Sẽ có Bộ CNTT và Viễn thông?

Viễn thông là công cụ hữu hiệu để phát triển CNTT.

Theo đề án của Ban Tổ chức Cán bộ Chính phủ, có ba phương án tổ chức quản lý nhà nước về CNTT: thành lập Tổng Cục CNTT thuộc Chính phủ, hoặc thuộc Bộ KHCN&MT và thành lập Bộ CNTT và Viễn thông trực thuộc Chính phủ.

Hiện nay, CNTT VN đang có ít nhất ba nơi quản lý khác nhau: Bộ KHCN&MT quản lý phần mềm và các vấn đề khoa học, Bộ Công nghiệp quản lý phần cứng, Tổng cục Bưu điện quản lý Internet.

Thuộc bộ hay Chính phủ?

Nhiều ý kiến ủng hộ phương án thành lập bộ trực thuộc Chính phủ vì CNTT và viễn thông là hai lĩnh vực mũi nhọn có tầm quan trọng đặc biệt của nền công nghiệp hiện đại. Sự trực thuộc là cần thiết cho việc ưu tiên chỉ đạo tăng tốc đối với lĩnh vực này. Hơn nữa, công tác quản lý, chỉ đạo triển khai các chính sách của Nhà nước sẽ ít cấp trung gian và sát đối tượng. Bộ này sẽ tạo mối liên kết chặt chẽ giữa hai lĩnh vực có chuyên môn kỹ thuật gần nhau, có tác dụng hỗ trợ sự phát triển của nhau. Viễn thông là công cụ, phương tiện truyền đưa tín hiệu, có mối quan hệ gắn bó không thể thiếu để phát huy hiệu quả của CNTT.

TS Mai Liêm Trực, Tổng Cục trưởng Tổng cục Bưu điện, nói: "Chúng tôi ủng hộ chủ trương thành lập một Bộ Bưu điện và Tin học. Điều đó phù hợp với xu hướng hội tụ của viễn thông và CNTT, đặc biệt là về công nghệ. Thông qua sự kết hợp này, chúng ta sẽ nhanh chóng xây dựng được một hạ tầng CNTT quốc gia vững mạnh, phát huy được nội lực, có đủ khả năng để chủ động hội nhập với quốc tế".

Trong khi đó, GS Phan Đình Diệu - nguyên phó ban thường trực Ban Chỉ đạo Chương trình Quốc gia về CNTT lại đề xuất: "Theo xu hướng, chúng ta sẽ phải có một Bộ CNTT và Viễn thông. Nhưng hiện nay theo tôi, sự chuẩn bị chưa sẵn sàng. Trước mắt, cần tăng cường quản lý về CNTT cho Bộ Công nghiệp, khi chín muồi sẽ thành lập Bộ CNTT và Viễn thông.

Thứ trưởng Bộ Công nghiệp Nguyễn Xuân Chuẩn cũng đồng ý với việc coi CNTT là ngành kinh tế: "Nếu thành lập Tổng cục CNTT thuộc Bộ KHCN&MT thì cơ quan này chỉ nên quản lý về xử lý thông tin thuần tuý. Một mảng hết sức quan trọng là quản lý công nghiệp CNTT cũng đồng nghĩa với việc quản lý chức năng sản xuất thì nên giao cho một bộ sản xuất chứ không nên để Bộ KHCN&MT quản lý. Nhưng xu hướng là phải thành lập một bộ để dễ thống nhất và quản lý".

Nhìn sang mô hình các nước xunh quanh chúng ta sẽ thấy việc thành lập Bộ CNTT và Viễn thông là tất yếu. Trung Quốc, Hàn Quốc, Ấn Độ đều đã có các bộ CNTT của mình. Các bộ này đã tạo nên những bước ngoặt thực sự đối với sự phát triển CNTT và viễn thông. Chỉ thị 58/CT-TƯ đã nêu rõ chủ trương của Nhà nước: "Chính phủ sớm kiện toàn hệ thống quản lý về viễn thông và CNTT để thống nhất quản lý nhà nước về lĩnh vực này".

Tất cả còn ở phía trước

Đã có khá nhiều ý kiến thống nhất cho rằng, việc thành lập Bộ CNTT và Viễn thông là điều hiển nhiên. Tuy vậy, thời gian và khối lượng công việc để một bộ ra đời rất lớn. Trong hoàn cảnh đó, tổ chức quản lý Nhà nước về CNTT trước mắt nên như thế nào?

GS Phan Đình Diệu đề xuất: "Chúng ta nên có một hội đồng quốc gia về CNTT để tư vấn về khoa học. Nhưng cần nhất lúc này là Nhà nước phải có một ban chỉ đạo có tính chất chung, đứng đầu là Thủ tướng". GS Bạch Hưng Khang, Chủ tịch Hội tin học VN cũng có ý kiến: "Đây không phải là một hội đồng có quyền lực hành chính nhưng có đủ uy tín, có đủ sức mạnh về ý chí và trí tuệ để phối hợp chỉ đạo lực lượng làm CNTT VN. Cần có những nhà lãnh đạo có thể kết hợp lực lượng CNTT lại với nhau, tập trung sức mạnh tri thức của các nhà CNTT".

Thực tế, đây không phải là điều gì mới lạ vì Hàn Quốc cũng có Hội đồng Phát triển CNTT do thủ tướng làm chủ tịch, còn Nhật Bản cũng có Hội đồng Chiến lược Quốc gia về CNTT. Trong thời gian chờ bộ ra đời, việc thành lập ban chỉ đạo như ý kiến của GS Phan Đình Diệu là giải pháp thật sự khả thi. Tuy nhiên, theo GS Chu Hảo, Thứ trưởng Bộ KHCN&MT: "Những vấn đề trên còn phải bàn nhiều, tất cả phải chờ Chính phủ phê duyệt kế hoạch tổng thể về phát triển CNTT đến 2005".

(Theo Tuổi Trẻ, 24/3).