khi thị trường máy tính ở các nước phát triển đã trở nên bão hòa, trong lúc các nước đang phát triển lại không có đủ tiềm lực tài chính để "bơm" vào một thị trường nội địa đang lớn mạnh, thì các nhà sản xuất PC phải làm gì? Câu trả lời là tận dụng nhu cầu giải trí luôn luôn thay đổi của người sử dụng. Từ một thập kỷ nay, khái niệm này được phản ánh một cách cô đọng nhất trong các mặt hàng điện tử tiêu dùng, nhưng đến năm nay nó mới xuất hiện mạnh trong những sản phẩm như TV, đầu máy nghe nhạc và các thiết bị liên lạc cầm tay. Năm 2003 đánh dấu một bước chuyển dịch mới của các nhà sản xuất PC truyền thống khi Dell nhảy vào chế tạo màn hình tinh thể lỏng, HP bắt đầu sản xuất máy ảnh số, Gateway cung cấp thiết bị gia dụng trong đó có bộ trò chơi Xbox của Microsoft...

9. Kinh doanh máy tính phục hồi

Mặc dù việc mở rộng sản xuất sang lĩnh vực thiết bị điện tử gia dụng và giải trí đem lại nhiều điều hứa hẹn cho các nhà sản xuất PC, vận mệnh làm ăn của họ vẫn chủ yếu nằm trong thị trường truyền thống. Lượng máy tính xuất xưởng tính đến cuối năm nay ước tính tăng hơn 11%. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2000, tỷ lệ tăng trưởng đạt hai con số. Mặc dù dấu hiệu phục hồi đầu tiên xuất hiện ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương, tăng trưởng mạnh nhất về chi tiêu cho công nghệ lại diễn ra ở Mỹ với trên 10%. Các chuyên gia phân tích đang bắt đầu nói đến một mức tăng hai con số cho năm tới, trong đó sản xuất chip sẽ phát triển mạnh nhất. Tính đến cuối năm nay, tổng giá trị của lĩnh vực kinh doanh thiết bị vi xử lý toàn cầu tăng trung bình 16-17% và có thể đạt từ 19 đến 26% năm tới.

10. Thời kỳ bùng nổ mới của thị trường công nghệ không thành hiện thực

Phải đến tận cuối năm nay, những dự báo lạc quan nhất năm 2002 về lĩnh vực phần cứng mới ăn khớp với những tin tức kinh tế đáng mừng, trong đó có chỉ số DownJones trung bình ở Mỹ khép lại với 10.000 điểm lần đầu tiên trong 18 tháng qua. Bên cạnh đó là việc danh sách Nasdaq 100 có thêm nhiều cổ phiếu của các công ty công nghệ. Chỉ số công nghiệp này tăng trên 40% so với năm 2002. Sự phục hồi muộn màng nói trên đã cho thấy những dự báo như đinh đóng cột năm 2002 về một sự bùng nổ trở lại của thị trường công nghệ trong năm nay đã hoàn toàn phá sản. Giờ đây, các nhà phân tích lại đang bắt đầu nói về những công nghệ nào sẽ có thể có nhiều ảnh hưởng trong năm 2004. Tuy nhiên, điều này còn phụ thuộc vào sức mua và tình hình đầu tư cho công nghệ phục hồi nhiều tới mức nào. IDC dự báo chi tiêu cho công nghệ năm tới sẽ tăng từ 6 đến 8%.

Phan Khương (theo InfoWorld)